Toà án Hiến pháp đã không tặng cho tổng thống một đường chuyền thành bàn thắng mà ông chờ đợi để tuyên bố bầu cử quốc hội trước thời hạn.

Tháng hai vừa qua tổng thống đã đệ trình ra toà án Hiến pháp mong buộc được tội vi phạm Hiến pháp cho liên minh quốc hội hiện hành. Bankovaia (Ban thư ký tổng thống) đã hy vọng Toà án Hiến pháp sẽ buộc liên minh của BYUT, khối Litvin và những mảnh vỡ của NUNS phải đệ trình mới về việc bổ nhiệm thủ tướng.

Do liên minh không có đủ 226 phiếu nên việc này có thể đặt nhiệm kỳ thủ tưởng của bà Yulia Timosenko dưới dấu hỏi, hệ quả tiếp theo sẽ là giải tán quốc hội.

Báo Sự thật Ucraina đã có trong tay phán quyết của Toà án Hiến pháp được bỏ phiếu ngày hôm nay.

Đập vào mắt trước nhất là ý định của tác giả bản phán quyết muốn tránh một cách tối đa các chi tiết, giấu bản chất ra đằng sau những ngôn từ to tát.

Về bản chất toà án Hiến pháp giải thích rằng “có thể đi qua đường khi đèn xanh”. Nhưng liệu có thể qua đường khi đèn xanh đang nháy hoặc đèn vàng hay không thì phán quyết không nói rõ.

Có một sự cụ thể nhiều hơn trong phần lý do, ít hơn trong phần nghị quyết.

Mục 3.3 phần lý do nói rằng bản thân khái niệm “liên minh” liên quan đến cả cơ cấu được thành lập sau bầu cử, cũng như cơ cấu xuất hiện sau khi liên minh tiền nhiệm tan rã.

Tiếp đó mục 3.3 cũng nói rằng Hiến pháp “quy định sự tham gia của liên minh được thành lập trong trường hợp chấm dứt hoạt động của liên minh tiền nhiệm vào sự hình thành HĐBT”.

Điều đó cũng không có gì mới mẻ vì bộ luật chính của đất nước không phân chia liên minh thành “liên minh đúng đắn” và “liên minh không đúng đắn”, cũng như không tuỳ theo cách liên minh ra đời mà hạn chế quyền của liên minh xây dựng chính phủ.

Tiếp đó toà án Hiến pháp viết rằng, việc xây dựng chính phủ được thực hiện “bằng cách liên minh thực hiện quyền hạn đệ trình theo Hiến pháp ứng cử viên thủ tướng…”.

Nói cách khác, toà án Hiến pháp viết rằng liên minh ra đời trên đống hoang tàn của liên minh tiền nhiệm có quyền xây dựng chính phủ và đệ trình vị trí thủ tướng.

Theo Toà án Hiến pháp, liên minh làm việc này qua cách thực hiện phần 8 điều 83 Hiến pháp, phần này nói như sau: “Liên minh đệ trình ra tổng thống Ucraina về ứng cử viên thủ tướng …”

Có nghĩa là sau khi kiến giải các loại quyền và nghĩa vụ của liên minh toà án Hiến pháp chỉ lặp lại các quy định của Hiến pháp, không đưa ra ánh sáng cho câu hỏi, có phải đệ trình ứng cử viên thủ tướng một lần nữa không nếu liên minh được thành lập sau khi liên minh cũ tan rã.

Phần quyết nghị của phán quyết còn ít cụ thể hơn nữa. “đệ trình ứng cử viên thủ tướng ra trước tổng thống chỉ thuộc về quyền hạn của liên minh”, – phán quyết viết.

Trên thực tế chẳng cần phán quyết của toà án Hiến pháp cũng có thể thấy rõ ứng cử viên thủ tướng thì chỉ do liên minh quốc hội đệ trình, chứ không phải liên minh trong Hội đồng thành phố Kiev đệ trình.

Tất cả đã rõ, phán quyết của toà án Hiến pháp không thể đưa kế hoạch giải tán quốc hội vào guồng quay. Nói cách khác, có thể ông Yushchenko chưa thua tại toà án Hiến pháp, nhưng chắc chắn là không chiến thắng.

Phán quyết chung chung của toà án Hiến pháp được khối BYUT xem là thắng lợi, một nguồn tin của báo Sự thật Ucraina sau khi được đọc phán quyết đã nói: “Trong trường hợp này việc đệ trình ứng cử viên thủ tướng ra trước tổng thống là quyền, chứ không phải là nghĩa vụ của liên minh hiện nay”.

“Toà án Hiến pháp khẳng định tính hợp pháp của chính phủ bà Timosenko và tước đi cơ hội âm mưu giải tán quốc hội của ông Yushchenko”, – một thành viên khối BYUT nói.

Bà Marina Stavnhichuk, đại diện của tổng thống tại toà án Hiến pháp, đã từ chối giải thích cho báo Sự thật Ucraina về phán quyết của toà án Hiến pháp. “Tôi không biết các vị lấy phán quyết ở đâu ra, và không bình luận về những gì chưa được công bố theo đúng luật định”, – bà nói.

Phán quyết của toà án Hiến pháp sẽ được công bố chính thức vào thứ năm.

Phuong Anh
theo Sự thật Ucraina