DN.Odessa xin được giới thiệu từng phần bài trả lời phỏng vấn đáng để nghiên cứu này.

Để tổ chức được một cuộc phỏng vấn như thế này, Người Ký Giả phải chờ đợi vài tháng tháng trời. Hai năm gần đây, Tổng thống đã cự tuyệt trả lời phỏng vấn các báo trong nước. Yushenko tiếp nhóm phóng viên trong một phòng tiếp khách chính thức của Tổng thống tại trung tâm thành phố Kiev, nơi chuyên dùng để tiếp và trả lời giới báo chí truyền thông.

 Yushenko trả lời không ngắn gọn nhưng quả quyết. Câu trả lời cho phương thuốc nào cứu Ucraina ra khỏi khủng hoảng đã chiếm 26 phút. Trong suốt thời gian 1 tiếng 10 phút, các ký giả đã hỏi tổng thống một số  câu hỏi mang tính then chốt về số phận của đất nước. Để ngắt lời Tổng thống là điều không phải dễ dàng.

Điều rất dễ nhận thấy là  công việc của chính phủ đã khiến Tổng thống không yên tâm. Đề tài về “chính sách kinh tế chộp dựt” của thủ tướng đi ngang qua cuộc phỏng vấn như một dải phân cách màu đỏ. Yushenko đổ tội rằng chỉ vì tham vọng chính trị mà thủ tướng Timoshenko sẵn sàng hy sinh cả ngân sách nhà nước, cả sự ổn định về kính tế nói chung.

Tổng thống cũng nói rất nhiều về muôn vàn những thiếu sót, sai lầm của chính phủ trong quản lý kinh tế, về việc cần phải thay đổi như thế nào  để chính phủ làm việc có hiệu quả. Người đứng đầu nhà nước công khai tuyên bố về các dự định , kế hoạch của mình trong tương lai, qua đó Người ký giả có thể đưa ra một nhận định chính xác : Yushenko đã sẵn sàng chuẩn bị cho cuộc bầu cử tổng thống sắp tới.  

Hiện tại, về tốc độ phá giá của Đồng tiền Grivna, Ucraina đứng thứ 2 sau Ailen. Các nhà kinh tế đều mong đợi : tháng 3 sẽ chững lại sự tụt dốc của nền kin h tế Ucraina, song đến thời điểm này có vẻ điều mong đợi này khó trở thành hiện thực. Khi nào thì Ucraina thoát khỏi khủng hoảng, để làm việc này cần phải làm gì và ai là người cụ thể cần phải làm việc này?

–    Nếu như khủng hoảng , giả dụ, về cho vay tín dụng, có thể khắc phục trong vòng từ 3-7 tháng. Nếu như khủng hoảng về thị trường chứng khoán – 3 tháng, còn thị trường  ngoại hối – một vài tuần hoặc vài tháng. Song, nếu cả ba căn bệnh trên đồng thời cùng một lúc, nền kinh tế bắt đầu ho nặng thì việc chữa chạy không chỉ trong vòng 1 năm . Ucraina cần phải chuẩn bị sẵn sàng như các nước khác trong đó có cả Phương Tây.

Tôi nghĩ, mọi người chúng ta cũng cần phải hiểu : Tỷ giá đồng Grivna biến động – đấy là hậu quả chứ không phải là nguyên nhân. Tỷ giá – đấy là tất cả những gì nhà băng quốc gia bố cáo, hơn nữa, tôi muốn phận định rõ, nhà băng quốc gia không xác lập tỷ giá chính thức. Không một nhà băng trung ương nào thiết lập nên tỷ giá, nhà băng trung ương chỉ ghi nhận tỷ giá mà thôi. Điều này tương tự với việc, chẳng cần phải đập đi cái gương mà nó phản chiếu cái hình thức mà chúng ta không mong muốn.

Cái cần là phải làm việc để thay đổi cái diện mạo của mình chứ không phải sự nhốn nháo xung quanh chính sách của nhà băng quốc gia Quốc gia  : Bằng các nỗ lực của Thủ tướng, nỗ lực của các giới chính trị, nỗ lực của người đứng đầu nhà băng quốc gia, đồng thời với nỗ lực của nhiều giới nữa trong đó có báo giới, chúng ta đã làm lung lay một cái mà đối với chúng ta đã trở nên thiêng liêng từ năm 1996.

  Một cuộc thảo luận tại Quốc hội tại phiên bất thường, trong một ngày, đã lấy đi từ hệ thống  nhà băng 3.5tỷ grivna. Tôi xin đặt một câu hỏi : Ai là người có trách nhiệm về việc này?  người nào đề xuất ra việc đó. Liệu người đề xướng ra có thể mang lại cho đất nước 3.5 tỷ grivna trong vòng 1 ngày và bằng bất cứ cách nào không? tất nhiên là không.

   Khủng hoảng không phải là bản tuyên án. Nó có tính hai mặt. Một mặt – quả thật nó làm rối loạn hàng loạt vấn đề. Cần phải tư duy theo một cung cách mới, chúng ta phải làm như thế nào để tổ chức lại thị trường của chúng ta, rồi thị trường bên ngoài. Mặt khác – mặt mà tôi đáng quan tâm hơn : Khủng hoảng tạo ra cơ hội.

Song, Chủ đề số 1 của ngày hôm nay – là khả năng làm việc của chính phủ, khả năng của chính quyền hành pháp, khả năng của Thủ tướng trong việc thay đổi ngân sách, trong gói giúp chống khủng hoảng và sự hợp tác với các ban nghành khác. Nếu có được một sự chuẩn bị sẵn sàng như vậy, tôi sẽ bình thản mà trả lời rằng Ucraina sẽ đối phó được với khủng hoảng , phải, tất nhiên là chúng ta sẽ đối phó được. Nhưng câu hỏi ở đây là –  với giá nào.

( Còn tiếp)

Trần Mai Tùng