Tổng thống Ucraina Viktor Yushchenko đã giải tán quốc hội vào tối ngày 8/10 và tuyên bố tổ chức bầu cử ở trước hạn định. Động thái này được đưa ra sau nỗ lực không thành của các nghị sỹ quốc hội Ucraina trong việc thành lập một liên minh cầm quyền mới.

>>>Giải tán quốc hội và kêu gọi bầu cử

Ông Yushchenko đã tuyên bố tổ chức cuộc tổng tuyển cử thứ ba trong vòng chưa đầy ba năm ở quốc gia thuộc Liên Xô cũ này. Theo Hiến pháp Ucraina, Tổng thống có quyền giải tán quốc hội ở trường hợp không có liên minh nào được thành lập trong vòng 30 ngày. “Tuân thủ Hiến pháp, tôi tuyên bố chấm dứt sức mạnh của quốc hội và tổ chức cuộc bầu cử mới. Bầu cử sẽ được thực hiện theo đúng dân chủ và hợp pháp”.

Ông Yushchenko đã đổ lỗi cho Thủ tướng Yulia Tymoshenko về sự sụp đổ của liên minh cầm quyền. Yushchenko cáo buộc Thủ tướng Yulia Tymoshenko đã hủy hoại chính phủ vì “khát khao quyền lực”. “Đó là tham vọng của một cá nhân. Khát khao quyền lực đã chiến thắng lợi ích quốc gia”.

Tổng thống cũng nhắc tới “những mối đe dọa từ ngoại bang”, ám chỉ các ảnh hưởng của Nga. “Chúng ta đang chứng kiến một khuynh hướng, một nỗ lực nhằm phá vỡ nền an ninh quốc gia và lực lượng dân chủ”, ông cho rằng, các thành viên trong đảng của bà Tymoshenko trở thành “con tin của chính lãnh đạo đảng – những người sẵn sàng hy sinh mọi thứ kể cả ngôn ngữ, an ninh và triển vọng của Ucraina vào châu Âu”.

Liên minh cầm quyền thân phương Tây của Ucraina đã sụp đổ vào 3/9 khi đảng ủng hộ tổng thống rút khỏi liên minh vì khối của bà Tymoshenko đã cùng với đảng đối lập Đảng khu vực, dẫn đầu là ông Viktor Yanukovich, thông qua luật về thực chất là giảm bớt quyền lực của tổng thống.

Liên minh cầm quyền chính thức giải tán vào ngày 16/9. “Vào ngày 8/10/2008, tôi đã không nhận được bất cứ đề xuất của đảng nào về việc thành lập liên minh”, Tổng thống Ucraina nhấn mạnh. Các nhà phân tích tin rằng, mối quan hệ gắn bó giữa ông Yushchenko và Tymoshenko đã bị rạn nứt bởi cuộc bầu cử tổng thống năm 2010. Hai người từng là đồng minh trong cuộc Cách mạng Cam năm 2004, nhưng gần đây bất đồng vì nhiều vấn đề nóng, trong đó có chuyện xung đột giữa Nga-Gruzia.

Ông Andrei Portnov, Phó chủ tịch BIUT chỉ trích quyết định của tổng thống là “trái hiến pháp và bất hợp lý”. “Những gì xảy ra hôm nay 100% là do tổng thống kích động. Chính ông ấy đứng sau vụ tan rã của liên minh”, Portnov nói.

Lãnh đạo Đảng khu vực Viktor Yanukovich mô tả việc giải tán quốc hội là “hồi chuông báo tử” cho ban lãnh đạo Chính phủ hiện tại của Ucraina và cho biết đảng của ông sẵn sàng quyết chiến trong cuộc bầu cử sớm.

Ngày 10/10, Tổng thống Viktor Yushchenko viết trong thư gửi Thủ tướng Yulia Timosenko đề nghị Tymoshenko trích từ Quỹ dự trữ quốc gia 417,5 triệu grivna để phục vụ cho bầu cử. Nhưng bà Thủ tướng cương quyết phản đối bầu cử và tuyên bố sẽ không cấp một đồng nào để tiến hành bầu cử sớm. Mọi việc trở lên rối ren hơn khi bên phía BIUT đệ đơn lên tòa án Kiev khiếu nại Tổng thống và Ủy ban bầu cử Trung ương.

