V.Litvin trên cương vị chủ tịch Quốc hội Ucraina đã nhiều lần trải nghiệm phong tỏa diễn đàn quốc hội. Những ai cách đây mấy năm phong tỏa diễn đàn chủ tịch của ông thì nay là đồng minh. Còn những ai trước đây là đồng minh thì nay lại là đối lập. Qua suốt những năm tháng đó ông trở nên bình tĩnh hơn và những đánh giá của ông trở nên gay gắt hơn…

Xin mời đọc kỳ I tại đây

UNIAN: Vừa rồi Bà Raisa Bogatyreva nói đến khả năng Tổng thống có thể giải tán Quốc hội và bầu cử Quốc hội trước thời hạn nếu có cơ sở?

V.Litvin: Tôi nghĩ là Bà Bogatyreva nhắc về bản thân mình không được đạt cho lắm. Cần phải xuất phát từ tình hình thực tế. Bởi thế không có cơ sở để loại trừ 100% khả năng như vậy. Đẻ ra một sắc lệnh như vậy thì không lấy gì làm khó nhọc. Vấn đề là ở chỗ khi mà bạn ra quyết định thì cần phải tình toán khả năng thực hiện nó. Ngày hôm nay tôi không nhìn thấy khung pháp luật để thực hiện quyết định như vậy. Ít nhất thì xã hội Ucraina cũng nhìn nhận nó một cách trung gian, khả năng hơn là một ưu điểm. Nhưng cần phải tìm được tiền để tến hành chiến dịch tranh cử. Việc kết hợp đồng thời cả hai cuộc bầu cử Tổng thống và Quốc hội – là một điều không thể. Khi mà người ta nói tiến hành đồng thời hai cuộc bầu cử thì đó là những người vô học và đơn giản là không đọc Hiến pháp. Điều đó hoàn toàn không làm được ngay cả khi về mặt chính trị là cần thiết. Bởi bầu cử Quốc hội trước thời hạn cho phép 60 ngày, còn bầu cử Tổng thống thì cho phép 90 ngày. Cần phải thông qua một loạt những văn bản pháp quy. Có nghĩa là bám chặt đòi hỏi của Hiến pháp thì không thể tiến hành đồng thời cả hai được.

UNIAN: Liệu lời kêu gọi của Tổng thống đối với đảng viên đảng “Nasha Ucraina” ra khỏi liên minh có phải là kịch bản giải tán Quốc hội hay không, thưa ông?

V.Litvin: Người mà muốn ra khỏi liên minh, thì đã nói rồi là anh ta ra, còn những người tự sát khác thì tôi không thấy. Bởi thế đó không phải là ra khỏi liên minh mà là ra khỏi Quốc hội Ucraina. Nếu những người thân Tổng thống biết được ở họ có khả năng lập khối đảng trong cuộc bầu cử Quốc hội trước thời hạn và họ chắc chắn có chỗ đứng thì họ đã thực hiện lời kêu gọi với niềm hy vọng vào tương lai.

Nói chung là một tình huống lạ. Chính phủ tệ hại và tình hình xấu. Chỉ có người lười biếng mới không phê phán chính phủ. Trong khi đó các bộ trưởng thuộc hạ Tổng thống tiếp tục làm việc trong một chính phủ tệ hại như vậy. Làm việc tồi vì chính phủ tồi, nhưng họ lại cần phải làm con bò cái thiêng liêng. Đó là một sự nhạo báng đất nước một cách vô liêm sỷ, bởi vì trong quá trình đấu tranh với người đối kiến họ sẵn sàng hủy hoại đất nước tận gốc rễ. Tiếp tục như vậy là không thể được.

UNIAN: Liệu loại bỏ quy phạm “bất khả xâm phạm” đối với đại biểu QH, Tổng thống, và chánh tòa có phải là một chiến dịch ồn ào mà sẽ không có kết thúc gì, thưa ông?

V.Litvin: Sẽ không như vậy. Bởi vì tất cả đều nói một cách kiên quyết rằng, cần phải loại bỏ quy phạm “bất khả xâm phạm”. Hơn nữa, xã hội tiếp nhận quy phạm này một cách tiêu cực. Để loại bỏ quy phạm này không chỉ cần có 226 lá phiếu mà còn cần có quyết định của tòa pháp hiến, sau đó cần có 300 lá phiếu của đại biểu QH. Cho nên việc bỏ phiếu trong phiên họp bất thường là ý muốn làm cho dân yêu mến. Quan điểm của tôi là 7000 người có địa vị đặc biệt (số lượng đại biểu QH và chánh tòa) cần phải xếp bình đẳng với các công dân khác của Ucraina.

