Trưởng đoàn công tác IMF tại Ucraina bà Jayla Pazarbaziola đã thuyết phục thủ tướng Yulia Timosenko tiếp cận trực tiếp quá trình tái đầu tư ngân hàng.

HĐBT đã phê chuẩn danh sách 7 ngân hàng sẽ được tái đầu tư bằng ngân sách nhà nước trong vòng 1 tháng tới. Đổi lại chính phủ yêu cầu 75% cổ phiếu và áp dụng chế độ quản trị lâm thời trong vòng một năm. Theo tờ Commersant được biết, ngân hàng “Tài chính và Tín dụng”, Ukrgasbank và Imexbank đã thuyết phục được NBU tái đầu tư với điều kiện nới lỏng hơn. Theo ý kiến giới chủ ngân hàng nếu yêu cầu được nới lỏng có thể sẽ có một vài ngân hàng lớn nữa sẽ đề nghị nhà nước hỗ trợ.

Ngày hôm qua quyền bộ trưởng tài chính Igor Umanski đã công bố danh sách các ngân hàng được tái đầu tư bằng ngân sách nhà nước đã được NBU phê duyệt: Nadra, Tài chính và Tín dụng, Ukrprombank, Ukrgasbank, Rodovid Bank, Imexbank và Kiev. Trong đó ông Umanski đọc nhầm Kiev thành Kresatik, ngân hàng này đã tuyên bố ngay họ không cần đến tiền ngân sách. “Bộ tài chính cùng với NBU đã có quyết định đối với tất cả 7 ngân hàng sẽ ký biên bản ghi nhớ về việc can thiệp”, – quan chức này nói. Nhu cầu tài chính của các ngân hàng được đánh giá là 20 tỷ grivna, trong đó tổng số vốn riêng của bảy ngân hàng đến đầu năm là 10,5 tỷ grivna. Tổng cộng ngân sách dự trù chi 44 tỷ grivna cho tái đầu tư.

Quản trị trưởng lâm thời của Rodovid Bank, giám đốc thừa hành của NBU về các vấn đề hệ thống thanh toán Victor Kravets giải thích với Commersant, ngày 15-4 HĐBT đã cùng với NBU phê chuẩn các tiêu chuẩn lựa chọn ngân hàng để tái đầu tư: “các ngân hàng tổng hợp có hệ thống, giữ 1% tiền gửi của người dân và 2% gói tín dụng”. Theo số liệu của NBU đến 1-1, 1% tiền gửi của cá nhân trong hệ thống ngân hàng là 2,163 tỷ grivna, còn 2% gói tín dụng là 14,836 tỷ grivna. Theo lời ông Kravets Bộ tài chính muốn có 75%+1 cổ phiếu của ngân hàng có áp dụng chế độ quản trị lâm thời. Yêu cầu áp dụng chế độ quản trị lâm thời đồng nghĩa với việc dừng đáp ứng các nhu cầu của khách hàng vay tín dụng trong nửa năm cũng dược ông Umanski thông báo ngày hôm qua. Tất cả có 26 ngân hàng nhóm I và II đáp ứng đủ tiêu chuẩn này, nhưng các cổ đông của 19 ngân hàng quyết định tự tái đầu tư. Ngân hàng nhóm III và IV, ngoại trừ ngân hàng Kiev, không có cơ hội được nhà nước hỗ trợ. Chỉ cứu vãn các ngân hàng lớn – đó là yêu cầu của IMF.

Ông Umanski nói rằng, trước khi tái đầu tư có kế hoạch tổ chức kiểm toán tại 7 ngân hàng trong vòng 2-3 tuần, lập chương trình cải thiện tài chính, định giá gói cổ phiếu của các cổ đông, lượng ngoại tệ cần thiết, lập biểu đồ tăng vốn của chính phủ và tái đầu tư của NBU. “Tối đa trong vòng 1 tháng nữa chúng tôi sẽ kết thúc quá trình can thiệp vào ngân hàng”, – ông Umanski nói.

Những tiêu chuẩn ngặt nghèo trên đã khiến giới ngân hàng phẫn nộ, vì chúng đi ngược lại quy định cũ của HĐBT. Theo quy định này để tái đầu tư chỉ cần một quản lý của NBU, và chính phủ, hoặc độc lập, hoặc cùng với nhà đầu tư nắm không dưới 50% cổ phiếu của ngân hàng.

Hiện ngân hàng Kiev, Nadra, Ukrprombank và Rodovid bank đã có ban quản trị lâm thời, còn tại Ukrgasbank, Tài chính và Tín dụng và Imexbank mới chỉ có quản lý. Theo ông Umanski sau này các ngân hàng này cũng sẽ có ban quản trị lâm thời.

Khả năng mất quyền kiểm soát ngân hàng cùng với việc áp dụng chế độ quản trị lâm thời đồng thời mất 75% cổ phiếu về tay nhà nước khiến chủ sở hữu các ngân hàng lớn khác e ngại hợp tác với HĐBT.

Tổng giảm đốc PrivatBank Yuri Pikus nói: “Tiền luôn luôn cần, từ chối tiền là tội ác, nhưng hoạt động của ngân hàng chúng tôi không tồi đến mức phải vì thế mà áp dụng chế độ quản trị lâm thời và giao cho chính phủ 50% cổ phiếu”. OTP bank, ngân hàng con của tập đoàn OTR Hungary, cũng không nghĩ đến chuyện tìm hỗ trợ ở HĐBT. “Vấn đề tái đầu tư không được các cổ đông bàn bạc. Họ tự tăng vốn cho chúng tôi”, – chủ tịch hội đồng quản trị OTP Bank Dmitri Zynkov nói.

Giới ngân hàng nhấn mạnh, mặc dù có khuyến cáo của NBU HĐBT có thể vẫn không đồng ý với họ và yêu cầu kiểm soát toàn bộ các ngân hàng nhà nước tương lai. “Tất cả sẽ diễn ra dưới sự quản lý của nhà nước, nhưng vì tạm thời chưa có cơ quan nào biết phải tiến hành thủ tục ấy như thế nào, một nhóm chuyên gia gồm các luật sư và kiểm toán viên được thành lập, họ sẽ tư vấn cho HĐBT về vấn đề này”, – một đối tác của công ty luật hiện đang tư vấn cho chính phủ cho tờ Commersant biết. Theo các chủ ngân hàng, quá trình tái đầu tư còn có thể bị thay đổi do các lý do chính trị. Chủ sở hữu của “Tài chính và Tín dụng” ủng hộ một lực lượng chính trị, còn Ukrgasbank ủng hộ một lực lượng khác, vì vậy HĐBT có thể quyết định đủ mọi thứ”, – một chủ ngân hàng nói. Còn nếu HĐBT quay lại với sơ đồ trước – quản lý và gói cổ phiếu không kiểm soát của chính phủ, họ sẽ phải tái đầu tư cho nhiều ngân hàng hơn. “Các cổ đông luôn lo làm sao giữ nguyên được vị trí kiểm soát. Nếu điều đó được đảm bảo một số ngân hàng thuộc hai nhóm đầu có khả năng sẽ xin được tái đầu tư”, – ông Dmitri Zynkov nói.

Phương Anh
theo Commersant