Ngay sau khi sắc lệnh của tổng thống Victor Yushenko về việc chấm dứt quyền hạn của Quốc hội Ucraina khóa VI và ấn định thời gian bầu cử chính thức được ban bố, tòa án dân sự khu vực thành phố Kiev đã quyết định đình chỉ hiệu lực của sắc lệnh này và cấm Ủy ban bầu cử Trung ương tiến hành bầu cử. Để trả đũa cho hành động của tòa án, tổng thống Yushchenko đã ra lệnh phế truất thẩm phán Vladimir Keleberd, do ông này không có đủ thẩm quyền xét đơn khiếu nại của Khối Yulia Tymoshenko đối với sắc lệnh của Tổng thống. BIUT tuyên bố sẽ làm mọi việc để khôi phục lại chức vụ cho ông Keleberd trong vài ngày tới và khiếu nại đến các tổ chức quốc tế và Hội đồng châu Âu về việc lạm dụng chức quyền của Tổng thống Yushchenko.

Ngày 13-10, Tổng thống Ucraina Viktor Yushchenko đã ban hành sắc lệnh giải thể Tòa án hành chính khu vực thành phố Kiev. Thay cho tòa án bị giải thể, bắt đầu từ ngày 14-10 tại Kiev sẽ có Tòa án hành chính khu vực Trung tâm thành phố Kiev, gồm 37 thẩm phán, và Tòa án hành chính khu vực Bờ trái thành phố Kiev, gồm 22 thẩm phán.

Lãnh tụ Đảng khu vực Viktor Yanukovich tuyên bố trước báo giới rằng, “bầu cử cần phải được tiến hành. Cần phải thiết lập một trật tự trong đống hỗn loạn. Đó là việc cấp bách nhất phải làm lúc này. Hãy dừng lại những việc gây phân chia đất nước, Ucraina cần một sự ổn định. Lối thoát cho vấn đề này là nhanh chóng tiến hành bầu cử trước hạn định”.

Tình hình diễn biến không như những gì mà người đứng đầu nhà nước Ucraina dự định. Ngày 20/10 tổng thống Viktor Yushchenko đã triệu tập lại Quốc hội mà ông giải tán hồi đầu tháng để thông qua một đạo luật khẩn cấp nhằm giảm nhẹ tác động của cuộc khủng hoảng tài chính trong nước. Nhà lãnh đạo này đã ký một sắc lệnh hoãn bầu cử Quốc hội một tuần, cho tới ngày 14/12 để các nghị sĩ có thể bỏ phiếu về việc bổ sung ngân sách và vài biện pháp chống khủng hoảng.

Nền kinh tế Ucraina đã bị chấn động mạnh bởi cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới. Đồng tiền quốc gia grivna bị mất giá nghiêm trọng chỉ trong vài tuần. Thị trường chứng khoán cũng rơi tự do và Ucraina đã phải tìm kiếm một khoản vay lên tới 15 tỷ USD từ Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) nhằm bình ổn ngành tài chính. Ông Yushchenko ra lệnh thành lập một quỹ bình ổn 200 triệu USD và yêu cầu Chính phủ dùng nó để vực dậy ngành ngân hàng, hỗ trợ ngành thép và hóa chất chủ chốt của đất nước, thông qua cân bằng ngân sách và điều chính ngoại thương. Tổng thống ra quyết định trên sau khi Thủ tướng Yulia Tymoshenko kêu gọi thành lập một liên minh nhằm cứu đất nước khỏi sự tàn phá của cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu. Quốc hội đã bỏ phiếu về gói các biện pháp này.

Kỳ 3 – Khủng hoảng tài chính – 24/01/2009

NNC
theo Tổng hợp từ DN.ODESA