Năm cũ qua đi, năm mới lại đến.Trong năm qua, nền kinh tế, tài chính Ucraina đón đợt khủng hoảng tồi tệ nhất trong vòng một thập kỉ trở lại đây. Chúng ta hãy cùng điểm lại những mốc chính của cuộc khủng hoảng.

Cuộc khủng hoảng trong nước bắt đầu từ các ngành công nghiệp chế biến thép. Thể hiện bằng việc doanh số bán hàng giảm liên tiếp từ 3-2008. Nhu cầu thép giảm đã gây ảnh hưởng tiêu cực đến toàn ngành công nghiệp Ucraina. Việc này bắt buộc chính phủ giảm mức tăng trưởng công nghiệp xuống đến 0% trong năm 2008.

Nạn nhân tiếp theo của cuộc khủng hoảng là các công ty và hệ thống ngân hàng. Kể từ tháng 8, đã có nhiều công ty sa thải nhân viên và tiến hành cắt giảm đầu tư. Nhiều ngân hàng đã đệ trình lên chính phủ và Ngân hàng nhà nước(NBU) xin trợ giúp, nhưng chính NBU trong thời gian vừa qua cũng đã phải vay 37 tỉ grivna từ các ngân hàng khác. Đã có hai ngân hàng bị phá sản và bị nước ngoài mua lại.

Mặc dù đã phải đối mặt với rất nhiều vấn đề, nhưng các chuyên gia cho rằng đây mới chỉ là sự khởi đầu. Cao điểm của cuộc khủng hoảng sẽ xảy ra vào cuối quý I đến đầu quý II năm 2009 – tức là vào tầm tháng 3 đến tháng 4-2009. Lúc đó, sự suy yếu của hệ thống ngân hàng của Ucraina là việc khó tránh khỏi, một quá trình mới sẽ diễn ra, đó là quá trình sát nhập và mua lại các ngân hàng của Ucraina bởi các nhà đầu tư đến từ châu Âu và Mỹ.

Sau nhà băng là đến các ngành trong lĩnh vực xây dựng và bất động sản. Cho đến lúc này, đây là ngành có số lượng công nhân thất nghiệp cao nhất. Theo thông tin từ trung tâm giao dịch chứng khoán London, nơi đang có cổ phần của công ty Lion Partshaladze – công ty xây dựng lớn nhất Ucraina – giá trị cổ phiếu của công ty trong năm 2008 đã giảm tới 95%. Các ngân hàng thương mại đã ngừng việc cho vay vốn từ cuối mùa hè. Khách hàng bỏ ra một khoản tiền lớn để mua căn hộ mới hiện tại không còn nhiều. Từ đầu tháng 10 hợp đồng mua bán nhà cửa trên thực tế rất ít. Những công ty môi giới dịch vụ thì không có việc làm.

Các trung tâm buôn bán BĐS bị thiệt hại nghiêm trọng. Nhiều nhân viên làm việc trong lĩnh vực này bị mất việc làm. Do sự bất ổn định của đồng đô la và không có khả năng thế chấp để vay tín dụng cho nên hai tháng liên tiếp họ không bán được căn hộ nào.Việc đóng băng thị trường BĐS kéo theo cả việc đình trệ tiến trình xây dựng các khu chung cư mới.

Các chuyên gia cho hay, nạn nhân tiếp theo là các cửa hàng bán lẻ. Theo số liệu điều tra của công ty đầu tư «Astrum», lượng hàng bán ra trong tháng sau giảm trung bình 12% so với tháng trước. Tuy sắp tới năm mới, nhưng số lượng hàng bán ra cũng không tăng do nhu cầu giảm. Chỉ tính riêng trong ngành chế biến thịt, lượng thịt tiêu thụ trong tháng 11 giảm 8,1% – tương đương 21,2 nghìn tấn – so với cùng kì năm ngoái.

Tiếp đó, như một cú đấm mạnh và ngành tài chính khi mà đồng grivna bị mất giá thảm hại, đã có lúc tỉ giá xuống thấp đến 9 UAH/USD và 14 UAH/EUR. Điều này làm tổng Vichto Yushenko không hài lòng với chính sách của ban lãnh đạo Ngân hàng quốc gia(NBU) trong việc ổn định tỷ giá đồng grivna. Đồng thời tuyên bố nếu tình trạng này vẫn tiếp tục sẽ phải sử dụng đến những những biện pháp cứng rắn. Và Quốc hội cùng văn phòng chính phủ đang xem xét yêu cầu sa thải đối với thống đốc NBU. Không giống những nước khác trên thế giới, nơi mà khủng hoảng ảnh hưởng đến doanh số bán hàng và tăng lạm phát nhưng không, hoặc ít ảnh hưởng đến tỉ giá hối đoái. Còn ở Ucraina so với ngoại tệ, đồng grivna đang mất giá với tốc độ chóng mặt. Theo phân tích của trung tâm nghiên cứu ngoại hối thì sang năm 2009, tỉ lệ lạm phát sẽ thấp hơn năm nay, nhưng mà cũng vẫn rất cao, từ 12-20%.

Theo các nhà phân tích, khi chính trị được ổn định, Chính phủ và Quốc hội hợp tác chặt chẽ sẽ là đòn bẩy cho nền kinh tế, đó cũng là trách nhiệm đối với người dân. Người dân đang mất dần niềm tin, khi mà các đảng phái chỉ mải tranh giành quyền lực mà quên đi nhiệm vụ cấp bách trước mắt là phải đoàn kết đưa đất nước vượt qua khủng hoảng.

Hậu quả về đối ngoại đó là các nhà đầu tư nước ngoài không còn mặn mà với Ucraina nữa. Trong Quý III năm nay, vốn đầu tư trực tiếp từ nước ngoài vào Ucraina đã giảm 2 lần so với cùng kỳ năm 2007. Từ tháng 1 – tháng 9 năm 2008, các công ty nước ngoài đã đầu tư vào Ucraina khoảng 1,2 tỷ USD. Những nước láng giềng là Nga, Ba Lan và Hungary trong quý III đã rút một phần vốn đầu tư từ nền kinh tế Ucraina và họ khảng định rằng nếu chính quyền Ucraina không chịu cấp kinh phí xây dựng cho các dự án thì sẽ rút vốn về nước. Đứng đầu về giảm thiểu lượng đầu từ nền kinh tế Ucraina trong quý III là Kipr – công ty đầu tư bất động sản của Đức. Kipr đã giảm 4 lần số vốn đầu tư vào Ucraina so với năm ngoái. Tính riêng trong quý III giảm khoảng 228 triệu USD.

Tuy nhiên, với những chuyển biến có dấu hiệu tích cực gần đây. Chúng ta hi vọng rằng, những nỗ lực đó có thể vực dậy nền kinh tế đang như ngọn đèn dầu trước gió.

Phamxuan
theo Tổng hợp từ DN.ODESA