Sergey Kyselev, một chuyên gia phân tích của Học viện Kyevo-Magylianskaya phát biểu ý kiến của mình với phóng viên “UNIAN” rằng, đồng Grivna bị mất giá là do có những vấn đề quay trở lại của tín dụng tái cấp.
Ông giải thích: -“Trong thời kỳ đầu của khủng hoảng tài chính, nghĩa là từ tháng 9 đến tháng 12 năm 2008 Ngân hàng quốc gia Ukraine (NBU) đã cấp tín dụng cho các ngân hàng thương mại (NHTM) tổng số là 111,5 tỷ Grina. Hai phần ba số này không phải là “overnight” (tín dụng “nóng”), mà là tín dụng cấp vốn dài hạn. Theo điểm 2 của Thể lệ NBU “Về điều tiết năng lực thanh toán của các ngân hàng của Ukraine” (năm 26.09.2006) có hiệu lực cho đến tháng 4 vừa qua thì thời hạn tối đa tái cấp vốn các NHTM là 365 ngày (kể từ tháng 4 vừa qua thời hạn này bị hạn chế còn 90 ngày)”.

Có nghĩa là thời hạn của nhiều khoản tín dụng tái cấp vốn, trong số đó có 7,1 tỷ Gr. cấp cho “Nadra Bank” là một năm. Tương ứng, dần dần sẽ đến thời hạn phải trả lại tín dụng. Nhưng việc trả lại chúng với 15-17% lợi suất tính từ cuối năm ngoái trở thành một vấn đề nan giải. Ông Kyselev giải thích: – “Hiểu rõ điều đó NBU, thứ nhất, cố kéo lui thời hạn tín dụng tái cấp vốn đến 4 năm. Thứ hai nữa, người ta cố giảm lợi suất tín dụng tái cấp vốn xuống 12%. Và thứ ba là, điều mà tôi không thể loại trừ – người ta làm giảm tỷ giá của đồng Grivna để cho các ngân hàng có ngoại hối dễ dàng quay trở lại số tín dụng đã tái cấp vốn nói trên”.
Ông nói: – “Trong khi đó, trong khi cố giải quyết vấn đề này NBU tạo nên hàng loạt các vấn đề khác – kể cả các vấn đề đối với các NHTM. Thứ nhất, sự tăng tỷ giá đột ngột đồng đô la và Euro có thể làm tăng khối lượng tín dụng “có vấn đề”. Sự giảm giá đột ngột tỷ giá đồng Grivna – là con đường đi tới phá sản của nhiều con nợ tín dụng. Thứ hai, hãy nhớ các khoàn nợ nước ngoài của các NHTM – đến tháng 4 năm 2009 là $37,6 tỷ, và con số này tương đương 1/3 tổng số nợ nước ngoài của cả quốc gia. Bây giờ món nợ này đang được trả dần dần. Nhưng sự mất giá đồng Grivna làm cho quá trình này trở nên phức tạp. Thứ ba, sự mất giá nhanh của đồng Grivna có thể, giống như đã từng có hồi mùa thu năm ngoái hoặc mùa thu năm 2004 sẽ “cắn” lòng tin của người dân đối với hệ thống ngân hàng nói chung. Và những hành động như thế của NBU có thể làm tiêu tan xu hướng tích cực gửi tiền trở lại vào các ngân hàng của công dân”.
Chuyên gia kinh tế này nhấn mạnh rằng, những hành động như vậy của NBU làm hại nền kinh tế nói chung. “Thứ nhất – mất giá nhanh của đồng Grivna dẫn đến nhập khẩu đắt đỏ và kích thích lạm phát. Thứ hai, – đồng Grivna mất giá sẽ làm giảm nhập khẩu và mặc dù nó có lợi cho xuất khẩu, làm giảm nhập siêu nhưng nó lại tạo nên vấn đề đối với tăng thu ngân sách. Bởi vì từ nhập khẩu ngân sách thu được thuế VAT (thuế giá trị gia tăng) và khoảng 60% nguồn thu ngân sách là từ thuế VAT nhập khẩu trong năm ngoái. Thứ ba, – điều đó làm giảm đời sống vật chất của nhiều gia đình Ukraine có nợ tín dụng thường là quy thành ngoại tệ. Hiện tổng khối lượng tín dụng bằng ngoại tệ cấp cho dân chúng theo tỷ giá của NBU là khoảng 183 tỷ Gr. Ông Kyselev lưu ý như vậy.
Ông Kolesnhikov đại biểu quốc hội thuộc đảng “Regiony” thì buộc tội cho Thống đốc ngân hàng V.Stelmakh và Tổng thống V.Yuschenko về sự sụt tỷ giá của đồng Grivna. Ông tuyên bố với báo giới ở Donhetsk rằng, trách nhiệm về tỷ giá của đồng Grivna đối với ngoại tệ là thuộc về Thống đốc NBU Stelmakh và Tổng thống Yuschenko. Như phóng viên “UNIAN” đưa tin, ông Kolesnhikov nói: -“nói về tỷ giá đồng Grivna tôi nghĩ là trách nhiệm trực tiếp của Tống đốc NBU Stelmakh và cá nhân Tổng thống Ukraine”.
Đại biểu quốc hội này nói rằng, trước đây khi một đô la Mỹ có giá là 7,6Gr. quốc hội đã bỏ phiếu với 400 lá phiếu thuận để đưa ông thống đốc NBU Stelmahk thoái vị, “nhưng Tổng thống và Ban thử ký Tổng thống đã bao che cho ông ta”.
Theo ý kiến của ông Kolesnhikov, để ổn định đồng nội tệ cần phải phát triển thị trường trong nước và tránh sự phụ thuộc vào nhập khẩu. Ông nói: – “Để cho tỷ giá ổn định cần tăng tổng sản lượng trong nước, có nghĩa là ổn định sản xuất quốc nội. Nếu Ukraine hôm nay nhập thịt bò và thịt lợn thì về quy mô tựa như nước Nga ngày hôm nay nhập dầu mỏ và khí đốt”. Ông nói thêm rằng, “chúng ta sản xuất rất ít sản phẩm, ít hàng hóa mà thiếu nền sản xuất trong nước thì không thể hãm được lạm phát và phanh sự mất giá đồng Grivna”.
Trong khi đó ở Phủ Tổng thống người ta lên tiếng rằng, cuộc tấn công vào NBU và Tổng thống “rõ ràng được đạo diễn từ một trung tâm với mục đích tránh sự chú ý đến những vấn đề tồn tại là không thực hiện được những lời hứa thu ngân sách, xuống cấp đời sống và những vấn đề tương tự”.
Như “UNIAN” được thông tin ở phòng báo chí của Phủ tổng thống trong tuyên bố của Phủ tổng thống nói: -“Để thực hiện đơn đặt hàng này với một số “chuyên gia” thị trường tài chính – tựa như Martynhenko, Sharov, Lushenko – thì chỉ cần hô to hơn tất cả “hãy giữ lấy tên cướp”. Thiếu vắng những bằng chứng khẳng định lời buộc tội các chuyên gia của Phủ tổng thống và NBU họ giải thích bằng chế định “miễn tố”.
Trong thống báo ghi: “Thông báo với diễn viên (Showmen) Lushenko rằng, trong các định chế này không có ai có chế dịnh “miễn tố” cả. Có nghĩa là nếu công an có bằng chứng cụ thể về lạm dụng công quyền thì hãy đệ trình theo khuôn khổ của pháp luật”.

Hoàng Xuân Kiểm
theo (tổng hợp theo UNIAN)