(DN.ODESA) – J. Soros là một trong số những người giàu có nhất hành tinh. Một phần tài chính của mình ông làm nên từ những vụ đầu cơ gây nhiều ồn ào. Chính ông cũng đã thừa nhận rằng, có những vụ đầu cơ tài chính của ông mang lại lợi nhuận cả trăm triệu usd. Sau đây là những câu trả lời của ông cho báo Welt online về những bài học thu lượm từ những cuộc khủng hoảng, đồng thời giải thích tại sao Hoa Kỳ thể hiện bất lực trong việc phân tích sai lầm. Tại sao Trung Quốc lại thoát khỏi khủng hoảng như là người chiết thắng lớn nhất. Sau đây là nội dung của cuộc phóng vấn đó.

<!-- /* Font Definitions */ @font-face {font-family:SimSun; panose-1:2 1 6 0 3 1 1 1 1 1; mso-font-alt:宋体; mso-font-charset:134; mso-generic-font-family:auto; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:3 135135232 16 0 262145 0;} @font-face {font-family:"@SimSun"; panose-1:2 1 6 0 3 1 1 1 1 1; mso-font-charset:134; mso-generic-font-family:auto; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:3 135135232 16 0 262145 0;} /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {mso-style-parent:""; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-font-family:SimSun; color:windowtext; mso-fareast-language:ZH-CN;} p {margin-top:7.5pt; margin-right:3.75pt; margin-bottom:0in; margin-left:0in; margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:12.0pt; font-family:Arial; mso-fareast-font-family:"Times New Roman"; color:black; mso-fareast-language:RU;} @page Section1 {size:8.5in 11.0in; margin:56.7pt 42.5pt 56.7pt 85.05pt; mso-header-margin:.5in; mso-footer-margin:.5in; mso-paper-source:0;} div.Section1 {page:Section1;} -->

– Tại sao một thời gian dài chúng
ta (
Hoa Kỳ) lại có một cái bong
bóng tín dụng và dư thừa bất hợp lý nhờ mức thuế thấp, năng lực thanh toán mạnh
và sự điều tiết mới. Còn bây giờ đã xảy ra sự đổ vỡ trên thị trường chứng khoán
và tín dụng, một thất vọng phi lý đã không được biện minh bằng những con số thống
kê của nền kinh tế hiện thực. Ông có thể giải thích những điều này như thế nào?

– Cái
chìa khóa để hiểu cuộc khủng hoảng này, một cuộc khủng hoảng nghiêm túc nhất kể
từ những năm 1930 lại đây – là ở chỗ thừa nhận rằng, nó được hình thành từ
trong lòng của chính bản thân hệ thống tài chính. Cái mà chúng ta phải gánh
chịu hôm nay không phải là hậu quả của cơn sốc từ bên ngoài làm mất cân đối tài
chính như trong lý thuyết. Trên thực tế thì chính hệ thống tài chính đã làm mất
ổn định chính nó. Có những lúc nó không thiên về sự ổn định mà lại thiên về bất
ổn và mất cân đối. Lý thuyết của tôi khác biệt với những ý kiến thực tế về hai
vấn đề: thứ nhất, các thị trường tài chính không phản ánh những chỉ số kính tế
căn bản, chúng thường bị sai lệch bởi những người tham gia thị trường. Thứ hai
là sự sai lệch đó trên thị trường tài chính không ảnh hưởng lên các chỉ số kinh
tế căn bản – như trong trường hợp với bong bóng (sự trôi nổi – ND) và đổ
vỡ. 

– Cụ thể thì điều đó xảy ra như
thế nào?

– Do
rối loạn tâm lý mà giá trên thị trường bất động sản, hoặc là thị trường “dot
com
” (=chấm com, ý nói về thị trường những công ty mới xuất hiện trên mạng
thông tin đang sử dụng mạng Internet để làm tiền – ND)
tăng đột biến và sự hoang mang
đã có thể kéo theo sự đổ vỡ năng lực thanh toán của các nhà băng. Đó là một sự
liên hệ kép – khi bạn phải làm điều mà bạn không hề chờ đợi – tôi gọi nó là
tính phản xạ (Lý thuyết tính phản xạ
trong điều hành các thị trường của Soros nói rằng, thị trường cũng phụ thuộc
vào những chờ đợi của các nhà đầu tư và sự tín nhiệm của họ vào hệ thống các
ngân hàng. Đó chỉ là yếu tố tâm lý thuần túy. Có thể tác động lên chúng từ bên
ngoài nhờ những khiêu khích thông tin hoặc chiến tranh – ND).

