Thêm tiền cho chứng khoán? bởi Nguyễn Quang

Nhiều dự báo cùng nhận định: sẽ có thêm nguồn tiền nhàn rỗi tìm đến kênh đầu tư chứng khoán trong thời gian tới.

Dự báo trên cùng tập trung vào một số cơ sở chính trên thị trường hiện nay: lãi suất liên tục giảm và sẽ tiếp tục giảm, giá chứng khoán đã giảm sâu kích thích các nguồn vốn vào cuộc.

Lãi suất sẽ tiếp tục giảm?

Một sự trùng hợp, có thể là ngẫu nhiên, khi một loạt công ty chứng khoán vừa đưa ra những nhận định rất tích cực về diễn biến lãi suất đối với thị trường chứng khoán. Sự trùng hợp này có từ thực tế giảm lãi suất đang diễn ra dồn dập và định hình một xu hướng rõ nét.

Theo dự báo của Công ty Chứng khoán Tp.HCM (HSC), lãi suất cơ bản VND sẽ tiếp tục giảm thêm 2% từ nay cho đến cuối tháng 1/2009. Với dự báo này, lãi suất cơ bản có thể xuống 10%/năm, đồng nghĩa với lãi suất cho vay tối đa 15%/năm. Trên thực tế, lãi suất cho vay của nhiều ngân hàng lớn đã giảm xuống dưới 14%/năm cho một số nhóm đối tượng, hoặc phổ biến hơn từ 14,5% – 16%/năm.

Còn với nhận định của Công ty Chứng khoán Ngân hàng Ngoại thương (VBCS), sau loạt biện pháp nới lỏng chính sách tiền tệ, vốn ngân hàng dồi dào, cả lãi suất huy động và cho vay đã và đang giảm. Điều này sẽ tạo cho thị trường chứng khoán một sinh khí mới.

“Kênh tiết kiệm sẽ dần trở nên kém hấp dẫn, vì vậy nhiều khả năng có một lượng cung tiền đổ vào kênh chứng khoán trong bối cảnh thị trường đã giảm sâu như hiện nay”, VCBS dự báo.

Có cùng nhận định trên, theo báo cáo của Công ty Chứng khoán Sài Gòn (SSI), “lãi suất cơ bản ở Việt Nam đang có những dấu hiệu phải giảm tiếp trước sức ép của nền kinh tế đang phát triển chậm lại và sự cắt giảm lãi suất đồng loạt của các quốc gia trên thế giới”.

Với nhận định trên, SSI cho rằng “Chính phủ sẽ sớm có những quyết định hợp lý trong thời gian tới và việc giảm lãi suất cơ bản ở mức thấp hơn sẽ giúp thị trường chứng khoán trở nên hấp dẫn. Các dòng tiền có mức sinh lời thấp sẽ đổ vào thị trường chứng khoán, hiện được coi là mức giá hợp lý
để đầu tư dài hạn, và sẽ làm thay đổi các quan điểm hiện tại về đầu tư ở kênh chứng khoán”.

Trong bản báo cáo phân tích kinh tế Việt Nam 9 tháng đầu năm vừa công bố, Công ty Chứng khoán Eurocapital đưa ra 4 nguyên do khiến lãi suất ngân hàng giảm: xuất phát từ tính thanh khoản và vốn khả dụng của các ngân hàng được cải thiện; sức ép về lợi nhuận buộc lãi suất đầu vào giảm; tăng trưởng tín dụng thấp, ngân hàng hạ lãi suất để giải ngân; cạnh tranh lãi suất, những ngân hàng lớn kích hoạt giảm sẽ lôi kéo các thành viên khác phải xem xét…

Chứng khoán hưởng lợi

Ngoài những dự báo về hướng lãi suất và hướng nguồn tiền mới sẽ đổ vào chứng khoán, nhận định chung mà một số công ty chứng khoán đưa ra là lãi suất giảm sẽ trực tiếp tạo thuận lợi đối với các doanh nghiệp niêm yết trong tiếp cận vốn cũng như giảm bớt chi phí đầu vào trong hoạt động.

