Vậy là 3 năm đã trôi qua kể từ lần đầu tiện nhận nhiệm vụ đến Kiev 2006. Hôm nay, tôi ra đi với nhiều tình cảm lẫn lộn, buồn – vì một giai đoạn công tác đầy hiệu quả đã kết thúc. Thất vọng – vì không đủ sức làm được nhiều việc hơn, song cũng lại đầy lạc quan vì tương lai của đất nước Ucraina.

Tôi lạc quan vì trong suốt 3 năm qua đã có nhiều cơ hội đi khắp đất nước Ucraina và tận mắt nhìn thấy một dân tộc có văn hoá cao, nhìn thấy một lớp trẻ năng động đang lớn lên và tiềm năng to lớn của nông nghiệp và công nghiệp Ucraina. Tôi đã gặp gỡ nói chuyện với rất nhiều người Ucraina của các thành phần xã hội, nghề nghiệp, sinh viên, giáo viên, quan toà, thợ mỏ, nhà báo và quân nhân cũng như các nhà hoạt động nhà nước và xã hội nổi tiếng…

Trong lời phát biểu chia tay hôm nay, tôi xin phép được đưa ra một số các nhận xét, quan sát của riêng mình:

1.    Về quan hệ song phương giữa Mỹ và Ucraina có thể nói là rất bền vững. Một tháng trước, thứ trưởng ngoại giao Mỹ Staiber đã viếng thăm Kiev. Ông đã có các cuộc gặp gỡ chính thức với Tổng thống và thủ tướng, chủ tịch quốc hội cũng như thủ lĩnh các đảng và đại diện các tổ chức phi chính phủ khác. Mục đích của chuyến thăm cao cấp này là nhấn mạnh tầm quan trọng của mối quan hệ song phương Mỹ-Ucraina trong chiến lược của Tổng thống Obama và ngoại trưởng Klinton. Thứ trưởng ngoại giao Mỹ nhấn mạnh rằng Hoa Kỳ sẽ ủng hộ đến cùng nền độc lập và chủ quyền của Ucraina, ủng hộ nền dân chủ và sự hợp tác chiến lược giữa hai nước. Trong thời gian tới, Hoa Kỳ ủng hộ Ucraina ra nhập Cộng đồng Châu Âu và khối quân sự Bắc đại tây dương NATO nếu như Ucraina quả quyết rằng đã sẵn sàng đi tới mục tiêu này.

2.    Ucraina là một đồng minh quan trọng của Mỹ. Tổng thống Obama đã thăm đất nước này khi còn đang là nghị sĩ và hiểu được tầm quan trọng đó. Trong 18 năm qua, Hoa Kỳ đã đổ thời gian, sức lực và tài chính giúp Ucraina trở thành một quốc gia dân chủ vững mạnh. Những mối quan hệ này, sẽ được phát triển tiếp trong tương lai, bởi vì chính quyền mới ở Mỹ vẫn giựa vào các dự án đang có và còn tiếp tục xem xét thêm các môi trường dự án hợp tác mới xuất phát từ lợi ích chung của hai dân tộc.

3.    Hơn thế nữa, người dân Ucraina cần phải đoàn kết lại để tiếp tục phát triển nền kinh tế lành mạnh và nền dân chủ thực sự. Ucraina đang trải qua một thời kỳ không dễ dàng chút nào, cả về kinh tế và chính trị. Những quyết định khó khăn nhất không thể trờ đợi đến khi bầu cử Tổng thống.

4.    Ucraina là một quốc gia dân chủ thực sự, đã xây dựng được nên tiêu chuẩn cho một số nước khác trong vùng. Trong những năm cuối, Ucraina đã vượt qua được những khó khăn nghiêm trọng, song qua các cuộc bầu cử tự do, trung thực và tự do báo chí đã chỉ ra cho thế giới một điều rằng : Ucraina đi tiên phong trong việc trung thành với các giá trị dân chủ.

5.    Cuộc khủng hoảng kinh tế hiện thời rồi sẽ qua đi. Bất kỳ cuộc khủng hoảng nào cũng phải đi đến vãn hồi. Kinh tế Ucraina đã bắt đầu có dấu hiệu phục hồi trong năm nay. Hơn nữa, giới lãnh đạo đất nước sẽ còn phải đối mặt với những thách thức mới và những quyết định không dễ dàng. Song, theo cảm nhận của tôi, nhân dân đang chờ đợi những người lãnh đạo của mình đoàn kết lại và đưa đất nước ra khỏi khủng hoảng. Những nhà lãnh đạo này cần phải làm việc một cách có hiệu quả và đồng bộ với Ngân hàng tiền tệ thế giới và các tổ chức tài trợ khác.Cần phải tiến hành các biện pháp hướng tới việc cải tổ hệ thống hưu trí và Tập đoàn NAFTOGAZ. Cần phải cải tổ lại các tổ chức tài chính rất nhạy cảm để có thể tái đầu tư các nhà băng và giải quyết một số vấn đề của hệ thống nhà băng một cách minh bạch theo tiêu chuẩn quốc tế. Cái nhìn tổng quát cũng như những hành động cụ thể rất cần thiết để khôi phục lòng tin trong dân chúng cũng như cộng đồng thế giới.

6.    Vấn đề đối ngoại của Ucraina : Liệu đất nước này có thiết lập được các mối quan hệ có hiệu quả với Phương Tây và Nga hay không? Tất nhiên là có thể. Hoa kỳ bác bỏ quan điểm cho rằng Ucraina phải lựa chọn hoặcc là Mỹ hoặc là Nga. Ucraina cần phải hợp tác với tất cả các nứoc láng giềng trên cơ sở tôn trọng nhau.

7.    Các bất đồng về chính trị đã cản trở Ucraina thực hiện những thay đổi cần thiết trong hệ thống toà án, trên thị trường đất đai và các biện pháp chống tham nhũng, trong môi trường đầu tư và thực hiện Hiến pháp. Những thay đổi này là cần thiết để Ucraina tiếp tục phát triển như một quốc gia Châu Âu. Tôi tin tưởng rằng thế hệ trẻ sinh ra và lớn lên sau khi đất nước độc lập sẽ dẫn dắt đất nước đi đúng theo con đường này.

Trần Mai Tùng
theo TapchíTấmgương

»Cùng chủ đề