Các thị trường tài chính quả thật
hoạt động như thế. Tính không ổn định của chúng tác động lên nền kinh tế thực
tế, chứ không phải là ngược lại. Hiện tại bây giờ không chỉ nói riêng gì về cái
bong bóng xà phòng của thị trường bất động sản. Nó chỉ như là một nút ấn khởi
động làm sản sinh nhiều bong bóng lớn hơn. Quả bong bóng khổng lồ được bơm thêm
bởi những khoản tín dụng và nợ khổng lồ, đồng thời sự tin tưởng vào việc thị
trường tự nó sửa nó lớn dần trong vòng 25 năm nay. Bây giờ thì nó bị nổ tung
thật sự.

– Nhưng cái
công tắc ngắt khi có sự cố nằm ở đâu rồi? Làm thế nào để tiêu hủy sự méo lệch
đã làm cho thị trường tài chính trở nên bất ổn định?

– Nhà nước cần phải quan tâm điều
tiết làm sao cho những cái bong bóng không phình to ra quá đáng. Các chính phủ
cần phải hiểu rằng, thị trường không tự sửa bản thân. Chỉ đơn giản thu gom các
mảnh vụn sau khủng hoảng thì chưa đủ.

– Phần trách nhiệm nào về cuộc
khủng hoảng mà luồng thông tin tài chính toàn cầu phải chịu trách nhiệm?

– Không
còn nghi ngờ gì về việc chúng (thông tin – ND) làm cho quá trình khủng hoảng
trở nên nhanh chóng hơn. Nhưng tôi không quá đánh giá về ảnh hưởng của chúng.
Vào cuối thế kỷ 19 thông tin không có suốt cả 24/24 giờ, nhưng những quả bong
bóng như thế vẫn đã từng xảy ra. Vào thế kỷ 19 khi nguyên lý Laisser-fairecòn huy hoàng và với một số lượng quy tắc (luật chơi – ND) chưa đầy đủ các cuộc
khủng hoảng vẫn luân phiên nhau. Sau mỗi lần khủng hoảng lại có một cuộc cải
cách.  Hệ thống các ngân hàng trung ương
đã hình thành như thế.

– Tại sao chính quyền Bush mặc dù
đã thông qua nhiều biện pháp rồi mà cho đến nay vẫn không chế ngự được khủng
hoảng?

– Chính
quyền Mỹ đã dựa vào lý thuyết Nền tảng luận thị trường. Họ nghĩ rằng,
thị trường cuối cùng thì tự nó cân bằng tình hình.  Bộ trưởng tài chính Henry Polson là người
theo lý luận này. Ông ta nghĩ 6 tháng sau phá sản của Cty Bear-Stearns thị
trường sẽ trở nên khỏe mạnh. Ông nói “Chà, sau khi Cty Lehman toi thì hệ thống
sẽ tự lo liệu với nó”. Nhưng thay vì vào đó thì tất cả đã đổ vỡ. Bởi vì họ
không hiểu bản chất của vấn đề – nghĩa là thị trường đã không thể tự cân bằng
được tình thế – họ không nhìn thấy sự cần thiết phải có can thiệp của nhà nước.
Với giải pháp (phương án) B đã không có ai lo toan. Khi hậu quả của sự phá sản
của Cty Lehman đã trở nên rõ ràng thì Polson cần phải làm một điều gì đó rất
cấp bách để giải cứu Cty AIG. Một ngày sau thì tại thị trường chứng khoán đã
xảy ra rối loạn và ông ta cần phải nghĩ ra một cái gì đó mới mẻ và tuyên bố cần
phải có một bó các biện pháp giải cứu giá khoảng 700 tỷ đô la. Nhưng ông ta đã
không muốn nhận tiền ở đó. Ông ta muốn mua sỉ những tài sản không bán được ở
các ngân hàng đang lung lay. (Quả thật, sau đó chính quyền Mỹ đã tung ra 700 tỷ
usd để tái đầu tư cho các ngân hàng mà theo Soros thì phải tuyên bố ngay (dù
chưa làm được ngay) sau biểu hiện đầu tiên về rối loạn của thị trường chứng
khoán – ND)   

– Cuối cùng thì cần phải làm như
thế nào để giải quyết khủng hoảng đây?

