Các chuyên gia trả lời câu hỏi: “Vì sao Ogryzco bị cách chức?”

Victor Nhebojenco, giám đốc cơ quan “Phong vũ biểu Ucraina”:

+ Đây là kết quả trò chơi của Yushenco. Khi mất dần từng người ủng hộ trong quốc hội, tổng thống vẫn cho rằng chưa có gì quan trọng. Chủ yếu là có vị trí riêng, chính sách riêng. Rồi sau đến một giai đoạn nào đó ngài tổng thống thấy rằng dù sao vẫn cần phải có tương tác với quốc hội. Hơn thế nữa, khi vị thế tổng thống yếu đi quốc hội có thể chuyển sang tấn công. Cụ thể ở đây không phải là âm mưu gì của đảng cộng sản, của khối BIUT hay đảng các khu vực. Đơn giản là quốc hội thấy rằng họ có đa số chống tổng thổng tại các tổ chức chính trị khác nhau về các vấn đề khác nhau. Và quốc hội đã tận dụng ưu thế của mình. Hãy chú ý mà xem, đằng sau tổng thống chỉ có khoảng 10-15 người. Hiển nhiên là các lực lượng chống tổng thống sẽ phải tận dụng mọi nguyên cớ, mà nguyên cớ này thì cả Ogryzco cả tổng thống đều cung cấp đủ.

Hôm nay quốc hội đã cho thấy họ có đủ lực lượng để phế truất bộ trưởng ngoại giao, ít nhất là hạ thấp quy chế quyền hạn của chức vụ này. Bây giờ Ogryzco chỉ là quyền. Và cả thống đốc NBU lẫn giám đốc Cơ quan an ninh Ucraina đều không cho đó là thảm hoạ, nhưng giới ngoại giao thì lại khác. Chữ “quyền” đã hạ thấp hẳn cơ hội của Ogryzco trong các quá trình thương thảo, trong các trò chơi ngoại giao. Đây là cú đánh mạnh, không chỉ đánh vào Ogryzco, mà đánh cả vào tổng thống. Tổng thống phải ăn trái đắng cho thói tự cô lập chính trị của mình. Giờ đây quốc hội đã có thể buộc tổng thống phải đi theo ý muốn của mình.

Nhicolai Mikhalchenco, chủ tịch Viện hàn lâm khoa học chính trị Ucraina:

+ Có hai nhân tố chính và thêm một vài nhân tố phụ tác động đến việc cách chức Ogryzco. Nhân tố thứ nhất – Vladimir Ogryzco được coi là người của tống thống. Vì vậy các lực lượng chính trị phản đối tổng thống đã bỏ phiếu chống lại Ogryzco. Nhân tố thứ hai – Ogryzco là nhà ngoại giao có kinh nghiệm, nhưng là nhà hoạt động chính trị thiếu kinh nghiệm. Ông ta có thể hành động đúng về mặt ngoại giao, nhưng về khía cạnh hoạt động chính trị thì không phải lúc nào cũng mềm dẻo. Ông ta đã không tính đến khuynh hướng thân Nga của các lực lượng chính trị, và vì thế đã khiến họ chống lại mình. Những công kích đối với Nga và đối với các nước khác, quan điểm cứng rắn trong vấn đề mâu thuẫn Nga – Grudia cũng tác động đến việc cách chức ông. Vladimir Ogryzco sẽ còn được phục vụ cho nhân dân Ucraina, nhưng ở một cương vị khác. Thay ông sẽ là một ứng cử viên mềm dẻo hơn.

