Tại Hải Phòng phần lớn việc mua bán, chuyển nhượng nhà, đất vẫn chưa có sàn giao dịch chính thống, chủ yếu là giao dịch theo thỏa thuận giữa người dân. Người thu nhập thấp, trung bình vẫn đứng ngoài các dự án phát triển nhà.

Theo những dòng thông tin quảng cáo bán nhà trên báo, qua mạng, khách hàng đến khu nhà xây kinh doanh tại phố Bùi Tự Nhiên (quận Hải An). Cả khu nhà tới hơn hai chục căn hộ. Một vài căn phía ngoài đã được hoàn thiện, có người đặt mua, còn lại hai dãy nhà phía trong xây xong phần thô, đang hoàn thiện. Đây là khu nhà xây kinh doanh của bà N. một chủ kinh doanh đất khá lớn trên địa bàn thành phố. Ngoài khu nhà tại phố Bùi Tự Nhiên thì chủ kinh doanh  còn có hàng loạt khu nhà khác, ở đường Thiên Lôi, Đà Nẵng, Ngô Gia Tự…

Khi xem một căn nhà 3 tầng đã hoàn thiện, chỉ bằng mắt thường, dù không mấy kinh nghiệm về việc xây dựng cũng có thể thấy chất lượng ngôi nhà không hẳn “thực sự hoàn hảo” như lời bà chủ nói, bởi trần tầng 3 đã ngấm nước, trên tường có nhiều vết nứt ngang mới được trát, sơn lại nhưng vẫn còn rõ vết. Anh Thắng, ở khu tập thể Máy Chai (quận Ngô Quyền) đi với người thân tới xem nhà. Song, anh bảo, xem để tham khảo, so sánh giá cả theo từng khu.

Sau nhiều tháng tìm mua nhà anh cho rằng giá nhà xây kinh doanh ở nhiều khu chắc chắn sẽ còn hạ. Lý do là có nhiều nhà xây ở thời điểm giá vật liệu, lãi suất vay cao. Nay kinh tế khủng hoảng, giá vật liệu giảm, thị trường nhà đất hạ nhiệt. Nhiều người vay tiền để kinh doanh bất động sản phải chấp nhận hạ giá bán, thậm chí lỗ chút ít hoặc kèm theo một số điều kiện để thu hồi vốn. Nhưng đáp lại lời anh Thắng, người chủ kinh doanh lại khăng khăng lãi suất vay ngân hàng giảm, việc đầu tư chứng khoán không còn hấp dẫn, nhiều người sẽ rút vốn để mua nhà, đất. Và bằng chứng là ngay từ đầu năm đã bán được vài căn, có người mua nhà ngay khi đang xây dựng phần thô để chủ động trong việc trang trí, hoàn thiện.

Thời điểm hiện nay nhà xây kinh doanh không còn hấp dẫn như vài năm trước. Nếu theo dõi việc rao bán nhà quảng cáo trên báo hoặc qua mạng thấy có người bán nhà còn kèm theo một số điều kiện như bảo hành nhà, trả trước ½  số còn lại cho trả dần hoặc cho nợ tiền trong vòng 1 năm… Tại tuyến đường Thiên Lôi (quận Lê Chân) nhiều khu nhà xây kinh doanh trông khá bắt mắt, lối ngõ rộng rãi, treo biển “bán nhà” từ nửa năm nay mà vẫn chưa bán được, bởi tuy giá có phần rẻ nhưng nhiều người lo ngại về chất lượng.

Ngoài hình thức xây nhà kinh doanh phát triển rộ lên thành phong trào từ vài năm gần đây, tại Hải Phòng còn có khá nhiều dự án phát triển nhà ở, song phần lớn đều là san nền, bán lô. Song, mức giá đất tại các dự án đều khá cao, chưa thực sự phù hợp với mức thu nhập trung bình của người dân, chưa thực sự đến được với người có nhu cầu về nhà ở. Nhiều dự án phát triển nhà hình thành nhưng tỷ lệ nhà xây vẫn quá thấp.

Điều này có thể thấy tại một số dự án phát triển nhà tại phường Anh Dũng (quận Dương Kinh), xã An Đồng (huyện An Dương)…Trong khi đó còn quá ít các dự án phát triển nhà ở cho phần lớn người dân với mức thu nhập trung bình có nhu cầu về nhà ở được lựa chọn.

Hiện nay, thông tin về thị trường bất động sản của người dân là khó tiếp cận, không đầy đủ, thiếu minh bạch. Trên thị trường đang tồn tại cơ chế 2 giá về bất động sản, một là khung giá đất của Nhà nước, hai là giá cả thị trường tự do. Hai loại giá này luôn có chênh lệch rất lớn, từ 2 – 4 lần, thậm chí đến 10 lần.

Đơn cử như giá đất tại tuyến đường Lạch Tray từ ngã 4 Thành đội đến ngã tư quán Bà Mau theo khung giá thành phố ban hành cho năm 2009 là 30 triệu đồng/m2 nhưng một căn nhà 1 tầng mặt đường Lạch Tray được rao bán trên mạng với giá đất gần 80 triệu đồng/m2.

Thị trường bất động sản vẫn phát triển tự phát, giao dịch không chính thống chiếm tới 70 – 80%. Điều này có thể thấy tại nhiều khu đô thị mới lại xuất hiện các tấm biển “dịch vụ mua bán nhà đất” treo ngay trên cây, cột điện hoặc thậm chí dựng trên vỉa hè, viết trên bờ tường. Có thời điểm, giá nhà đất tăng nhanh, đột biến dẫn tới tình trạng đầu cơ đất gây “sốt ảo” ở nhiều nơi, bất chấp đất, nhà  có giấy tờ sử dụng đầy đủ, hợp pháp hay chưa nhưng tình trạng mua bán trao tay vẫn diễn ra, mà hệ quả là này là xuất hiện tình trạng tranh chấp kéo dài, phức tạp.

 

Tình trạng lấn chiếm đất đai, tùy tiện chuyển đổi mục đích sử dụng, xây dựng nhà ở, công trình trái pháp luật tái diễn, nhất là ở các khu vực ven đô thị, khu vực đất nông nghiệp được quy hoạch để phát triển đô thị. Điều này ảnh hưởng tiêu cực tới hoạt động đầu tư và thị trường vốn, gây thất thu cho ngân sách Nhà nước và tác động xấu tới đời sống xã hội.

Năm 2009, để bảo đảm an sinh xã hội, Chính phủ có chủ trương hỗ trợ xây dựng nhà ở đối với người lao động, cán bộ ,công chức có mức thu nhập trung bình. Để kích cầu, bảo đảm an sinh xã hội, thành phố  cần có những đề án xây dựng nhà, cải thiện điều kiện sống cho những người có thu nhập trung bình, thấp. Tuy nhiên, cùng với đó,  việc thúc đẩy phát triển lành mạnh thị trường bất động sản cũng là yếu tố quan trọng. Vấn đề này cần được thành phố, các ngành chức năng quan tâm trên cơ sở hoàn thiện các quy định của pháp luật, tăng cường quản lý, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Hải Yến
theo monre.gov.vn