Lãnh đạo cao nhất về tài chính của nhóm các nước G20 đã tề tựu tại London. Trong khi thảo luận về vấn đề làm thế nào để giải quyết cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu và ngăn chặn chủ nghĩa bảo hộ, có một dấu hiệu cho thấy, thị trường châu Âu đơn nhất – khu vực thử nghiệm mậu dịch tự do lớn nhất thế giới đang nhanh chóng bị phân chia. Chủ nghĩa bảo hộ trong lĩnh vực xe hơi và tài chính là ngọn nguồn của sự phân chia này.

Chứng cứ xác thực về chủ nghĩa bảo hộ

Chứng cứ thứ nhất là, trong việc bảo hộ các nhà máy trong nước, Pháp đã hy sinh tự bảo hộ cho chính mình, hãng xe Renault của Pháp đã bỏ qua cơ sở sản xuất chính tại nước Cộng hòa Slovenia, để tăng cơ hội việc làm mới cho riêng Pháp; Bằng chứng thứ hai là, thị trường tín dụng toàn cầu trong tình trạng hoảng hốt lo sợ, thị trường cho vay nóng giữa các ngân hàng bị đóng băng. Khi vốn của các ngân hàng trên thế giới bị mắc kẹt cần phải cầu cứu đến sự viện trợ, thì Pháp chỉ giải cứu cho các ngân hàng trong thị trường nội địa.

Anh cũng đang che đậy những dấu hiệu của chủ nghĩa bảo hộ. Bất chấp việc Thủ tướng Anh Gordon Brown có lên án thế nào, thì họ vẫn chủ trương với cách làm “giành cơ hội việc làm cho công nhân người Anh”; Tổng thống Pháp Sarkozy còn thông báo với các nhà sản xuất xe hơi Pháp rằng, Chính phủ sẽ chỉ cứu trợ nếu đảm bảo số lượng việc làm cho chính nước Pháp, điều này đã khiến cho châu Âu đại lục trở nên xáo động; Tại Hy Lạp, để hỗ trợ cho việc vay vốn, Chính phủ đã từ chối viện trợ cho Balkans và chỉ bơm 37 tỷ USD (28 tỷ EUR) cho các ngân hàng trong nước. Để ngăn chặn việc EU phát hiện ra hành vi trái quy tắc trên, Bộ trưởng Tài chính Hy Lạp, Ngân hàng trung ương Hy Lạp và  các cơ quan tài chính có liên quan đã thông qua “bằng miệng” các chính sách trên.

Thành viên mới của EU trở thành “vật hy sinh”

Chủ tịch Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF)Strauss-Kahn cho biết: “Chúng ta cần phải chống lại Chủ nghĩa bảo hộ (CNBH)”. Với những hành vi bảo hộ thương mại của một số nước ở châu Âu, thì người thiệt hại nặng nề nhất chính là các nước thành viên của EU như Ba Lan, CH Séc, Slovakia và Slovenia.

Ngày 01/01/2009, Slovakia chính thức trở thành một trong 16 nước thành viên của Khu vực đồng tiền chung Eurozone, đa số thu nhập GDP của các nước này chủ yếu dựa vào xuất khẩu. Sri Lanka là cơ sở sản xuất xe hơi mới nhất toàn cầu, ngành công nghiệp sản xuất ô tô đã chiếm vị trí chiến lược quan trọng trong nền kinh tế. Hiện tại, ba nhà sản xuất xe hơi như Volkswagen, PSA Peugeot Citroen và Kia trung bình mỗi ngày sản xuất khoảng 106 chiếc xe con, xếp thứ nhất trên thế giới. Biện pháp bảo hộ trong nước của các quốc gia Tây Âu đang khiến cho các cơ sở sản xuất xe hơi này suy sụp.

Một quan chức cấp cao châu Âu cho biết: “Lãnh đạo đang tìm cách để giải quyết các vấn đề nội bộ, để cứu sống ngành công nghiệp trong nước. Nhưng điều cơ bản là họ lại không chú ý đến những ảnh hưởng tiêu cực do chính các biện pháp bảo hộ mang lại”.

Cảnh giác với chủ nghĩa bảo hộ

Khi tỷ lệ thất nghiệp của các nước EU không ngừng gia tăng, chủ nghĩa bảo hộ cũng sẽ leo thang. Hôm thứ tư (1/4), quan chức của EU công bố tỷ lệ thất nghiệp của Eurozone là 8,5%, nhưng con số này ở rất nhiều nước khác còn cao hơn, tại Tây Ban Nha tỷ lệ thất nghiệp đã lên đến 15.5%, Iceland là 10%. Tỷ lệ thất nghiệp không ngừng tăng lên đã kéo theo nỗi lo lắng của các nhà chính trị gia. Pháp không chỉ bãi công mà còn bắt cóc cả những người quản lý. Điều này đã thể hiện rõ mặt trái của sự gia tăng chủ nghĩa bảo hộ. Thủ tướng của Slovakia – ông Fico cho biết: “Nếu Pháp trở thành nước theo chủ nghĩa bảo hộ, chúng tôi sẽ đem các công ty khí đốt tại Pháp về nước”.

Những rào cản thương mại truyền thống giống như một mối đe dọa quen thuộc đối với các quốc gia như Slovakia, nhưng CNBH cũng lại là một thách thức to lớn. Ví dụ như, nhiều ngân hàng ở Trung Âu và Đông Âu đều thuộc sở hữu của Úc và Ý, trong khi đó Pháp chỉ quan tâm đến việc cứu trợ các ngân hàng trong nước. Trên thực tế, điều mà ông Kahn quan tâm đó chính là “chủ nghĩa bảo hộ tài chính” sẽ làm tăng thêm nhu cầu vốn từ IMF từ những nước chịu thiệt hại. Nếu tài khoản của các ngân hàng tư nhân bị cạn kiệt, IMF sẽ không thể không lại tiếp tục bơm vốn một lần nữa.

Ánh Hồng
theo Ce