UNIAN: Liệu ông có ứng cử chức vụ tổng thống không, thưa ông?

V.Litvin: Tôi đã quyết định cho mình rồi. Nhưng tôi giữ quan điểm phải kết thúc kỳ họp (QH).

UNIAN: Bây giờ người ta đang lập các ban chỉ huy bầu cử. Ông chuẩn bị tranh cử như thế nào, và ông có các chuyên gia công nghệ chính trị mà thời nay rất mốt hay không, thưa ông?

V.Litvin: Mốt là do túi tiền quyết định. Các bạn hiểu rằng, các chuyên gia “mốt”, đặc biệt lại là nước ngoài thì đắt giá lắm. Ngay cả sự có mặt của họ cũng phải trả giá đắt rồi chứ chưa nói gì đến mức lương. Nếu số tiền chi cho các ban chỉ huy tranh cử đem chia cho dân thì đất nước được bình ổn một thời gian. Bởi thế chuyên gia công nghệ là tôi. Tôi sống như là tôi cảm nghĩ thấy.

UNIAN: Ông bây giờ đang cùng trong liên minh với Tymoshenko. Liệu ông có ủng hộ bà ấy trong vòng hai tranh cử tổng thống hay không?

V.Litvin: Ban đầu cần phải làm sao để vòng hai xảy ra đã. Và tôi sẽ có mặt trong vòng hai. Khi đó thì tôi mới xem xét và thỏa thuận hợp tác với ai để họ ủng hộ tôi ở chung cuộc.

UNIAN: Liệu cuộc bầu cử tổng thống có biến thành một đám xiếc hay không, thưa ông? Bởi vì người ta dự tính có rất nhiều ứng viên tham gia. Nên chăng thông qua việc tăng số tiền đặt cọc để lọc bớt ứng viên?

V.Litvin: Có thể tăng tiền cọc lên một tỷ Gr. hoặc một tỷ đô la và chúng ta sẽ chỉ có hai ứng viên. Không vấn đề gì cả nhưng chúng ta khi đó không cần tiến hành bầu cử nữa. Đơn giản khi đó đem tiền mua luôn cả quốc gia. Nhưng câu hỏi của các bạn có một ngụ ý khác cực kỳ lớn. Đó là hiểu biết trách nhiệm một cách giản đơn khi tham gia vào chính quyền. Chính vì thế mà số lượng người tham gia tranh cử đông nhưng chất lượng trách nhiệm thì thấp. Mới ngày hôm qua chỉ là một học trò và ngày hôm nay là đaị biểu QH, sau một ngày lại đã là bộ trưởng. Thậm chí có người tự ái vì cho anh ta chức thứ trưởng. Cần phải trải qua giai đoạn này.

UNIAN: Tuy nhiên cũng cần có những hạn chế nào đó chứ?

V.Litvin: Các bạn không thể hạn chế độ ngốc nghếch của con người bằng luật pháp. Cần phải để cho người ta tự ướm thử khả năng của mình. Hơn nữa, các ban cố vấn tranh cử còn đưa ra những ứng viên đơn thuần là với mục đích kỹ thuật, xin lỗi là chỉ để vấy bẩn lên đối thủ. Cái đó chúng ta cũng cần phải trải qua. Đó là trình độ văn hóa chung của giai cấp chính trị của Ucraina. Nó quá thấp và đơn giản là hạ uy tín đất nước.

UNIAN: Hệ thống quyền lực sẽ như thế nào sau cuộc bầu cử tổng thống, thưa ông?

V.Litvin: Quá trình sau bầu cử cũng là truyền thống thôi. Ai chiếm được đỉnh cao quyền lực thì cũng sẽ thâu tóm nó, bất kể là ai. Còn ai không trúng cử thì cố tìm cách cắt bớt quyền lực và điều đó dẫn đến một sự bất ổn tối thiểu là 5 năm. Tôi dự báo là sự bất ổn của Ucraina sẽ kéo dài đến năm 2017. Khi đó sẽ có sự thay đổi căn bản cái gọi là thượng lưu chính trị. Mặc dù ở ta làm gì có thượng lưu chính trị mà chỉ có giai cấp cầm quyền mà thôi. Bởi thế chúng ta không có cơ sở để bàn một cách chuyên nghiệp hệ thống chính trị mà chúng ta cần.

Hoàng Xuân Kiểm
theo UNIAN

»Cùng chủ đề