Ngày 16-9, Chủ tịch Quốc hội Ucraina Arseni Yaseniuk đã chính thức công bố sự sụp đổ của liên minh đa số giữa khối “Ucraina của chúng ta – Tự vệ nhân dân” và khối Yulia Timosenko, đẩy Ucraina vào một cuộc khủng hoảng chính trị mới, đúng lúc quan hệ với Nga ngày càng xấu đi. Các lãnh đạo đảng “Ucraina của chúng ta” của ông Yushchenko sẽ chính thức công bố quyết định rút lui khỏi liên minh cầm quyền trước quốc hội và sau đó tổ chức hội đàm với tổng thống.

Có 39 trong tổng số 72 đại biểu của khối “Ucraina của chúng ta – Tự vệ nhân dân” tại quốc hội đã bỏ phiếu thông qua quyết định rút lui. Quyết định trên được đưa ra nhằm đáp trả việc quốc hội Ucraina thông qua một loạt các luật mới vào hôm trước nhằm làm giảm bớt các quyền lực của tổng thống. Luật này do phe đối lập thân Nga với khối Tymoshenko khởi xướng.

Lãnh đạo khối “Ucraina của chúng ta – Tự vệ nhân dân” tại quốc hội, ông Viacheslav Kirilenko tuyên bố chưa nhận được bất cứ lời đề nghị nào về việc thành lập liên minh mới. Ông chỉ trích khối Yulia Tymoshenko “đã không hề có động thái muốn gìn giữ liên minh”. “Vì vậy, chúng tôi phải chính thức tuyên bố chấm dứt sự tồn tại của liên minh này. Tôi không biết liên minh mới sẽ như thế nào, chỉ chắc chắn một điều là sẽ không có liên minh giữa khối “Ucraina của chúng ta – Tự vệ nhân dân” với Đảng khu vực.

Trước đó, ông Vladimir Litvin đã tuyên bố về khả năng sát nhập của khối Litvin vào liên minh chung với BIUT và “Ucraina của chúng ta – Tự vệ nhân dân”. “Hiện nay, các đảng phái đang tiến hành thương thuyết để thành lập Liên minh mới, và chúng tôi cũng không phải ngoại lệ”. – cựu Chủ tịch Quốc hội nói.

Bà Yulia Tymoshenko cách đây mấy ngày từng lên tiếng kêu gọi Tổng thống Yushchenko “gác lại mọi bức xúc và cuộc bầu cử Tổng thống nhiệm kỳ tới, để quay trở lại liên minh dân chủ”.

Ngày 2-9, Quốc hội Ucraina đã thông qua một số điều luật trái ý Tổng thống Victor Yushchenko, cụ thể là đơn giản hóa thủ tục bãi nhiệm tổng thống, loại bỏ một số quy định trong Luật về Hội đồng Bộ trưởng và phủ định việc bổ nhiệm ông Valentin Nalivaichenko vào chức vụ Giám đốc Cơ quan an ninh quốc gia Ucraina. Quốc hội cũng thay đổi một số điểm trong Luật về an ninh quốc gia, chẳng hạn như việc bổ nhiệm các Phó giám đốc cơ quan an ninh quốc gia và lãnh đạo cơ quan an ninh tại các tỉnh phải thông qua Quốc hội, thay cho thủ tục Tổng thống bổ nhiệm như từ trước đến nay.

Tổng thống Yushchenko đã gọi những sự việc diễn ra ở Quốc hội là một cuộc “đảo chính về pháp lý”. Lãnh đạo nhà nước Ucraina cho rằng, trên thực tế đã có một liên minh mới hình thành tại Quốc hội, gồm Đảng khu vực, khối Yulia Tymoshenko và Đảng Cộng sản, để cùng nhau thông qua những điều luật trái với Hiến pháp. Cùng ngày, khối “Ucraina của chúng ta – Tự vệ nhân dân” chỉ trích khối BIUT phản bội và tuyên bố rút khỏi liên minh.

