Tổng thống Nga V.Putin ký sắc lệnh tặng thưởng cựu thị trưởng tp Moskva Yuri Luzhkov huy chương “Có cống hiến cho tổ quốc”, bậc bốn, vì những hoạt động xã hội tích cực”, trong sắc lệnh viết.

Hôm thứ 4 thị trưởng Moskva Sergey Sobyanin chúc mừng người tiền nhiệm của mình trên cương vị thị trưởng Moskva nhân ông 80 tuổi và nhấn mạnh rằng ông Luzhkov lãnh đạo thành phố trong những năm tháng tình hình rất phức tạp.

Trong buổi trao huân chương ở Kremlin ông Yuri Luzhkov  xúc động ra mặt – qua 6 năm, sau khi bị sa thải cựu thị trưởng đãnh giá “sự trở về từ vô thời”. 80 tuổi là cái cớ để nhớ lại con người từng là một trong những biểu tượng của nước Nga hậu xô-viết. “Cái phần thưởng này đối với tôi có ý nghĩa rất lớn. Bởi đây là thêm một biểu tượng của sự trở về từ vô thời, và tôi chìm đắm trong mấy năm trước”. Ông Luzhkov phát biểu tại buồi nhận phần thưởng ở Kremlin.

Công lao và lỗi lầm của ông ở đâu?

Vào năm 2010 cựu tổng thống Dmitry Medvedev đã ký sắc lệnh sa thải thị trưởng Luzhkov, người từng giữ chức vụ thị trưởng thủ đô trên 18 năm. Ông Luzhkov bị sa thải do mất niềm tin. Ghế thị trưởng Moskva được giao cho ông Sobyanin.

Hôm thứ 4 ông Luhkov tròn 80 tuổi. Ông giữ chức vụ thị trưởng Moskva từ năm 1992 đến năm 2010.

Quả thật là sắc lệnh sa thải Luzhkov với lời ghimất tín nhiệm của tổng thốnglà một sự xúc phạm. Sáu năm trước khi ông bị cách chức ai cũng nghĩ là ông vĩnh cửu giữ chức thị trưởng Moskva. Người dân thủ đô đa phần có thái đ tốt với ông Luzhkov và vì vậy sự sa thải ông trở nên bất ngờ và là quyết định không bình thường.

Vladimir Putin bình luận quyết định của mình rằng ông Luzhkov khi đó là “nhân vật đánh dấu của nước Nga hiện đại”, đã làm nhiều việc cho nước Nga và thủ đô, và giải thích sự kiện sa thải bởi thái độ đối với tổng thống – và chính do ông ta có lỗi vì không làm gì để sửa chữa.

Quả thật, vào năm 2010 chiếc ghế thị trưởng bị lung lay, Luzhkov làm cái việc mà Medvedev sau đó gọi là “PR cá nhân và chia rẽ chính trị” – nghĩa là làm cái việc mà hi vọng là “Putin sẽ bảo vệ”. Nhưng khi đó thủ tướng (Putin) đã không làm điều đó. Cho dù vì rằng những khiếu nại đối với Luzhkov quả thật có rất nhiều. Điều mà Medvedev đánh giá Luzhkov thì Putin cũng có thể làm như thế:

“Nghĩa vụ của người lãnh đạo bất kỳ của nước ta – theo dõi bản thân lhanhx thổ được giao – quy mô chưa từng có, tắc nghẽn giao thông, không phải vì xe của thủ tướng hay tổng thống đi qua. Các ngôi nhà mọc chen chúc. Môi trường cạnh tranh: tất cả các đội khoán xây dựng và thầu ai đã thắng? Tôi biết những quyết định như vậy được thông qua ở đâu và cần phải kết thúc những điều này”.

Nếu nói ngắn gọn, thì nguyên nhân sa thải khi đó được người lãnh đạo Ban hành chính của phủ tổng thống Naryskin nêu ra: “Điều này, thứ nhất, là sự quản trị thành phố tuyệt đối không có hiệu quả, thứ hai, mức tham nhũng quá cao mà ông Luzhkov và đội ngũ đã để xảy ra ở thủ đô”.

