Tất cả các bước tổ chức đã qua và ngày hôm nay Ukraina nhận văn bản Tomos chính thức về tự chủ nhà thờ chính thống giáo của mình.

Đối với giáo dân chính thống giáo đây là thời kỳ có dấn ấn – cuối cùng sau 27 năm đất nước độc lập mới thành lập được Nhà thờ chính thống giáo thống nhất trên toàn cõi Ukraina, phục hồi lại sự công bằng lịch sử đã bị mất hàng thế kỷ qua..

Lộ trình cấp Tomos cho Ukraina

Ngày 5 tháng 1 năm 2019 thủ tục cấp Tomos cho Ukraina bắt đầu trên đảo Fanar, tại dinh thự Đức cha Constantinopol và toàn thế giới ở tp Stanbul.

Trong đoàn khách của Nhà thờ Ukraina có tổng thống Ukraina và chủ tịch quốc hội Ukraina đi cùng.

Tại tòa thánh Georgy thiêng liêng đoàn khách Ukrauna cùng Đức cha toàn thế giới chính thống giáo đã cầu nguyện và sau đó Đức cha Barfolomew đã ký thánh chỉ Tomos.

Ngày 6 tháng 1 họ sẽ cùng tiến hành lễ cầu nguyện ở nhà thờ Georgy thiêng liêng và sau đó Đức cha toàn thế giới Barfolomew trao bản Tomos cho Đức cha trụ trì Nhà thờ chính thống giáo thống nhất ở Ukraina Epifaniy để mang về Ukraina. Sau đó Nhà thờ chính thống giáo được xem là đã trở thành nhà thờ độc lập, tự chủ hợp pháp chính thống giáo truyền thống.

Trong ngày 6 tháng 1, đoàn khách Ukraina trở về Kyiv.

Ngày 7 tháng 1 tại Kyiv sẽ tổ chức Lễ cầu nguyện Giáng sinh và đón nhận Tomos.

Tomos là gì?

Cũng như độc giả báo “Người Việt Ukraina” mới đây được làm quen với từ “Tomos” mà chúng tôi chuyển ngữ thành “Thánh chỉ” do trong từ điển tiếng việt chưa có, với hàm nghĩa là “Sắc lệnh thiêng liêng” trong thế giới nhà thờ, có khi chúng tôi dịch là “Sắc thánh” hàm nghĩa “Sắc lệnh thiêng liêng”, lại có tác giả trên mạng xã hội dịch là “Chứng thư” hàm nghĩa là “Văn bản chứng chỉ” (Protocol)… Và hôm nay, định nghĩa của thuật ngữ “Tomos” (nội hàm) được giới thiệu trên báo “Fakty” như sau:

Tomos – đó là tài liệu thiêng liêng của nhà thờ, có ý nghĩa tựa như một sắc luật (sắc lệnh).

Việc cấp tài liệu Tomos chứng tỏ về sự thừa nhận chính thức tính độc lập và tự chủ của Nhà thờ này hay nhà thờ khác bởi Đức cha toàn thế giới.

Trong văn bản của Tomos ghi rõ những điều khoản quan trọng nhất của sự độc lập Nhà thờ mà được ghi cụ thể trong Điều lệ Nhà thờ.

Về thủ tục ban đầu Tomos được Hội đồng giám mục chính thức thông qua, sau đó Đức cha toàn thế giới ký phê chuẩn (đã ký ngày 5 tháng 1 trước sự có mặt của đại diện nhà thờ chính thống giáo thống nhất ở Ukraina Epifaniy, đại diện nhà nước – tổng thống Poroshenko và chủ tịch quốc hội Parubiy).

Tại sao Nhà thờ độc lập lại phục thuộc vào quyết định của Đức cha Constantinopol (Đức cha toàn thế giới)?

Đức cha Constantinopol được xem là người đầu tiên “trong số những người ngang hàng” và vì thế chính ông ấy có quyền quyết định cuối cùng.

Tại sao cần có Tomos.

Để hiểu sự cần thiết có Tomos thì phải đi sâu vào tìm hiểu lịch sử.

Gần đây ở Ukraina có ba giáo phái chính thống giáo cùng lúc hoạt động – Nhà thờ CTG Ukraina thuộc xứ Moskva và toàn Nga, Nhà thờ CTG xứ Kyiv và Nhà thờ CTG Ukraina.

Tất nhiên Nhà thờ chính thống giáo xứ Moskva và toàn Nga (Đức cha Kirill) chỉ thừa nhận giáo phái Nhà thờ CTG Ukraina thuộc xứ Moskva và họ điều hành nhà thờ này.

Năm 1686 Đức cha của Nhà thờ Moskva đã quyết định thâu tóm quyền điều hành nhà thờ Mẹ “Kyiv-Metropolia” (Nhà thờ Kyiv-mẫu quốc). Trên 300 năm Nhà thờ Ukraina (cả Nhà thờ Belarus, -nd) đã nằm dưới sự điều hành của Nhà thờ Moskva nhưng không có văn bản giấy phép chính thức nào từ Đức cha toàn thế giới ở Constantinopol. Nghĩa là quyền tự trị của Nhà thờ Moskva đã chưa được thừa nhận.

