Việc rời khỏi chức vụ Đại sứ Nga tại Kiev của Victor Chernomodin được nói đến đặc biệt khi bắt đầu cuộc vận động bầu cử tổng thống. Các nhà chính trị và các chuyên gia cùng thống nhất với nhau về ý kiến cho rằng vấn đề ở đây là sự ủng hộ không chính thức của ai đó trong số các ứng viên Tổng thống Ucraina. Sứ mệnh của đại sứ mới sẽ phức tạp và qui mô hơn: Ông ta phải làm sao trở thành biểu tượng của một đường lối chính trị mới của nước Nga đối với Ucraina.

Ngay từ mùa hè năm 2008, mọi người đã rõ rằng Matxcova đang thảo một kịch bản rất kỹ càng về những thay đổi trong quan hệ hai nước. Một năm trước, Đại diện của Bộ ngoại giao Nga đã có lời với báo giới về việc về vườn của Chernomođin và nhấn mạnh   sự phức tạp khó khăn nhất là tìm được người thay thế. Sau khi thông tin  này được công bố trên báo chí đã gây ra một vụ tai tiếng : Đại diện của sứ quán Nga tại Kiev và các nhà ngoại giao đã bác bỏ thông tin trên và đánh giá đây như là ” một hành động lấc cấc, hỗn láo đối với Victor Chernomođin”.

Mặc dù chính Đại sứ lại không lấy đó làm thành bi kịch. Tháng 4 năm ngoái, nhân dịp kỷ niệm sinh nhật lần thứ 70 của mình, ông đã có lời: “Không có gì là vĩnh cửu cả,  cũng như các nhiệm kỳ của Đại sứ, song khi nào Chernomodin ra đi thì chỉ có Tổng thống Nga mới biết”. Các chuyên gia  nhận định, nhiệm kỳ của Chernomodin kéo dài tám năm liền là nhờ sự ủng hộ từ phía Ucraina. Đặc biệt, bộ ngoại giao Ucraina mùa đông năm ngoái đã doạ trục xuất vị đại sứ Nga Chernomodin vì những phát biểu thiếu thiện chí và không chút ngoại giao trong một cuộc phỏng vấn.  Đối với Matxcova trong thời điểm đó không thay đại sứ là một vấn đề mang tính nguyên tắc. Giám đốc chi nhánh Học viện SNG tại Ucraina  Kornhilov giải thích cho các nhà báo : ” Nếu như ở Nga có kế hoạch nào đó muốn thay thế đại sứ thì sau những sự việc như thế Nga sẽ không thể thay thế Chernomodin Sự trung thực của ông thừa nhận rằng ông đã phạm sai lầm…Bằng cách đó, Bộ ngoại giao Ucraina đã làm tất cả để Chernomodin kéo dài nhiệm kỳ thêm từ nửa năm đến một năm. Mọi người đều rõ, kết cục cuối cùng của vụ tai tiếng này là sự ra đi của Bộ trưởng ngoại giao Ucraina Orgusko Vlađimia.

Các nhà chính trị học Ucraina  cho rằng, bây giờ là thời điểm chín muồi để thay thế đại sứ  vì cuộc bầu cử tổng thống đang tiến lại gần. Giám đốc Trung tâm nghiên cứu các vấn đề xã hội  Vitali Kulik nhận xét, nước Nga cần một đại sứ có cách xử sự mềm mỏng hơn và không để những sai lầm như năm 2004 tái diễn. Thêm nữa, Chernomodin có mối quan hệ mật thiết với Timoshenko và điều này khiến Matxcova không yên tâm. Hơn nữa, Chernomodin là một nhà ngoại giao thành đạt dưới thời Kuchma và Elsin, còn trong tình hình thay đổi hiện nay, đại sứ có sứ mệnh mới giông như một ông mối lái vậy.

  Chuyên gia về chính sách đối ngoại thuộc học viện ngoại giao Ucraina Aleksandr Pali phân tích : Giới lãnh đạo Kremlin muốn tạo ảnh hưởng đến chính sách đối nội của Ucraina, song ngài đại sứ sắp về vườn lại không có được  khả năng hành động hữu hiệu trong lĩnh vực này. Theo ý kiến của chuyên gia này thì việc thay gấp đại sứ xuất phát từ nguyên nhân sự đổ vỡ của liên minh Đảng Vùng và BUT. Nước Nga rất hy vọng vào việc thành lập liên minh mới này và thông qua dự thảo mới về Hiến pháp.

  Viktor Chernomodin từ chối công bố tên người kế nhiệm, mặc dù khẳng định là đã biết.  Người mà báo giới phỏng đoán là thứ trưởng ngoại giao Nga Grigori Karasin, trước sự ra đi của Chernomodin đã cùng ông xuống thăm thành phố Xevastopol và hiện nay đang ở Kiev. Một ứng cử viên nữa được nhắc tới là Tỉnh trưởng Xanh-Peterburg Valentina Matvienko.

Trần Mai Tùng
theo Báo Nga