Người Việt ở nước ngoài muốn tạo dựng hình ảnh một cộng đồng thành công và có bản sắc, vì vậy ở những xã hội đa văn hóa như ở Mỹ hay Australia phong cách thời trang của kiều bào thường là những chủ đề thảo luận lý thú và gây nhiều tranh cãi.

Cách ăn mặc và hành xử trong cộng đồng người Việt ở nước ngoài phản ánh phần nào hoàn cảnh kinh tế và dân trí của họ. Câu chuyện dưới đây của Lê Minh, kiều bào Australia, phản ánh một mảng nhỏ trong đề tài này.


Một lối sống

“Có một điều tôi không hiểu sao người Á châu khi ra tiễn hay đón ai ở sân bay thì thường phục sức như đi dạ hội vậy?”, Helen, cô hàng xóm người Australia nhận xét trong một buổi nhậu thịt nướng ngoài trời. Biết Helen được ba năm và hiểu cô không phải là người kỳ thị chủng tộc, tôi chống chế rằng, thực ra mật độ đi lại bằng máy bay của người Việt Nam thấp hơn nhiều so với dân gốc châu Âu hay Mỹ và mỗi lần đi và đến đều là một dịp may mắn, đáng tự hào để cả người đi lại lẫn người tiễn đón ăn mặc cho đẹp và đáng tôn trọng.

“Cái đó tôi công nhận, nhưng chuyện tôi muốn nói hơi khác”, Helen tiếp. “Ví dụ hôm trước, tôi thấy mấy cô gái mặc đầm dạ hội mỏng tang, lung linh vòng cổ vòng tay khoe sắc, hợp với party by night (dạ tiệc), chứ nhìn buổi sáng trông rất dại. Đàn ông thì bận đồ lớn dạ tiệc (dinner suits) đen, đeo vàng ở cổ, chắc vàng thật, vì thấy nặng mà dày lắm. Những thứ này để đi fashion show (biểu diễn thời trang) thì hợp. Nhưng nhóm này chờ đón người nhà từ chuyến của Vietnam Airlines, đến lúc 9h30, trời đất lạnh lẽo, sân bay bận rộn, mỗi người một việc. Họ đi quanh sân bay ra sức chụp ảnh, mặc cho người được đón có mệt mỏi hay không? Tại sao họ phí tiền trông xe như vậy (giá trông xe hơi ở sân bay cao lắm và lũy tiến từng giờ). Sydney thiếu gì chỗ đẹp để chụp ảnh?”.

Điều Helen thắc mắc đã dẫn đến một tranh luận nho nhỏ về cách ăn mặc và hành xử của người Việt ở nước ngoài.

Đại đa số dân có bản ngữ tiếng Anh ở Australia hay Mỹ thường có thói quen ăn mặc xuềnh xoàng ở mọi nơi mọi lúc, trừ lúc phỏng vấn xin việc, đi làm hay đi dạ hội, tiệc tối, đám cưới hay đám ma, hay ra trước toà án. Họ rất thắc mắc khi thấy những gia đình người Việt ăn mặc thật là đẹp, tha thướt sáng chủ nhật ra lượn siêu thị ồn ào bụi bặm. “Nhiều khi thấy một người Việt mặc suit (comple) thật đẹp, giá không dưới 500 USD, khệ nệ bê cái tivi màn hình phẳng nặng nề. Tôi thật tiếc cho cái áo đó”, đồng nghiệp Andy của tôi, một chuyên viên về truyền thông, nhận xét.

“Người Việt khi sang đây, mất công gây dựng lại cuộc sống từ đầu và họ muốn tạo dựng hình ảnh một cộng đồng giàu có và thành công”, chị Dung, giáo viên tiếng Anh ở Bankstown, nơi có khá đông người Việt giải thích. Cũng theo chị Dung, nhiều nhóm di dân khác từ Nga, Ba Lan hay Georgia, cũng có cùng tâm lý này. Cả nhà vợ chồng con cái mặc đẹp đi ăn sáng ở tiệm (thức ăn nhanh) McDonald’s rồi ra siêu thị lớn mua sắm… và nghĩ rằng đó là hình ảnh ổn định về tài chính và hòa nhập phương Tây.



Cabramata, khu chợ Việt Nam nổi tiếng nhất ở Sydney (Australia).


Thói quen và khả năng hội nhập

Bác Toàn, một trí thức Hà Nội “xịn”, năm nay trên 70 tuổi, di cư sang phía đông Sydney, nói: “Thực ra, người Việt mình vẫn có thói quen trong nhà lùi xùi thế nào cũng được, nhưng khi ra đường phải ăn mặc thật đẹp, dù là đi chơi hay đi chợ”.

Cũng theo bác Toàn, một điều đáng mừng là giờ đây, cách ăn mặc và hành xử của một bộ phận không nhỏ kiều bào ở khắp nơi trên thế giới rất đẹp và sang. Nam cũng như nữ, họ thuộc thế hệ những doanh nhân thực thụ về làm ăn ở Việt Nam hay công tác ở các công ty đa quốc gia, các ĐH, công chức chính phủ hay các tổ chức quốc tế… Họ rất thoải mái trong cách ăn mặc ở nhà và đi chơi dã ngoại với gia đình, nhưng cũng rất kỹ lưỡng trong cách phục sức khi gặp đối tác và khách hàng.

Công ty hay văn phòng của thế hệ người Việt này thường xuyên tổ chức những “cua” học về mỹ tục trong kinh doanh trong đó có chuyện ăn mặc và học hỏi những nền nếp văn hóa của các nước, nhằm khuếch trương thương vụ. “Cultural Competency”, hay kỹ năng tiếp cận văn hóa của đồng nghiệp và khách hàng, chính là một trong những đòi hỏi thiết yếu của thương mại trong thời toàn cầu hóa. Người Việt trẻ, trong nước hay ngoài nước, thường đi đầu trong trào lưu này – họ chính là hiện thân và là cầu nối cho một Việt Nam hội nhập.

Ánh Hồng tổng hợp