Ngày 14 tháng 04, Thư ký của Hội đồng an ninh quốc gia Ucraina Raica Bogatureva bắt đầu chuyến công cán của mình tại Mỹ. Các nhà chính trị Ucraina đưa ra giả thuyết rằng chuyến đi này có liên quan tới ý định của Tổng thống muốn giành được sự ủng hộ của Mỹ trong cuộc vận động tranh cử sắp tới. Những một số chuyên gia phân tích lại phản đối : ” Trong điều kiện khủng hoảng, Oasinhton đâu có thời gian để mắt tới các vấn đề của Ucraina.

Cuối tháng 8 năm ngoái Bogatureva đã có chuyến viếng thăm Mỹ một tuần. Khi đó, tại Ucraina các nhà bình luận đưa ra lời giải thích cho mục đích của chuyến đi là giải trình bối cảnh nước Ucraina cho ekíp của của ứng cử viên Obama. Lần đó, thư ký của Hội đồng an ninh được Viện dân chủ quốc gia Mỹ mời và hứa đảm bảo sự hiện diện của bà tại lễ nhậm chức Tổng thống Mỹ.

Lần này, thư ký báo chí của người đứng đầu Hội đồng an ninh Irina Bogan thông báo cho các hãng thông tấn rằng đoàn khách Ucraina sẽ không gặp mặt với người đứng đầu chính quyền Mỹ mà với cố vấn của Phó TT Mỹ về các vấn đề an ninh quốc gia Entonhi Blinken, cố vấn của tổng thống về vấn đề an ninh Jem Jon, trợ lý bộ trưởng bộ năng lượng, trợ lý bộ trưởng bộ quốc phòng và các chuyên gia phân tích thuộc Trung tâm An ninh Mỹ. Danh sách cuộc gặp gỡ với chủ nhà cũng có thể cho biết được ý đồ của phái đoàn này. Đó là ý định của Tổng thống Yushenko nếu không đạt được sự ủng hộ của Mỹ trong cuộc bầu cử sắp tới thì cũng chí ít thoả mãn được tính hiếu danh của Tổng thống. Chúng ta còn nhớ cách đây không lâu đại sứ của hai nước gần như cùng một thời điểm tuyên bố rằng Kiev đã chính thức có lời mời Tổng thống Obama thăm Ucraina.

Giám đốc Trung tâm nghiên cứu chính trị học quốc gia cho rằng một trong những nguyên nhân đưa đại sứ Ucraina tại Mỹ Oleg Samsur lên cương vị Bộ trưởng bộ ngoại giao là ý nguyện của Tổng thống muốn nhấn mạnh khuynh hướng thân Mỹ trong chính sách ngoại giao của Ucraina. Việc lựa chọn Bogatureva như một nhà thuyết khách bởi bà không chỉ đại diện cho quyền lợi của nước Ucraina mà trên danh nghĩa không chính thức còn đại diện cho quyền lợi của các tập đoàn kinh tế lớn vùng miền Đông.

Việc chuẩn bị chuyến đi này tương đối là vội vã và được giữ trong bí mật. Bởi lẽ mục đích chính của chuyến đi này là ý định của Yushen ko muốn nhận được ở Mỹ một sự bảo lãnh, một sự an toàn trong thời kỳ sau bầu cử cho bản thân và những người thân cận. Kịch bản này cũng đã được chính Kuchma làm sau khi nhận được bảo đảm quyền bất khả xâm phạm của Yushenko thông qua dán tiếp các đại diện của Liên minh Châu Âu.

Song, các nhà chính trị học nghi ngờ chuyến đi của bà Bogatureva có thể thay đổi được tình thế. Họ đưa ra hàng loạt các luận cứ như : thứ nhất – người Mỹ đang quá bận bịu với các vấn đề của riêng mình; Thứ hai – đẳng cấp của bà không cho phép tiếp nhận ý kiến chính thống của phía Mỹ. Thứ ba – Chính quyền mới tại Mỹ đang tăng cường quan hệ hiểu biết lẫn nhau với Nga, trong khi đó Matxcova rất bực tức với các hành động và tuyên bố của Yushenko; Thứ tư – Người Mỹ cũng thất vọng nhiều sau 5 năm làm Tổng thống của Yushenko.

Trần Mai Tùng
theo báo Người Ký giả