Vào năm 1992 Đức cha Filaret bắt đầu sự kháng cự – ông đã thành lập nên Nhà thờ chính thống giáo Ukraina mà Đức cha nhà thờ Nga đã ra lệnh cấm nhà thờ này.

Bây giờ, sau khi Tụ hội nhà thờ diễn ra mà tại đó đã thành lập nên Nhà thờ chính thống giáo thống nhất ở Ukraina thì Đức cha toàn thế giới có cơ sở thừa nhận Nhà thờ chính thống giáo Ukraina với Đức cha trụ trì là Epifaniy, người vừa được Hội tụ nhà thờ bầu ra gần đây.

Vậy nên các giáo phái khác, kể cả Nhà thờ thuộc đức cha Kirill của Nga cũng tự tan rã theo thời gian, hoặc dần dần chuyển sang cầu nguyện theo Nhà thời chính thống giáo thống nhất ở Ukraina dưới sự điều hành của Đức cha Epifaniy… Các nhà thờ xứ ở địa phương cũng sẽ dần dần chuyển sang theo Đức cha xứ Kyiv và toàn Ukraina Epifaniy.

Quốc hội Ukraina đã ra quyết định các Nhà thờ chính thống giáo ở Ukraina từ nay phải đổi tên, hoặc nếu không đổi tên thì phải ghi rõ trong tên nhà thờ là “theo Đức cha xứ Moskoviy”. Bản thân nhà thờ theo Đức cha xứ Moskoviy vẫn được phép tồn tại nhưng chỉ với tư cách đại diện nhà thờ chính thống giáo Nga.

Tại sao điều này lại quan trọng?

Khi có sự ảnh hưởng tới đời sống của Nhà thờ của mình ở Ukraina Moskva có được dự trữ cử tri mà thông qua họ Moskva có công cụ tráo trở dư luận. Nhà thờ Nga ở Ukraina thường tạo ra những xung đột trên nền tảng giáo phái liên quan tới tư tưởng của họ – từ những tuyên bố rằng, ở Ukraina đang có nội chiến, rằng Crimea đó là một phần của nhà nước khác, cho tới việc họ từ chối cầu hồn cho em bé là con của binh sỹ đang chiến đấu trong hàng ngũ ATO nhưng đã tử vong.

Cha trụ trìNhà thờ CTG Ukraina thuộc xứ Moskva và toàn Nga – cha trụ trì Onufriy  >>

Trong thời kỳ mà đất nước đang có chiến tranh với quốc gia xâm lược thì việc cắt đứt mọi đường dây liên lạc với kẻ thù là rất quan trọng, kể cả trong lĩnh vực nhà thờ.

“Tomos được chờ đợi từ lâu, Tomos sẽ củng cố tự do tín ngưỡng ở Ukraina, củng cố thế giới giữa các giáo phái, gia tăng quyền và tự do của công dân, và cuối cùng là sự thống nhất dân tộc. Không còn sự chia rẽ giáo phái – hợp pháp-bất hợp pháp. Tomos sẽ củng cố nền độc lập của Ukraina”, – tổng thống Poroshenko tuyên bố.

Nhà thờ chính thống giáo ở ukraina là nhà thờ xứ thứ 15 có quyền tự trị, độc lập về hành chính và luật lệ (canon) truyền thống chính thống giáo.

Nhà thờ cần phải độc lập với nhà nước. Cho dù có nguyên lý này nhưng tổng thống Ukraina đã tích cực ủng hộ Nhà thờ để có được Tomos. Tất nhiên rồi, thành công này của tổng thống trước ngưỡng cửa cuộc bầu cử sẽ mang lại cho ông những điểm tích cực.

Có nhiều sự ủng hộ, phê phán khác nhau. Tuy nhiên bước đi này của tổng thống là vì lợi ích quốc gia, đã đoàn kết được dân tộc dưới một Nhà thờ thống nhất mà nền độc lập của nó được Đức cha toàn thế giới tuyên bố và được ghi nhận trong điều lệ nhà thờ.

Sau Tomos

Theo lời của Đức cha Epifaniy thì sau Tomos sẽ còn nhiều việc để làm, trước hết là thể chế hành chính của nhà thờ, nhiều chức vụ dược quy định và bầu người chịu trách nhiệm. Các vấn để tổ chức, cơ cấu Nhà thờ còn được tiếp tục xây dựng kể cả sau khi nhận Tomos. Tomos là tài liệu mang tính tư pháp của Nhà thờ. Sau đó chúng tôi hình thành các cơ quan tương ứng để quản lý Nhà thờ, tiếp nhận sự tham gia của nhiều nhà thờ địa phương.

Theo lời Đức cha Epifaniy thì ở Ukraina có khoảng 7000 nhà thờ nhỏ xứ địa phương. Đức Cha Epifaniy đánh giá rằng, sau khi có Tomos thì nhiều nhà thờ thuộc Nhà thờ Nga ở Ukraina sẽ chuyển sang theo Nhà thờ xứ Kyiv và toàn Ukraina…

Nguồn: Fakty

»Cùng chủ đề