Tất nhiên, Luzhkov có thể thoái lui tự nguyện và không có lời phê nào đáng tự ái tương tự trong sắc lệnh và gia nhập vào đội ngũ của Medvedev, nhưng ông đã không làm như thế. Người ta đã không săn đuổi ông Luzhkov cho dù ông lo ngại điều đó, một thời gian thậm chí ông sống ở nước ngoài, nhưng sau đó đã trở về hoạt động tích cực. Làm nông nghiệp theo sở thích của mình:

“Trong những năm qua tôi… làm nông nghiệp để hiểu sự khó nhọc và vấn đề nặng nề trong nông nghiệp nowcs ta. Tôi đã có kết luận trình bày cho các bạn… Phát triển nông nghiệp có thể… tạo ra sự từ chối phụ thuộc của chúng ta vào dầu mỏ và khí đốt. Sự phát triển nông nghiệp sẽ đưa lại cho chúng ta sự tự do quá khứ và tính đồng nhất dân tộc  được sinh ra trong sâu thăm tâm hồn nga và đất nước ta”.

Và điều này đúng là sự thật tuyệt đối – nông nghiệp không chỉ thay đổi cơ cấu xuất khẩu mà còn đưa lại cho người nga sự đồng nhất dân tộc đã bị đánh mất. Ông Luzhkov nói đúng, cũng như ông đã đúng khi nói về Crimea và gọi bán đảo là đất mẹ trong những năm, khi mà những quan chức cấp cao thạm chí không nghĩ tới điều đó. Luzhkov muốn trở thành chính trị gia toàn quốc – vào năm 1999 ông thậm chí lãnh đạo đảng “Tổ quố và tòan Nga” mà giá như không xuất hiện Putin thì đã có thể là Luzhkov cùng với Primakov đã lấy được chính quyền từ tay Eltsin.

Về mặt tư tưởng Luzhkov mà nhà lãnh đạo quốc gia, người yêu nước. Nhưng dù sao trước hết ông vẫn là người thị trưởng, và vì thế đánh giá ông là bằng những việc làm của người lãnh đạo thành phố.

Ông Luhkov là người đa năng – tuổi nhỏ là một hooligan, sau đó là giám đốc phòng thiết kế, tiến sỹ hóa, giám đốc xí nghiệp lớn, vào thời tiền cải tổ là phụ trách ngành công nghiệp hóa chất trong bộ hóa chất. Năm 1987 ông Eltsin biết được oogn ta và làm thành người phó chủ tịch UBHC tp Moskva, cho dù khi đó quyết định được làm trong Đảng ủy ĐCS Liên xô của thành phố.

Năm 1992 ông trở thành người lãnh đạo Moskva, khi đã rõ ràng là giáo sư Popov do nhân dân bầu ra không thể lãnh đạo được thành phố Moskva do không hiểu gì về công việc này. Năm 1991 ông Luzhkov là phó thị trưởng dân bầu lên cung cặp với Popov…

Đó là một thòi kỳ đổ vỡ và tan rã tất cả – ở trong nước, ở thủ đô. Thành công của Moskva là ở chỗ có một người thực dụng lãnh đạo thành phố vào thời điểm đó, không phải một người khuôn sáo thị trường trong nhóm “Gaydar”. Dần dần Luhkov đã lập được trật tự nào đó. Tất nhiên ông kéo chưa kéo lên tới mức trình độ của một người lãnh đạo thủ đô – đưa tình hình tới mức bình thường của một thành phố, mà ông đã cố gắng lập trật tự trong hỗn loạn và “đục nước”mà ông có thể.

 

Ông Luzhkov cùng đồng đội đã nỗ lực có thể để gìn giữ tài sản công, tránh những người “tư nhân hóa”, sự tấn công của tài phiệt đang trỗi dậy. Và điều đó đã có kết quả nào đó, nhưng sau đó tự ông cũng trử thành một phần của chủ nghĩa tư bản tài phiệt. Không phải chính ông tham lam. Khả năng hơn cả là ông bảo vệ mình trong khi cả đám đang nát rượu thì không thể nào đứng ngoài cuộc được. Và cái chính là để bảo vệ quyền lợi của thành phố thành ra ông cần có những tài phiêt của riêng mình.

