Gặp anh ở chợ Barbashova vào một chiều thu, sau khi đã kết thúc một ngày mệt nhọc đẩy xe hàng rau đi bán. Vì cùng là đồng hương Hải phòng nên chúng tôi được anh mời đến nhà chơi. Vượt qua gần 40 km, chúng tôi đến một làng quê nhỏ có tên gọi là Lipsư, cách biên giới Nga chừng 18 km. Cảnh vật thanh bình, với những cánh đồng mênh mông và những ngôi nhà nhỏ thưa thớt. Ở những vùng quê bao giờ cũng vậy, có một đặc điểm chung mà ta dễ nhận thấy, đó là rất vắng bóng người và phảng phất chút buồn.
Vậy mà anh cùng người vợ đã sống ở đây gần 10 năm rồi đấy. Mà cũng chỉ có 2 người Việt nam duy nhất sống ở đây. Theo chân anh, chúng tôi bước vào trong sân, và chú chó sủa vang không biết là vui mừng hay tức giận khi lâu lắm rồi mới nhìn thấy người lạ.
Khí hậu đầu mùa thu thật là dễ chịu, trời đã về chiều nhưng những tia nắng vàng vẫn còn chưa tắt, ấm áp và mát mẻ giữa thiên nhiên mênh mông của đồng quê.
Anh dẫn chúng tôi đi thăm khu vườn rau do chính hai vợ chồng anh trồng trọt, chăm sóc và cũng là nguồn thu nhập chính để trang trải cho cuộc sống của mình.
Rau xanh ở Ukraina không thiếu, bầu, ớt, dưa chuột, bắp cải, súp lơ, củ cải, cà chua, cà tím,… về mùa hè giá rẻ như bèo. Điều đáng nói đến là trong vườn rau của anh thì toàn trồng rau Việt nam, để cung cấp cho bà con đồng hương của mình.
Mùa này rau bắt đầu tàn, vàng úa và héo, không còn tươi xanh như những ngày đầu hè nữa. Khu vườn trải rộng gần 5000 m2 nhưng vẫn thấy nhỏ bé so với không gian mênh mông ở đây.
Điều ngạc nhiên nhất là những loại rau Việt nam mà lần đầu tiên chúng tôi thấy có mặt ở khu vườn này. Rau dọc mùng, sả, dớp cá, cà pháo, mướp, bí đao, mướp đắng, khoai lang, lạc, su hào, cải xanh, cải bẹ, mùng tơi, rau muống, rau cải cúc, rau ngải cứu v.v… Đối với người Việt ở đây, được ăn những món rau này thật là thú vị vì đó là hương vị của quê nhà, mà người đi xa ai cũng nhớ.
Nắm bắt được nhu cầu của người Việt, anh Hải đã quyết tâm đầu tư để phát triển nghề trồng rau xanh ở đây. Xuất thân từ gia đình thuần nông và quanh năm gắn bó với ruộng vườn, với kinh nghiệm trồng rau sẵn có và bản tính cần cù, chịu thương chịu khó. Trải qua bao năm tháng nhọc nhằn công sức, và đến nay thì các loại rau của anh chị đã có mặt trong các bữa ăn của người Việt.
Do khác nhau về thổ nhưỡng, khí hậu và tính chất địa lý, không phải loại rau nào từ Việt nam cũng có thể trồng được trên đất này. Anh Hải đã mất rất nhiều công sức và thời gian thử nghiệm để đúc kết xem những loại rau nào có thể thích nghi. Và cũng trải qua nhiều rủi ro, nhiều khi công sức bỏ ra không được bù đắp. Có một thời gian dài phục vụ trong quân đội, bản chất người lính đã dạy anh không lùi bước trước khó khăn và anh đã chiến thắng.
Nhìn những giàn bí đao trĩu quả, những vườn cải xanh rờn, trong lòng chúng tôi rất vui nhưng cũng nặng trĩu nỗi buồn khi nghe anh kể.
Mỗi tuần 3 ngày phải dậy từ 3 giờ sáng chuẩn bị mớ rau, cân cà, đi xe vượt gần 40 km để đến được khu chợ trong thành phố để bán hàng. Và khi về đến nhà thì trời đã tối lắm rồi, vội vã ăn uống tắm rửa rồi chuẩn bị công việc cho ngày hôm sau. Còn hơn 1 mẫu vườn hầu như do một mình bàn tay của người vợ tảo tần vun tưới, và anh chỉ giúp được trong những ngày nghỉ chợ. Đất rộng mênh mông, cỏ mọc nhanh hơn rau, vậy mà chúng vẫn tươi xanh, từng luống, từng hàng ngay ngắn.
Chia tay anh chị sau một vài ngụm rượu làm vui, mà vẫn thấy cảm giác buồn trong lòng. Tuổi anh đã 58 rồi mà vất vả quá, cuộc sống mưu sinh ở quê người đâu phải dễ dàng. Nay mai mùa đông rồi, cả khu vườn chìm trong tuyết trắng, anh chị lại chờ mùa tuyết tan, đào xới lại từ đầu, gieo trồng và ngâm hạt. Rồi những khi trái gió trời, đau ốm, ở xa thế này, bạn bè đến thăm cũng khó.
Xe chuyển bánh rồi, ngoái lại vẫn thấy anh chị đứng nhìn theo ngoài cổng, bóng dáng nhỏ dần, rồi chìm vào xa xăm.

Nguyễn Thành Lâm

»Cùng chủ đề