Những bước cơ bản thì rõ ràng
quá. Thứ nhất, chính quyền cần phải tái đầu tư vào hệ thống ngân hàng bằng việc
mua một số tài sản của họ. Điều đó cần phải làm theo các quy tắc đang hiện
hành. Thứ nữa là giao dịch tín dụng liên ngân phải được tiếp tục thực hiện.
Bằng những bảo đảm và bởi sự đồng bộ của lãi suất LIBOR (lãi suất liên ngân
hàng Luân đôn giành cho tín dụng bằng đô
la Mỹ – ND), đồng thời kể cả
lãi suất
Hoa Kỳ về Ngân quỹ liên bang
(Federal Fund Rate). Hiện tất cả những thứ đó bây giờ mới ở giai đoạn thiết kế.

Thứ ba là chúng ta cần phải cải
cách hệ thống bất động sản Mỹ, giảm thiểu tối đa thu phí bắt buộc, làm lại hơp
đồng về tín dụng để cho bất động sản không đắt hơn chính ngôi nhà được làm ra.
Sự giảm thiểu thu phí bắt buộc sẽ làm giảm sự rơi giá bất động sản.

Thứ tư là Châu Âu cần phải ngăn
chặn rơi giá Euro sau khi mở ra chiếc dù cho các ngân hàng. Nếu ban đầu ai đó
đã chống lại biện pháp này thì với thời gian tất cả sẽ hiểu tính hợp lý của
nó.   

Thứ năm là Quỹ tiền tệ quốc tế
(IMF) cần phải lo toan cho các quốc gia bị nạn trong giới hạn của hệ thống tài
chính quốc tế sau khi thành lập mạng lưới an ninh tài chính. Những công việc này
dang được tiến hành. Người Nhật đã trích cho mục đích nay 200 tỷ đô la. Từ 5
bước này sẽ bắt đầu một sự hồi sinh. Nếu chúng ta sử dụng có hiệu quả những
biện pháp này thì những hậu quả xấu của khủng hoảng sẽ được vượt qua.

– Còn tiếp
tục thì sẽ như thế nào?

– Khi đó thì, tôi lo sợ rằng
chúng ta sẽ chạm phải những hậu quả xấu của nền kinh tế thực tế mà hôm nay đã
rõ ràng. Khởi đầu của hệ thống tài chính tại thời điểm này là làm sao để cho
không xảy ra hậu quả lây lan toàn cầu. Bởi vì trong những hoàn cảnh như thế
người tiêu dùng Mỹ sẽ không thể tiếp tục làm cái động cơ kinh tế, chính quyền
Mỹ cần phải kích thích tiêu dùng. Bởi vì chúng ta đang bị sự nóng lên của khí
hậu toàn cầu đe dọa và sự phụ thuộc về nguồn năng lượng thì chính quyền tiếp
theo (ý nói chính quyền Barac Obama – ND) cần phải hướng các chương trình phát
triển vào tiết kiệm năng lượng, phát triển các dạng năng lượng khác và xây dựng
hạ tầng cơ sở “xanh”. Cái kích thích đó sẽ có thể trở thành động cơ mới cho nền
kinh tế thế giới.

– Thế giới tài chính toàn cầu
cuối cùng liệu có thể căn bản thay đổi không?
Hoa Kỳ có thể mất vị trí đầu tàu của mình? Ở Mỹ cũng như ở một
phần châu Âu sẽ có những ngân hàng quốc hữu hóa và nợ nần chồng chất? Còn Trung
cộng sẽ trở nên một đế chế tài chính toàn cầu mới. Họ vẫn nổi lên và có thể đầu
tư vào phương tây?

– Ảnh hưởng của Hoa
K
ỳ sẽ giảm sút. Ảnh hưởng đó đã bắt đầu giảm. Trong 25 năm lại đây chúng ta
(Mỹ) luôn luôn có thiếu hụt cân đối thanh toán. Người
Trung Hoa và các quốc gia sản xuất dầu thì lại có số dư. Chúng ta
tiêu thụ nhiều hơn làm ra. Trong khi chúng ta tích lũy nợ thì họ lại tiết kiệm
và tích lũy dự trữ. Sau một thời gian nào đó thì một phần lớn thế giới sẽ thuộc về người Trung hoabởi vì họ sẽ chuyển dự trữ đô la và đầu tư của mình vào Mỹ thành những nguồn
vốn thực sự. Điều đó sẽ làm thay đổi cán cân lực lượng. Sự chuyển dịch quyền
lực về phía châu Á sẽ xảy ra do những sai lầm của Mỹ trong 25 năm gần đây.

Hoàng Xuân Kiểm
theo Inopresa