Họ đã xuất hiện – những người nhân thân (Elena Baturina, Evtushenkov), Borodin cùng với ngân hàng “Bank Moskva”, rồi như Telman Ismailov và những người khác, nhieuf người khác… Tham nhũng thấm đượm mọi cấp của chính quyền thành phố. Điều thanh minh cho Luzhkov chỉ là “vào những năm 90 thì ở đâu cũng vậy cả thôi”. Ông đã nhắm mắt với sự ăn cắp ngân sách, với sự tha hóa của chính quyền thành phố và nói lời thanh minh trắng ra rằng, vợ của ông (Elena Baturina) đơn giản là một người “doanh nhân tài năng”.

Luzhkov yêu Moskva nhưng hoàn toàn không hiểu gì trong chính sách nhà nước. Chính vì vậy ông cho xây dựng lộn xộn ở trung tâm Moskva, không chú ý tới vấn đề giao thông, không gian thành phố đem cho các dự án “Châu Âu” khác nhau. Kế hoạch tổng thể phát triển thành phố hiển nhiên là có nhưng đáng tiếc là không có trong đầu của Luzhkov.

Đáng ra ông từ bỏ chức vụ từ giữa thập niên đầu tiên của thế kỷ 21, khi ông tròn 70 tuổi, nhưng ông đã không từ bỏ đi đâu cả. Cho tới thời điểm này Kremlin đã dọn sạch những “bẩn thỉu” ở cấp liên bang và rõ ràng không thể chấp nhận chính quyền thủ đô lộn xộn như vậy. Có thể đánh giá công lao của Luzhkov trong quá khứ nhưng người ta không chấp nhận được hệ thống Luzhkov và cần phải gỡ bỏ.

Thành phố nghẹt thở bởi tắc nghẽn giao thông, bởi tinh thần buôn bán cùng như bới những công viên đầy rác rưởi. Rõ ràng là độ ngũ của Luzhkov không có khả năng lập lại trật tự thủ đô. Để dọn chợ “Cherkizon” cũng đòi hỏi phải có chỉ thị trực tiếp của tổng thống Putin.

Việc dây dưa với chính sách cư trú đã dẫn tới sự kiện quảng trường Manezhnaya (biểu tình, -ND) vào năm 2010, điều đã xảy ra sau khi cách chức Luzhkov ba tháng và đó là hậu của của “chính sách di trú” của Luzhkov.

Tất nhiên năm tháng sẽ làm cho người ta quên lãng quá khứ xấu và dân Moskva sẽ nhớ Luzhkov như là “một người xây dựng nên lâu đài Christ và công viên Chiến thắng, Đường vành đai MKAD. Người ta sẽ nhớ và biết ơn ông nhờ giải phóng những ngôi nhà chung cư 5 tầng và chương trình xã hội, thậm chí cả Hội chợ mật ông. Cuối cùng thì quả thật là ông đã làm được nhiều việc tốt cho thành phố – và đồng thời cùng nhiều điều xấu xa được nhân lên chính là trong thời kỳ của ông. Tuy nhiên, một thị trưởng như vậy chắc chắn sẽ không có nữa !

Nguồn: Vz.ru

PS/Comment: Giai đoạn ông Luzhkov trên cương vị thị trưởng tp Moskva (1992-2010) gắn liền với một thời kỳ nước Nga hỗn loạn, đồng thời gắn liền với giai đoạn người di trú hoạt động tích cực nhất tại các chợ ở nước Nga do khan hiếm hàng hóa thời kỳ cuối và hậu xô viết.
Hẳn bạn đọc của báo Người Việt Ukraina còn nhớ rõ những năm tháng gặt hái những thành công trên thương trường nước nga và vì thế có những hoài niệm khó quên về nước Nga và đặc biệt là về ông thị trưởng Moskva. Chính ông thị trưởng Luzhkov cùng vợ ông cũng đã gặt hái nhiều tỉ đô la trong những năm tháng ông cầm quyền trên cương vị thị trưởng… Vợ ông, Elena Baturina từ một doanh nhân bình thường bắt đầu sự nghiệp kinh doanh là cung cấp đồ nhựa, về sau đã trở thành nữ tỉ phú giàu có nhất nước Nga với hàng loạt công trình xây dựng tại trung tâm và các quận tp Moskva. 
Ông cũng là một người chống Ukraina, yêu nước Nga và đòi sáp nhập Crimea vào Nga từ những ngày đầu Liên Xô tan rã. 
»Cùng chủ đề