(DN.ODESSA) Tổng thống Ucraina V. Yushenko tại cuộc hội nghị các lãnh đạo ngân hàng đã đánh giá tình hình tỷ giá tại thị trường tiền tệ liên ngân hàng và thị trường tiền mặt. Tổng thống chỉ ra tính chất bất cân đối của cung và cầu tại thị trường tiền mặt. “Chúng ta không thể nào lo được nhu cầu của đồng đô la nếu chúng ta không lo được cung Grivna”. Trong con số này tôi lo lắng một điều: Năng lực thanh toán bị khuyếch trương bởi ngân hàng quốc gia và chúng ta không thể lo liệu và không thắng được cuộc đua tại thị trường tiền tệ.

Tổng thống còn đánh giá xu hướng dần dần ổn định của hệ thống ngân hàng. “Nói chung đang có xu hướng có thể gọi là tích cực, xu hướng ổn định hệ thống nhân hàng”. Có thể thỏa mãn về những thỏa thuận ban đầu của các ngân hàng, nói riêng là thỏa thuận về tương trợ năng lực thanh toán của hệ thống ngân hàng mà kết quả là những vấn đề tài chính gay cấn của các ngân hàng đang được giải quyết.

Mặt khác Tổng thống cũng tỏ thái độ chưa thỏa mãn về một số xu hướng trên thị trường tiền tệ.

Tổng thống đã đề xuất các chủ nhà băng bàn thảo tại cuộc họp ngày hôm nay năm vấn đề:

– Tình hình về năng lực thanh toán của hệ thống ngân hàng;

– Tình hình trên thị trường tiền tệ;

– Thanh toán tức thời của các ngân hàng;

– Mức độ tín nhiệm của công dân đối với ngân hàng, trước hết là tiến độ gửi tiền có thời hạn;

– Tình hình vốn của các ngân hàng.

Chúng tôi lưu ý rằng, ngân hàng quốc gia đã thắt chặt chính sách tái cấp vốn các ngân hàng. Trước đó Ngân hàng nhà nước Ucraina đã tái cấp vốn với thời hạn dưới 1 năm chỉ cho những ngân hàng đã đăng ký là ngân hàng cổ phần mở với vốn pháp định năm trăm triệu Grivna trở lên. Những thay đổi đó đã nói trong sắc lệnh của ngân hàng nhà nước No367.

Tổng thống đã kêu gọi ngân hàng nhà nước thắt chặt hơn nữa chính sách tái cấp vốn để cho số tiền đó không bị lạm dụng đưa ra thị trường tiền tệ với mục đích đầu cơ. Điều đó là điều cấm. Theo thông tin của Tổng thống thì chỉ trong tháng 11 Ngân hàng nhà nước đã cấp vốn cho 110 ngân hàng với 40 tỷ Gr.. Trong số đó 94 ngân hàng đã nhận được 28 tỷ Gr. Có 71 ngân hàng nhận sau đó đã nhận 29 tỷ Gr.

Hồi đầu năm nhu cầu trung bình tại thị trường liên ngân hàng là 360 triệu đô la, còn ngày hôm qua nhu cầu là 1,6 tỷ đô la.(gấp hơn bốn lần!). Nhu cầu như vậy là có thật trên thực tế. Nếu bây giờ chúng ta không thỏa thuận với nhau thì chúng ta sẽ tạo nên những vấn đề giả tạo. Làm như vậy là không thể được.

Lưu ý rằng nếu dòng tiền gửi có thời hạn (Deposits) tiếp tục ra khỏi ngân hàng thì ngân hàng nhà nước (NHNN) sẽ không tái cấp vốn cho những ngân hàng nhỏ và không đăng ký theo hình thức cổ phần mở với vốn pháp định từ 500 triệu Gr. trở lên. Theo Sắc lệnh số 328 ngày 16 tháng 10 thì Ngân hàng nhà nước nhận khoản vay cấp tốc (trong ngày) đến 60% vốn pháp định với lãi suất 2% và thế chấp 5% cổ phần. Còn bây giờ thì trong trường hợp tiền gửi có thời hạn (Deposit) thì thế chấp phải có là 51% cổ phần của ngân hàng và có thể vay trên 60% vốn lưu thông. Quy phạm mấu chốt của sắc lệnh nói trên là chỉ có những ngân hàng lớn mới có thể nhận khoản tái đầu tư của ngân hàng nhà nước với sự đệ trình lượng tiền gửi có thời hạn bị rút. Những đòi hỏi của quy phạm này chỉ có 17 ngân hàng là đáp ứng được. Ngay cả những ngân hàng lớn như PrivatBank, PromInvestBank, Nadra, OTP Bank, AlffaBank, PUMB và UkrPromBank cũng không đáp ứng được. Những ngân hàng có thể nhận được tái đầu tư là: Rodovid Bank, ING Bank, Unicredit Bank, PravekBank, BAB Bank, DongorBank, Finansova Initsiativa, CredoBank, SvedBank, Invest Bank, IndustrialBank và CityBank. Rodovid Bank có thể được hỗ trợ nếu tăng số vốn pháp định lên 535 triệu Gr. Như đã dự định.

Trong điều kiện khủng hoảng khả năng thanh toán thì các ngân hàng hoặc phải nhờ các ngân hàng mẹ ở nước ngoài, hoặc nhờ hỗ trợ của NHNN, hoặc phải tăng vốn pháp định lên trên 500 triệu Gr. bằng cách tìm kiếm nhà đầu tư. Lưu ý rằng gần đây các nhà đầu tư Ucraina đã mua hai ngân hàng không ổn định nhằm giúp nhà nước ổn định tình hình tài chính.

Hoàng Xuân Kiểm