Trong khi cuộc khủng hoảng khí đốt giữa Nga và U-crai-na đã lắng dịu thì trong nội bộ ban lãnh đạo U-crai-na lại nảy sinh những mâu thuẫn xung quanh hợp đồng khí đốt mà Mát-xcơ-va và Ki-ép đã ký kết vào trung tuần tháng Giêng vừa qua.

Hợp đồng khí đốt-Trung tâm của cuộc tranh cãi

Phát biểu trên truyền hình tối 30-1 (giờ địa phương), Tổng thống U-crai-na V. Y-u-sen-cô nói rằng, Thủ tướng Ti-mô-sen-cô đã chỉ đạo quá trình đàm phán và ký một hợp đồng hợp tác khí đốt 10 năm giữa U-crai-na và Nga hoàn toàn không có lợi cho U-crai-na, không theo đúng chỉ thị của Tổng thống và không có bàn bạc trước với các thành viên chính phủ.

Theo hợp đồng khí đốt mà Thủ tướng Ti-mô-sen-cô và Thủ tướng Nga Pu-tin đã ký ngày 19-1, trong năm 2009, Mát-xcơ-va giảm 20% giá bán khí đốt (so với giá thị trường) cho U-crai-na, đổi lại Ki-ép vẫn duy trì lệ phí trung chuyển khí đốt của Nga qua lãnh thổ U-crai-na sang châu Âu ở mức 1,7USD/1 nghìn mét khối/100km. Nga và U-crai-na cũng chuyển sang giai đoạn trực tiếp, chứ không qua khâu trung gian, để mua-bán và trung chuyển khí đốt theo giá thị trường áp dụng với châu Âu từ ngày 1-1-2009.

Tuy nhiên, Tổng thống Y-u-sen-cô cho rằng, trong năm 2009, U-crai-na phải trả tới 25 tỷ gríp-na tiền mua khí đốt của Nga, tương đương 3,2 tỷ USD và cao hơn nhiều so với năm 2008, trong khi giá trung chuyển khí đốt thay đổi không đáng kể (từ 1,6USD lên 1,7USD/1000m3/100km). Chính vì vậy giá bán khí đốt trong năm nay tại U-crai-na đã tăng lên.

Bác bỏ ý kiến trên của ông Y-u-sen-cô, Thủ tướng Ti-mô-sen-cô cho rằng, giá bán khí đốt trong nước không hề tăng và vẫn giữ ở mức giá của năm 2008. Bà khẳng định, hợp đồng khí đốt hoàn toàn hợp tình, hợp lý và đều có lợi cho cả Nga và U-crai-na.

“Mồi lửa” khủng hoảng kinh tế

Không chỉ cáo buộc Thủ tướng Ti-mô-sen-cô không làm đúng chỉ thị của mình, Tổng thống Y-u-sen-cô còn yêu cầu Thủ tướng Ti-mô-sen-cô phải chịu hoàn toàn trách nhiệm về tình hình kinh tế-xã hội, ngân sách và tài chính bi đát hiện nay. Tổng thống nhấn mạnh, nếu không muốn U-crai-na rơi vào thảm họa thực sự, Chính phủ của Thủ tướng Ti-mô-sen-cô phải điều chỉnh và bổ sung cho ngân sách 2009, cân đối các khoản chi phù hợp với khả năng của nền kinh tế… Đồng thời Quốc hội và Chính phủ phải soạn thảo lại và thông qua ngân sách 2009 trên cơ sở trung thực và thực tế.

Khác hẳn với đánh giá bi quan của Tổng thống Y-u-sen-cô, Thủ tướng Ti-mô-sen-cô khẳng định mọi chỉ tiêu của ngân sách tháng 1-2009 đã được hoàn thành vượt mức, tiền lương, tiền hưu trí đã được cấp đầy đủ và đúng hạn. Quốc hội và Chính phủ U-crai-na đang hoạt động năng nổ và hiệu quả. Thủ tướng Ti-mô-sen-cô cũng tuyên bố, Tổng thống không còn là nhà lãnh đạo mà U-crai-na cần đến trong bối cảnh cuộc khủng hoảng kinh tế-tài chính toàn cầu tác động mạnh đến mọi lĩnh vực kinh tế-xã hội của đất nước.

Dư luận trong nước bày tỏ lo ngại, nếu tình trạng tranh cãi giữa Tổng thống và Thủ tướng U-crai-na kéo dài, không hiểu ai sẽ là người chèo lái đất nước trong bối cảnh khủng hoảng kinh tế toàn cầu hiện nay.

LINH OANH
theo QDNN