Bị tạm ngưng giấy phép huy động tiền gửi có liên minh tín dụng “Liên minh công nghiệp – tài chính” (Odessa), liên minh “Alians tín dụng Ucraina” (Odessa), liên minh “Tín dụng dân sự” (Kiev).Bị tạm ngưng giấy phép huy động tiền gửi và cấp tín dụng có liên minh “ Chista Krynisa” (Donhesk), “Ristcapital” (Cherkasy)

Cho tới cuối năm 2008 tại Ucraina có 814 liên minh tín dụng. Cho đến ngày 1-1-2008 tổng tài sản của họ lên tới 5261 tỷ grivna, Bị tạm ngưng giấy phép huy động tiền gửi và cấp tín dụng có liên minh “ Chista Krynisa” đến ngày 1-7-2008 là 6073 triệu grivna.

Tháng 10-2008 Uỷ ban điều tiết thị trường dịch vụ tài chính quốc gia đã áp dụng lệnh hoãn tạm thời đối với việc cắt hợp đồng gửi tiền trước thời hạn của các liên minh tín dụng.Theo quyết định này liên minh tín dụng sẽ có quyền từ chối nếu một thành viên liên minh tín dụng muốn cắt hợp đồng trước thời hạn.

Cơ quan thuế quốc gia (GNAU) đã làm rõ nguyên nhân thiếu ngoại tệ tại Ucraina.

Ngày hôm qua giám đốc phòng đấu tranh với tội phạm rửa tiền GNAU Igor Stelmakhovich đã cho biết, hệ thống kiểm soát các giao dịch ngoại Tệ của NBU là không hiệu quả và tạo kẽ hở cho các ngân hàng và doanh nghiệp “tạo được những kênh hoạt động thường xuyên rất tích cực” chuyển tiền ra nước ngoài. “Hiện nay GNAU không tham gia kiểm soát việc mua ngoại tệ, mặc dù 4 năm trước đã từng có quy định”, – ông nói. Trong vòng 3 ngày GNAU nhận đề nghị được mua ngoại tệ của các ngân hàng và nếu không có thắc mắc sẽ duyệt cho mua.

Theo ông Stelmakhovich trong năm 2008 gần 17,5 tỷ đô la đã được chuyển ra nước ngoài thông qua ba mô hình chủ yếu. Thứ nhất, 2,7 tỷ được xem như để thanh toán cho việc nhập không đưa ra thị trường hàng hoá/dịch vụ, còn 4,6 tỷ dùng để trả các khoản đầu tư cổ phiếu. Số ngoại tệ còn lại 9,8 tỷ các ngân hàng mua trên thị trường để “tiến hành các giao dịch đầu cơ”. 

Một lượng ngoại hối lớn đã được mua vào trong quý IV – 7,5 tỷ đô la. Năm 2007 lượng ngoại tệ chuyển ra khỏi biên giới một cách bất hợp pháp là 13,2 tỷ, các ngân hàng tạo tình trạng ngoại hối mở chỉ bằng 6,5 tỷ đô la. Trong số các ngân hàng tích cực mua ngoại tệ trong năm 2008 GNAU chỉ có thông tin về ngân hàng “Nađra”.

Số liệu của NBU về doanh thu thương mại quý IV tọ dựng trước hết từ chênh lệch giá ngoại tệ cho thấy trong top-5 có “Prominvestbank” (870 triệu grivna), “Alfa-Bank” (708 triệu grivna), “Ukrsocbank” (646 triệu), “OTR Bank” (640 triệu) và “Nađra” (602 triệu). “Nhiều ngân hàng mua ngoại hối để tạo tình trạng mở, có thể thấy rõ qua kết quả kinh doanh của họ. Một số ngân hàng đã thu lãi lớn nhờ chênh lệch gia”
, – giám đốc ngân khố một cơ quan tín dụng lớn phát biểu. Khi mua ngoại hối trong tình trạng trường các ngân hàng đã tạo dữ trữ cho tín dụng ngoại hối và tối thiểu hoá rủi ro.

Phó chủ tịch một ngân hàng lớn khác cho biết thêm, khi đưa một ngoại hối vào tình trạng mở, một số người chơi cổ phiếu có cơ hội mua trái phiếu euro với giá ưu đãi: “Khi chỉ số tín dụng bị hạ bậc trái phiếu sẽ hạ giá, và họ sẽ có lợi”. Những giao dịch này GNAU xếp vào những giao dịch chuyển tiền ra nước ngoài. “Từ tháng 9 nhiều đại biểu quốc hội bắt đầu chuyển tiền ra nước ngoài, và nhiều khách àng VIP của chúng tôi cũng bắt chước họ, – ông nói – Chính việc các cơ quan tín dụng bán ngoại tệ trong tình trạng trường là nguyên nhân khiến đô la mất giá đột ngột hôm thứ tư. “Privatbank” và một số ni khác chào bán những lượng lớn và tỷ giá bắt đầu hạ xuống”.

Theo lời Igor Stelmakhovich hai mô hình đầ tiên được 50 ngân hàng và các chi nhánh sử dụng trong năm 2008. “Đó là những ngân hàng nhỏ, không có kinh nghiệm tín dụng lẫn tiết kiệm, không có doanh thu và khách hàng thường xuyên, vì vậy họ đã chuyển sang kinh doanh chuyển tiền ra nước ngoài”, – ông cho biết. Theo nguồn tin từ GNAU, các ngân hàng này đăng ký tại Kiev, vùng Dnhepropetrrovskaia và Donhesk. Ngoại tệ được chuyển đến Parex bank (Latvia), Ukio bank (Litva), “AsiaUniversalBank” (Kyrgystan) và một số ngân hàng của Ai Cập.

Theo ý kiến các chuyên gia, trong giai đoạn khủng hoảng các mô hình giao dịch này chỉ càng sôi nổi hơn. Nhà phân tích của công ty đầu tư Dragon capital Elêna Belan nhận xét, hiện nay theo một số đánh giá kinh tế đen chiếm khoảng 30 – 50% GDP và có thể tăng thêm 30% nữa.

——————–

Chú thích (ND):

+ Trạng thái ngoại hối mở: chênh lệch giữa tài sản có và tài sản nợ của một ngoại hối vào thời điểm đó.

+ Trạng thái ngoại hối mở, trường: tổng tài sản có lớn hơn tổng tài sản nợ của ngoại hối đó (khi đồng tiền này lên giá sẽ phát sinh lãi ngoại hối)

 theo Commersant

Phương Anh tổng hợp
theo Delo