Alechsandr Medvedev, giám đốc các chương trình chính trị Trung tâm nghiên cứu các giá trị chính trị “ACSIA”:

+ Nguyên nhân chủ yếu là bộ máy hành pháp muốn thâu tóm quyền lực vào một trung tâm ra quyết định cuối cùng. Hiến pháp có nhiều kẽ hở. Quyền đại diện cho quốc gia của tổng thống tại các trường quốc tế đã bị …. Trật tự hôm nay là thế này: một thủ lĩnh – một bộ máy. Ogryzco không thuộc bộ máy của Yulia Timoshenco. Không phải ngẫu nhiên mà mới đây thủ tướng đã tuyên bố sẽ cách chức các bộ trưởng. Ogryzco là ví dụ đầu tiên cho các bộ trưởng còn “cứng đầu”. Khác với Pynzenhik, Ogryzco đã bỏ qua cơ hội tự mình làm vị bộ trưởng-kamikaze. Còn lại Ekhanurov (bộ trưởng quốc phòng) và Onhisuk (bộ trưởng tư pháp). Sắp tới đây chúng ta sẽ thấy họ phản ứng thế nào.

Vladimir Gorbach, chuyên gia phân tích chính trị Viện hợp tác Châu Âu – Đại tây Dương:

+ Ogryzco nói đúng –Ucraina không mất một xentimet nào trên lãnh thổ mình. Khu vực kinh tế đặc biệt không phải là lãnh thổ quốc gia. Nhưng cơn hốt hoảng mà các nhà chính trị và phương tiện thông tin đại chúng đã hâm nóng lên xung quanh phán quyết của Toà án quốc tế LHQ về vấn đề phân định biên giới trên thầm lục địa và các khu vực kinh tế dặc biệt đã được sử dụng để chống lại tổng thống V. Yushenco. Mà Ogryzco thì là người của Yushenco. Do đó lý do thái độ không hài lòng của quốc hội khoong phải là trình độ hay thiếu trình độ của Ogryzco, mà lý do là quan hệ giữa phe đối lập, thủ tướng và tổng thống.

Cuộc bỏ phiếu ngày hôm nay không thể vắng mặt khối BIUT. Và chiểu theo thái độ thoả hiệp mới đây khi gửi thư cho IMF và “ký hoà ước” đến ngày 1-7 thì việc BIUT bỏ phiếu hôm nay là bất ngờ. Họ đã phá vỡ hoà ước chỉ sau có một ngày. Đòn tấn công vào đường lối ngoại giao của tổng thống phải được xem xét trong bối cảnh cuộc bầu cử tổng thống đang tới gần. Giới chính trị Ucraina cứ việc bày trò cho đến khi đất nước không được nhận tín dụng của IMF nữa. Tôi cho quyết định ngày hôm nay của Rađa Tối cao là không mang tính xây dựng, gây chia rẽ đất nước.

Kost Bondarenco, giám đốc viện các vấn đề quản lý mang tên Gorsenhin:

+ Đằng sau quyết định cách chức này, một mặt là thái độ phản đối xung quanh cái ghế bộ trưởng ngoại giao, vì tổng thống dĩ nhiên là sẽ không bỏ rơi Ogryzco, mặt khác, có thể nói rằng BIUT có thể dựa vào lá phiếu ủng hộ của Đảng các khu vực và đảng cộng sản khi bổ nhiệm vào ghế phó thủ tướng ví dụ Tighivco, và các bộ trưởng khác.

Thái độ đối đầu này không thể gia tăng nữa, vì nó đã gia tăng rồi, nó chỉ có thể tiếp tục duy trì. Ogryzco không phải là nhân vật có thể làm nên chuyện, họ đã đánh giá quá tầm ông ta.

Igor Jdanov, chủ tịch trung tâm phân tích “Chính sách mở”:

+ Quyết định của quốc hội là khá bất ngờ. Trước có dự đoán là Ogryzco sẽ vẫn nguyên nhiệm. Mặt khác, tôi cho rằng, việc cách chức Ogryzco sẽ gia tăng mâu thuẫn nội bộ liên minh và chính là từ phía NU-NS. Dễ hiểu là một số nhân vật chính trị đồng chí hướng với Ogryzco cũng tham gia liên minh sẽ nhìn vấn đề này gay gắt hơn. Theo tôi, trước hết là Tarasiuk, người đã đề cử Ogryzco vào chức vụ này và là nhân vật vận động chủ yếu cho Ogryzco. Và hôm nay ông ta phải nghĩ đến chuyện ra khỏi liên minh, nếu thế thì liên minh sẽ gay go, vì giờ họ chỉ có 226 -227 phiếu, nên mỗi lá phiếu đều là vàng mười.