Khối Tymoshenko do Thủ tướng Yulia Tymoshenko đứng đầu, người thường xuyên bất đồng với Tổng thống Yushchenko mặc dù có chung mục tiêu chính trị thân phương Tây với ông.

Trong một dấu hiệu cho thấy sự chia rẽ ngày càng sâu sắc, đảng cầm quyền hai hôm trước đã không thể thông qua một tuyên bố chung về cuộc xung đột giữa Nga và Gruzia. Cũng giống như Gruzia, Ucraina đang tham vọng gia nhập NATO và liên minh châu Âu.

Hồi tháng trước, ông Yushchenko đã cáo buộc Thủ tướng Tymoshenko “tội phản quốc và tham nhũng chính trị” vì sát cánh bên Mát-xcơ-va và không ủng hộ Gruzia. Tuy nhiên bà Tymoshenko đã phủ nhận những cáo buộc này.

Ông Yushchenko và bà Tymoshenko đã liên minh lãnh đạo cuộc Cách mạng Cam năm 2004. Nhưng kể từ đó hai cựu đồng minh đã trở thành đối thủ của nhau, ganh nhau vì quyền lực trước cuộc bầu cử tổng thống năm 2010.

Bà Tymoshenko lãnh đạo khối lớn thứ hai trong quốc hội gồm 450 ghế, sau đảng khu vực do cựu thủ tướng Viktor Yanukovich dẫn dắt.

Ngay sau ngày liên minh sụp đổ, Chủ tịch Quốc hội Arseni Yaseniuk đã tuyên bố từ chức. Trong thời gian đợi Quốc hội bầu Chủ tịch mới, ông Yaseniuk sẽ tiếp tục công việc trên cương vị cũ.
Theo lời ông Yaseniuk, Liên minh đa số tại Quốc hội đã chính thức tan vỡ trên phương diện pháp lý. Sự việc này đã được đánh dấu bằng công bố trên báo “Tiếng nói Ucraina”, nhưng xét trên phương diện chính trị, liên minh vẫn chưa tan rã hoàn toàn.

“Tôi phục vụ các giá trị dân chủ và lý tưởng dân chủ. Tôi cho rằng, khi lên cầm quyền cần phải xứng đáng, và kể cả khi rút khỏi chính trường cũng vậy”, – Chủ tịch Quốc hội phát biểu trong lời tuyên bố từ chức của mình.

Trước đây, ông Yaseniuk đã từng tuyên bố sẵn sàng từ bỏ cương vị Chủ tịch Quốc hội, trong trường hợp liên minh đa số tan vỡ. Tuy nhiên, ông cũng thông báo về đề nghị của lãnh đạo các đảng phái chính trị để ông tiếp tục công việc trên vị trí này cho đến khi có Chủ tịch mới.

Khối “Ucraina của chúng ta – Tự vệ nhân dân” đang chờ đợi bà Yulia Timosenko từ chức Thủ tướng vì liên minh cầm quyền đã không còn tồn tại nữa.

Trong khi đó, nghị sỹ thuộc Đảng khu vực, bà Anna German bày tỏ hy vọng việc ông Yaseniuk từ chức Chủ tịch Quốc hội sẽ là tấm gương cho những nhân vật khác trong liên minh cũ thực hiện theo.
“Hành động của ông Arseni Yaseniuk chứng tỏ ông là con người trọng danh dự và thực hiện đúng các thỏa thuận của liên minh. Chúng tôi hy vọng hành động của ông sẽ là tấm gương cho các thành viên còn lại của liên minh noi theo”. – Bà German phát biểu tại cuộc họp báo ngày 17-9.

Quốc hội giờ đây sẽ có 30 ngày để thành lập một liên minh mới. Nếu những nỗ lực này thất bại, Tổng thống Yushchenko có quyền giải tán quốc hội và kêu gọi một cuộc bầu cử sớm.

Tiếp kỳ 2 ….. vào ngày 22/01/2009.

NNC
theo Tổng hợp từ DN.ODESA