Naftogas sẽ không phải nộp phạt cho số khí đốt không mua hết theo hợp đồng, tờ RBK daily viết.
Hôm 12-3 thủ tướng Nga Vladimir Putin tuyên bố: Nga sẽ không phạt Ucraina vì không thực hiện đúng số lượng hợp đồng mua bán khí đốt, xuất phát từ tình hình tiền phá sản của đất nước, “không nên đánh quỵ đối tác”,

– ông nói.

Các nhà phân tích cho rằng hiện tại “Gasprom” đang cố tránh một cuộc chiến khí đốt mới và buộc phải bỏ qua cho Kiev lỗi không thực hiện đúng hợp đồng. Ucraina thì chỉ mong sao kéo dài được thời hạn phải mua khí đốt đến mùa hè, khi giá gas sẽ giảm. đất nước có thể làm được việc này vì lượng dữ trữ còn đủ tiêu dùng vài tháng nữa.

V.Putin khẳng định, Nga sẽ không phạt Ucraina vì lượng khí đốt mua trong tháng hai không đủ theo hợp đồng. “Hiện tại Ucraina chưa mua đủ số lượng theo hợp đồng, và theo ký kết họ sẽ phải nộp phạt. Tuy nhiên chúng tôi bỏ qua, vì xuất phát từ tình hình thực tế họ không còn biết lấy gì để nộp phạt. Ucraina đang rơi vào tình trạng tiền phá sản, và các quý vị cũng đồng ý là đối tác thì không nên đánh gục nhau”, – hãng RIA Novosti đưa lời của V. Putin.

“Gasprom” cung cấp khí đốt theo nguyên tắc “nhận và trả tiền” – tức là đối tác phải trả tiền theo lượng khí đốt ký kết trong hợp đồng. Tháng trước Kiev phải trả 720 triệu đô la cho 2 tỷ m3 theo hợp đồng, trong khi đất nước chỉ sử dụng 1 tỷ m3 (360 triệu đô la) trên thực tế. Và “Gasprom” cũng chưa nhận được tiền thanh toán cho số gas này. Theo hợp đồng ký giữa tập đoàn khí đốt Nga và “Naftogas” của Ucraina thì lượng khí cung cấp trong năm 2009 phải là 40 tỷ m3 (năm 2010 sẽ là 50 tỷ m3), lượng khí trung chuyển là 120 tỷ m3. Giá khí đốt Nga bán cho thị trường tiêu dùng Ucraina tính theo công thức chung cho cả châu Âu, có giảm 20%. Tỷ lệ ưu đãi này sẽ bãi bỏ từ năm sau.

Tuy nhiên mới đây Ucraina đã phát biểu quan điểm 40 tỷ m3 khí đốt trong một năm là quá nhiều đối với họ. “Naftogas” chính thức đề nghị với “Gasprom” giảm xuống 33 tỷ m3. Con số này tất nhiên là không có lợi đối với Nga trong khi lượng khí cung cấp cho nước ngoài của nước này đang giảm sút, chuyên gia phân tích Dmitri Liuchiagin của công ty “Veles Capital” cho biết.

Nhu cầu dùng khí đốt giảm xuống không chỉ ở Ucraina, mà còn ở tất cả các nước châu Âu. “Tuy nhiên sang đến nửa cuối năm khi giá gas giảm và lượng dự trữ của Ucraina cạn thì tình hình sẽ thay đổi”, – ông Liuchiagin nói. Theo đánh giá của ông, lượng khí thừa trong  40 tỷ m3 theo hợp đồng của năm 2009 sẽ là 5 – 6,5 tỷ m3. Và có nguy cơ lại xảy ra cuộc chiến khí đốt mới.

Việc bãi phạt đối với Kiev ngày hôm nay thực sự là việc làm cần thiết, chứ không hẳn là động thái thiện chí, giám đốc phòng Due Dilligence công ty “2K tư vấn kiểm toán – kinh doanh” Alechsandr Stok nói. Một khoản nợ nữa sẽ là quá sức chịu đựng của Kiev. “Nếu Matxcơva vẫn giữ nguyên tắc trong ván đề này thì hẳn quan hệ giữa hai nước sẽ lại căng thẳng và đe doạ một cuộc chiến khí đốt mới, đây là việc Matxcơva không muốn để xảy ra”, – ông Stok phát biểu. Điều này khẳng định ý định của Nga muốn cùng với các nước châu Âu khác tạo nên khối hỗ trợ chung cho Ucraina. Còn bản thân Ucraina thì chẳng còn gì để mất, cả uy tín của nhà trung chuyển khí đốt đáng tin cậy cũng như sự ủng hộ của châu Âu, – chuyên gia này còn nói thêm.

“Chủ yếu là làm sao để Kiev thanh toán cho những gì đã nhận”, – giám đốc Viện năng lượng quốc gia Secgây Pravosudov nói. Nhìn vào tình hình kinh tế phức tạp của Ucraina thì khó có thể chờ đợi điều gì hơn. “Gasprom” chắc chắn là không muốn đưa ra án phạt nữa nếu không muốn làm ảnh hưởng đến việc trung chuyển khí đốt qua Ucraina.

Theo số liệu của “Naftegas Ucraina” lượng khí tiêu dùng trong tháng giêng của Ucraina là 7,46 tỷ m3, giảm 2,62 tỷ m3 so với tháng giêng 2008.

Lượng khí nhập giảm 3,971 tỷ m3. Trong đó phần lớn lấy từ hầm chứa ngầm, vì lượng khí nhận từ Nga trong tháng giêng chỉ đạt 549 triệu m3.

Theo các số liệu ban đầu trong tháng hai Ucraina sử dụng gần 6 tỷ m3, ít hơn 2,3 tỷ m3 so với tháng 2-2008.

Phương Anh tổng hợp
theo RBK và Liga