Oleg Kilimnhik, giám đốc các chương trình kinh tế – xã hội Trung tâm tư vấn chính trị:

+ Việc quốc hội cách chức bộ trưởng Ogryzco là sự kiện khá gây chú ý. Thứ nhất, nó chứng tỏ thoả thuận mà các lãnh đạo của chúng ta đạt được khi cùng ký thư gửi IMF là thoả thuận mang tính tình huống. Nếu không thì khối BIUT đã chẳng dành gần 50 phiếu chống lại người thân cận của tổng thống. Nói cách khác, kết quả bỏ phiếu ngày hôm nay đã mở màn một trận chiến mới giữa tổng thống và thủ tướng.

Thứ hai, một lần nữa chúng ta lại được chứng kiến sự kết hợp của BIUT, đảng các khu vực và đảng cộng sản trong một cuộc bỏ phiếu. Tôi không có ý nói rằng, đây là tín hiệu mở đầu cho một liên minh mới. Đúng hơn là BIUT muốn nhắc nhở các liên danh hiện nay của mình không được quá đòi hỏi trong quá trình sắp xếp bộ máy HĐBT và các vị trí nhân sự khác sắp diễn ra.

Và thứ ba, việc cách chức V. Ogryzco, một nhân vật nổi tiếng không nhất quán trong quan hệ với LB Nga, là tín hiệu quá rõ ràng của thủ tướng cho điện Kremli về thái độ sẵn sàng thoả thuận một hình thức hợp tác mới, bao gồm cả cuộc bầu cử tổng thống tương lai tại Ucraina.


Vitaly Kulik, giám đốc trung tâm nghiên cứu các vấn đề xã hội dân sự:

+ Trước hết, phải xem đây là đánh giá của quốc hội về hoạt động của Bộ ngoại giao. Điều đó có nghĩa là Bộ ngoại giao đã bị điểm hai do những thất bại trong tất cả các hoạt động đối ngoại: quan hệ Ucraina – LB Nga (khủng hoảng mang tính hệ thống và thiếu đối thoại chính trị ở cấp độ Bộ ngoại giao, không chấp nhận ban lãnh đạo Bộ ngoại giao của ta từ phía đối tác Nga), những tổn thất chính trị và hình ảnh của Ucraina trong vấn đề đảo Zmeinyi, thiếu chính sách cụ thể trong việc bảo vệ quyền lợi quốc gia trong đối thoại với các nước láng giềng là thành viên EU, ở đây là Rumani, ngoài ra còn là tình trạng dậm chân tại chỗ trong tiến trình gia nhập EU và NATO, triển vọng không mấy sáng sủa trong năm 2009 như mất thị trường Trung Á, thu hẹp hợp tác với các nước châu Á khác.

Igor Popov, chủ tịch Uỷ ban bầu cử Ucraina:

+ Nếu nói về chính sách vĩ mô thì trong thời gian cuối đây đang diễn ra sự chuyển dịch từ tây sang đông, và dù tổng thống mới là ai, ông cũng sẽ ngừng cuộc chiến ngoại giao giữa V. Yushenco với Nga và sẽ phát triển định hướng thân Nga. Sự kiện ngày hôm nay là một bước tiến nữa tới khuynh hướng đó, và bộ trưởng ngoại giao mới sẽ phải hiểu rằng đa số trong quốc hội và tổng thống kế nhiệm sẽ ngả về hướng thân Nga.

Về chính sách vi mô, đây tất nhiên là bằng chứng cho thấy chính liên minh hiện nay trong quốc hội cũng đã không thoả thuận được với nhau. Tuy nhiên tôi không nghĩ rằng nó có thể có kết quả, vì cho dù liên minh có 206 hay 204 phiếu thì cũng không tác động được đến việc phân chia lực lượng trong quốc hội.

Phương Anh tổng hợp
theo theo Pod