Thân cửu vạn nơi trời Âu bởi Nguyễn Quang

Sau khi mở rộng từ 15 lên 25 thành viên, do lo ngại không kiểm soát được dòng người nước ngoài đổ vào kiếm công ăn việc làm nên Liên minh Châu Âu (EU) siết chặt chính sách nhập cư.

Nhưng với lực lượng nhân công ngày một già cỗi và thu hẹp, Tây Âu rất cần những người từ bên ngoài để lấp vào các chỗ làm còn bỏ trống. Thị trường tự tìm cách điều chỉnh,  ngay cả bằng những cách bất hợp pháp.

Tại trung tâm thủ đô Brussels (Bỉ), con kênh Charleroi chạy qua những khu phố nơi toạ lại của các nhà máy ảm đạm và các nhà kho bỏ hoang. Khung cảnh thật tiêu điều, nhưng không làm nản trí những người nhập cư bất hợp pháp đến đây tìm việc làm. Hai tay đút túi quần, vai so lên vì lạnh, họ đứng chờ việc công nhật… Đó là những người Ukraina, Nga, Romania. Tại một góc khác, những người Châu Phi đang túm tụm quanh một chiếc xe hơi vừa thắng lại.

Liệu người đi xe này có công việc nào không? “Tôi không biết, ông ta say rượu, ông ta chỉ muốn đùa chúng tôi thôi. Có nhiều người như thế – một công nhân người Phi nói – Thường thì không có việc. Có khoảng 100 người đứng đây, nhưng chỉ hai-ba người tìm được việc hôm nay thôi. Mà tiền công thì cũng bèo bọt lắm. Có lẽ khoảng 20-30 euro/ngày”.

Đối với những người không có giấy tờ như thế này thì không có mạng lưới trợ giúp ở đây. Nhân viên xã hội duy nhất ở khu vực là Yann Malebeek lấy làm lo lắng về họ. “Nói chung là nguy hiểm, vì bạn không biết bạn lên xe với loại người nào”-Malebeek chia sẻ.

Những người cửu vạn này đều ngại tiếp xúc với phóng viên, nhưng Abdellah – một người đứng ở “góc Marocco”-đã không ngần ngại nói: “Những người thuê cửu vạn đều mạo hiểm khi thuê một người không có giấy tờ đến làm việc. Nhưng tại sao họ vẫn thuê? Không phải vì tôi làm việc giỏi hơn ai đó, hoặc có nhiều khả năng hơn, mà chỉ bởi vì tôi rẻ nhất, biết nghe lời nhất và luôn ngoan ngoãn… Và khi không được việc, thì tôi có thể bị vứt ra ngoài như một túi rác”.

Rất nhiều công nhân nhập cư đến nhà thờ để tìm kiếm sự an ủi cho khuây khoả phần nào. Nhà thờ cũng tạo ra một mạng lưới cho cộng đồng những người tìm việc. Tại Brussels, các nhà thờ tổ chức những cuộc gặp với các thứ tiếng Châu Âu khác nhau. Một buổi như thế đã được tổ chức tại nhà thờ Ba Lan.  Những người đàn ông trẻ thuộc nhiều quốc tịch ngồi uống càphê, trao đổi thông tin với nhau.

Elena cũng là người nhập cư, nhưng chị có việc làm tại Nghị viện Châu Âu, chị đến đây với tư cách tình nguyện viên. Chị bức xúc: “Nhiều người Bỉ bóc lột họ. Thậm chí không ít nhà ngoại giao bóc lột họ. Trong khi soạn ra các điều luật chống lại người nhập cư, thì các nhà ngoại giao lại thuê các bảo mẫu nhập cư với giá rẻ mạt”.

Mặc dù thiếu nhân công trầm trọng, song nhiều nước EU vẫn siết chặt chính sách nhập cư.

Còn nhớ, nguyên Tổng Thư ký LHQ Kofi Annan có lần đã phát biểu tại Nghị viện Châu Âu như sau: “Tôi trông đợi một ngày Châu Âu sẽ tự hào về tính đa dạng trong mỗi quốc gia, giống như họ đang tự hào về tính đa dạng giữa các quốc gia. Những người nhập cư cần Châu Âu, song Châu Âu cũng cần những người nhập cư (vỗ tay). Một Châu Âu đóng cửa sẽ kém hơn, nghèo hơn, yếu hơn và già hơn. Một Châu Âu mở cửa là một Châu Âu công bằng hơn, giàu có hơn, mạnh mẽ hơn và trẻ trung hơn”.

Mặc dù bài phát biểu được cả Nghị viện đứng dậy vỗ tay, song cũng có những ông nghị theo đường lối bảo thủ nhận xét rằng ông Annan đã đi quá giới hạn cho phép khi dạy cho Châu Âu bài học về nhập cư. “YÁ tưởng về việc cắt giảm dân số và thế vào đó bằng những người từ những nền văn hoá rất khác nhau, theo tôi, sẽ khiến nhiều người cảm thấy rất không thoải mái”-ông Roger Helmer, thành viên Anh của Nghị viện Châu Âu phát biểu.

Nhưng ông Jerry Koomans – nhà nhân khẩu học, Cố vấn của Hội đồng Châu Âu – lại cho rằng Châu Âu rất cần người nước ngoài đến đây sinh sống và làm việc: “Chúng ta cần phải nhìn thẳng xã hội đang già đi mà chúng ta hiện có. Chúng ta không có nguồn cung cấp lao động như đã có. Chúng ta cần nhiều công nhân hơn. Chúng ta phải nhận thức vấn đề này nhanh hơn từ góc độ tăng trưởng kinh tế. Tại Mỹ, nhập cư nhiều là một bộ phận trong sự năng động và nếu chúng ta làm như họ, thì chúng ta cũng sẽ có sự năng động ấy”.

Nhưng, cảnh cửu vạn chờ việc ở kênh Charleroi tại Brussels cho thấy, người nhập cư bỏ lại đằng sau sự bất ổn kinh tế của quê nhà và tìm kiếm cơ hội cho một cuộc sống tốt đẹp hơn…

Linh Trang
theo LĐCT