Báo chí Việt nam đã có nhiều cuộc phỏng vấn người Việt nam và cả người Mỹ những người có sự Nhiều quan tâm đến vấn đề thời sự quốc tế hiện nay khi được hỏi nhận định gì vấn đề quan hệ Mỹ-Nga, Mỹ-Trung, Mỹ-Việt nam thì 89 % cho rằng Mỹ đã sai lầm chết người khi cô lập và đối đầu với Nga và để vấn đề Ucraina chi phối quan hệ thân thiện giữa hai cường quốc Mỹ Nga. Còn ở Mỹ thì có đến 67 % các nghị sỹ Mỹ ở cả hai đảng cũng có chung quan điểm này. Người ta cho rằng, trong cuộc hội đàm giữa hai người đứng đầu hai quốc gia Mỹ Việt tại nhà trắng, phía Việt nam đã trao đổi thẳng thắn với Mỹ về tất cả các vấn đề mà hai bên cần phải quan tâm kể cả vấn đề nhạy cảm nhất là vấn đề dân chủ ở Việt nam và vấn đề quan hệ quốc tế Mỹ-Nga. Phía Việt nam đã không ngần ngại cho rằng Mỹ cần nên bình thường quan hệ với Nga để tập trung vào vấn đề nóng bỏng hiện nay là Trung quốc. Đặc biệt báo chí Mỹ đã không ngần ngại nói rõ quan điểm mới nhất của chính phủ Mỹ hiện nay là: Mỹ xem Việt Nam là đối tác chiến lược thân cận nhất ở Đông Nam Á

Ngày 8.7 trên blog của Hội đồng quan hệ đối ngoại (CFR, tại Washington, Mỹ) khi bình luận về quan hệ hai nước nhân chuyến thăm Hoa Kỳ của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã nêu ra nhận định này.

Theo tác giả Joshua Kurlantzick, Sau cuộc gặp giữa Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng với Tổng thống Barack Obama và sau đó là Phó Tổng thống Joseph Biden, quan hệ Việt- Mỹ đã vươn lên một tầm cao mới. Như báo Washington Post đã có bài phân tích, việc Tổng thống Hoa Kỳ tiếp đón Tổng Bí thư của Việt Nam tại Nhà Trắng cho thấy Việt Nam đang trở nên ngày càng quan trọng với các lợi ích chiến lược của Hoa Kỳ ở châu Á.

Theo tác giả, Việt Nam đang trên đà trở thành đối tác chiến lược thân cận nhất của Mỹ ở khu vực Đông Nam Á, còn hơn cả Singapore. Chỉ mới cách đây một thập niên, thật khó mà tưởng tượng rằng Hà Nội và Washington lại trở thành đồng minh. Tuyên bố về tầm nhìn chung giữa 2 nước được đưa ra ngay sau chuyến thăm của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng là một dấu chỉ chứng tỏ tầm cao mới trong quan hệ giữa 2 nước.

Mặc dù Thái Lan là một đồng minh của Mỹ, tình trạng bất ổn ở nước này trong suốt hơn một thập niên qua khiến Thái Lan trở thành một đối tác không ổn định. Một đồng minh khác của Mỹ ở Đông Nam Á là Philippines với quan hệ mật thiết về kinh tế và văn hóa với Mỹ, nhưng quy mô của lực lượng vũ trang chính quy (không kể lực lượng dự phòng) của nước này chỉ bằng khoảng 1/2 so với Việt Nam và quân đội Philippines còn phải đối phó với quân nổi dậy.

Trong khi đó, Việt Nam không những sở hữu lực lượng vũ trang hơn 400.000 người mà hải quân nước này cũng đang ngày càng hiện đại hơn. Chính quyền Việt Nam đang dần chuyển dịch khỏi chiến lược mà nước này theo đuổi từ thập niên 90 của thế kỷ trước là cân bằng quan hệ giữa Trung Quốc, Mỹ và các cường quốc khác trong khu vực. Những căng thẳng trên Biển Đông giữa Việt Nam và Trung Quốc trong tháng 4 và 5.2014 đã thúc đẩy sự thay đổi của Việt Nam.