Theo phân tích của Eurocapital, sự tác động thuận lợi trên sẽ đến với đa số doanh nghiệp trên sàn. Kết luận này có từ cơ sở thống kê dữ liệu báo cáo tài chính của các doanh nghiệp niêm yết trên HOSE và HASTC tính tới quý 2/2008, dưới góc độ ảnh hưởng của nguồn vốn tín dụng và tác động chi phí liên quan.

Thống kê của Eurocapital cho thấy vốn tín dụng chiếm vai trò quan trọng trong cơ cấu tài sản của các phần lớn doanh nghiệp niêm yết. 215/292 (73,6%) doanh nghiệp có chỉ số nợ/vốn chủ sở hữu trên 50%, tương đương 73,6% doanh nghiệp có nợ chiếm trên 1/3 tổng tài sản. 157/280 (56%) doanh nghiệp sử dụng vốn vay (đa phần là vốn vay ngân hàng) để đảm bảo vốn kinh doanh.

Trong 2 quý đầu năm, lãi suất cho vay cao đã làm chi phí đi vay của doanh nghiệp đội lên. So sánh với cùng kỳ quý 2/2007, 163/209 (78%) doanh nghiệp có chi phí tài chính tăng, và 120/209 doanh nghiệp có chi phí tài chính tăng trên 50%, 34/108 (31,5%) trong số các doanh nghiệp sử dụng vốn vay chịu chi phí lãi vay tăng trên 100%.

Trong 2 quý cuối năm, lãi suất vay vốn đã và đang được điều chỉnh giảm khá mạnh. Theo đó, đa số các doanh nghiệp niêm yết trên HOSE và HASTC sẽ hưởng lợi, trước hết là giảm bớt áp lực tăng chi phí tài chính, giảm ảnh hưởng đến lợi nhuận. Đây cũng là sự hưởng lợi trực tiếp của thị trường chứng khoán.

Ngoài ra, như dự báo của VCBS và SSI nói trên, khi lãi suất huy động giảm, giá chứng khoán xuống sâu, thị trường hy vọng sẽ đón nhận thêm những nguồn tiền nhàn rỗi đổ vào trong thời gian tới, khi gửi ngân hàng được nhận định là đang kém hấp dẫn.

Tất nhiên, một số báo cáo của tổ chức nước ngoài gần đây đánh giá rằng “mặt bằng” giá chứng khoán tại Việt Nam đang bất lợi khi so sánh với nhiều thị trường khác. Tuy nhiên, phần lớn các nguồn tiền nhàn rỗi trong nước khó “vượt biên” để tìm đến vùng trũng trong so sánh đó.

…và một cảm xúc ngược

Trong câu chuyện bên lề với phóng viên, một chuyên viên đầu tư của Công ty Chứng khoán Sao Việt (VSSC) đưa ra chi tiết đáng chú ý: với bối cảnh hiện nay, một số nhà đầu tư lại có một cảm xúc hoàn toàn trái ngược với tâm lý nặng nề chung thường thấy khi thị trường sụt giảm.

“Trước đây, khi thị trường thăng hoa, trong khi nhiều người vui mừng thì họ lại lo nhất. Lo lợi nhuận lên cao và cụ thể hóa lợi nhuận đó như thế nào trước khi có thoái trào. Nay, thị trường sụt giảm sâu, nhiều người bi quan, họ lại lo theo cảm xúc khác, không phải vì thua lỗ mà lo xác định thời điểm để mua vào hợp lý nhất, lo khi nắm tiền mà không kịp giải ngân đúng thời điểm”, chuyên viên này giải thích.

Tại các công ty chứng khoán như VSSC, ABBS, FPTS… thời gian gần đây, lượng nhà đầu tư trực tiếp đến sàn cũng không thua kém thời kỳ sôi động. Nhân viên môi giới tại các sàn này cho biết nhiều người trong số họ là nhà đầu tư mới.

“Có thể họ xem thời điểm này thị trường đã giảm xuống mức rất thấp và ít rủi ro hơn trước đó để vào cuộc. Và khi giữ nguồn tiền mới, không loại trừ một tâm lý ngược là “mong” thị trường tiếp tục giảm thêm để có thể mua với giá thấp hơn”, một nhân viên môi giới của VSSC nói.

Hoàng Vũ