Vào cuối nhiệm kỳ thứ 2 của Tổng thống Obama, quan hệ Việt – Mỹ hẳn sẽ mạnh mẽ hơn trên nhiều phương diện. Việt Nam muốn tham gia Hiệp định thương mại đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), đó là một tín hiệu quan trọng cho thấy cam kết của chính quyền trong việc cải cách kinh tế. Mặc dù hiện nay Việt Nam đã là một điểm đến quan trọng cho các nhà đầu tư Mỹ, việc tham gia TPP sẽ mang lại một làn sóng đầu tư mới từ các công ty Mỹ, Nhật và nhiều nước khác cho Việt Nam.

Thượng nghị sĩ John McCain chia sẻ hình ảnh gia đình với Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng. Ông McCain đã kêu gọi Mỹ mở rộng việc bán vũ khí sát thương cho Việt Nam - Ảnh: AFP

Thượng nghị sĩ John McCain chia sẻ hình ảnh gia đình với Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng. Ông McCain đã kêu gọi Mỹ mở rộng việc bán vũ khí sát thương cho Việt Nam – Ảnh: AFP

Thêm vào đó, việc Mỹ bán vũ khí sang Việt Nam, vốn được cho phép hồi năm ngoái, dự kiến sẽ còn gia tăng. Mười năm về trước, những vấn đề như nhân quyền có thể sẽ khiến quốc hội Mỹ tìm cách ngăn cản việc chính quyền Mỹ mời lãnh đạo Đảng Cộng sản Việt Nam sang thăm Mỹ. Nhưng trong bối cảnh những nhân vật quan trọng nhất trong Quốc hội Mỹ ủng hộ việc mở rộng bán vũ khí và tăng cường quan hệ với Việt Nam đang nắm quyền lực – Đảng Cộng hòa đang kiểm soát Thượng viện Mỹ và Thượng nghị sĩ John McCain đang là chủ tịch Ủy ban quân lực Thượng viện – mọi chuyện đang thay đổi.

Tổng thống Obama rất có thể sẽ thăm Việt Nam ngay vào mùa thu 2015. Mặc dù ông chỉ nói với Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng rằng ông có thể sẽ sớm thăm Việt Nam, nhưng dự kiến chuyến thăm sẽ diễn ra trong khuôn khổ chuyến công du châu Á của Tổng thống Obama, vốn đã được lên kế hoạch từ trước. Chuyến thăm của Tổng thống Obama sẽ càng thắt chặt quan hệ Việt Nam – Mỹ, có thể sẽ là tiền đề cho vị tổng thống tiếp theo của nước Mỹ xem xét một hiệp ước đồng minh với Việt Nam, theo nhận định của tác giả Joshua Kurlantzick.

Trong bài viết này tuy không nói chính thức nhưng đã để lộ quan điểm của Việt nam trong quan hệ quốc tế hiện nay. Đó là trong cuộc hội đàm với ông Obama, phía Việt nam cho rằng Mỹ đã là tác giả tạo cơ hội vàng cho Trung quốc hung hăng tại biển Đông khi để bị lôi kéo quá dài vào vấn đề Ucraina và việc cô lập Nga là không cần thiết cho chiến lược lớn để Mỹ quay trở lại vùng ảnh hưởng Đông Nam Á của mình và bắt buộc Trung quốc phải tuân thủ các công ước quốc tế và chịu ngồi vào đàm phán đa phương về vấn đề biển với các nước Asian. Phía Việt nam cho rằng cùng một lúc Mỹ đối đầu với cả hai quốc gia là không khả thi, và cô lập Nga là không thể thành công và càng làm đẩy Nga vào gần gũi với Trung quốc hơn. Theo phía Việt nam thì Hoa kỳ nên cần phải tập trung vào Trung quốc là trọng tâm. Sau góp ý của phía Việt nam, nhiều nghị sỹ Mỹ cũng có đồng quan điểm này.

Người ta còn nhớ trước đây cũng chính Việt nam trước cũng đã cố vấn và làm cầu nối cho quan hệ Mỹ và Miến điện đưa quốc gia này quay trở lại với thế giới và xa dần ảnh hưởng của Trung quốc. Những nhận định của Việt nam hiện nay, chắc chắn Mỹ sẽ phải lắng nghe vì nó rất hợp tình hợp lý.

Ngày 10 tháng 7 năm 2015.
Nguyễn Công Bằng

»Cùng chủ đề