Sau mỗi năm học kết thúc, thành phố cảng Odessa-Ucraina lại chào tạm biệt những lứa anh chị sinh viên kết thúc khóa học của mình về nước và đón chào những lứa sinh viên mới từ Việt Nam sang du học. Nhận thấy qua từng năm số lượng sinh viên Việt Nam sang Odessa du học ngày một tăng và những vấn đề liên quan đến sinh viên qua mỗi năm cũng đều tăng lên. Năm học 2008-2009 vừa kết thúc đồng thời là lúc chúng ta ngồi lại nhìn nhận và đánh giá việc đã làm được, và những vấn đề còn tồn tại của sinh viên Việt đang du học tại Odessa- một bộ phận quan trọng trong cộng đồng người Việt đang sinh sống tại đây.

Năm học 2008- 2009 số lượng sinh viên Việt Nam đang theo học tại thành phố cảng là vào khoảng 200 sinh viên đến từ khắp các tỉnh thành trong nước theo học tại nhiều trường đại học và các nghành học đa dạng phong phú. Các trường đại học nổi tiếng được nhiều bạn sinh viên chọn theo học như trường đại học: trường bách khoa, trường y, trường hàng hải, trường kinh tế…và vào những nghành đang có nhu cầu cao trong xã hội.

 Thành phần các bạn sinh viên cũng có những đặc điểm riêng. Đa phần trong số 200 sinh viên là các bạn theo dạng học tự túc, tức là sinh viên tự lo mọi chi phí cho việc học hành của mình. Trong số này lại có 2 nhóm. Nhóm đầu tiên phải kể đến những gia đình có điều kiện cho con em mình du học, và nhóm thứ 2 là những gia đình đang sinh sống ở Odessa đón con em họ sang học. Một phần khác đó là những sinh viên có thành tích học tập xuất sắc được Nhà nước cử sang du học.

Học hành như sinh viên

Theo đánh giá chung của nhiều người, du học sinh của Việt Nam có thành tích học tập  tốt hơn hẳn so với những du học sinh của nhiều nước khác. Sinh viên Việt có đức tính chăm chỉ học tập, ngoan ngoãn, nhận thức  tốt, và đạo đức tốt. Nhiều thầy cô giáo, các giảng viên đại học mỗi lần nghe đến sinh viên Việt là tỏ thái độ rất yêu quý và tôn trọng, cũng bởi vì sinh viên Việt Nam có truyền thống lâu đời tôn sư trọng đạo và sinh viên Việt đã từ lâu theo học tại Liên Xô ngay từ thời gian chiến tranh với đế quốc Mĩ, và giành được nhiều cảm tình tốt đẹp của người dân nói chung cũng như của giáo viên và sinh viên nói riêng. Theo năm tháng các phẩm chất tốt đẹp của sinh viên Việt vẫn được phát huy và hình tượng người sinh viên Việt Nam vẫn tốt đẹp trong con mắt người dân sở tại.

Tuy nhiên cũng theo đánh giá chung đó, sinh viên Việt Nam có những điểm yếu cơ bản như trình độ ngoại ngữ không đồng đều, mục đích học chưa thực sự rõ ràng và trải qua thời gian lớp sinh viên đi sau đang dần mai một nhiều đức tính quý báu của lớp anh chị đi trước. Nói về ngoại ngữ của sinh viên Việt bây giờ có nhiều điều để bàn luận. Có nhiều sinh viên nói tiếng Nga rất tốt vì chăm chỉ và chịu khó giao tiếp tuy nhiên cũng có nhiều bạn vừa học tiếng nga lười, vừa nhút nhát không chịu giao tiếp dẫn tơi việc có sinh viên đã học tập vài năm tại đây mà khi đi ra đường trong các hoàn cảnh cụ thể vẫn không hiểu người bản địa nói gì. Cũng có nhiều câu chuyện bi hài liên quan đến việc giao tiếp của sinh viên với người dân. Cái bi hài nhất là việc sử dụng từ tùy tiện không xem xét tới việc đa nghĩa của từ và nhiều từ tục tĩu được sinh viên sử dụng thường xuyên như từ cửa miệng. Mọi người thường kháo nhau về những mẩu chuyện cười xung quanh việc nói tiếng Tây của người Việt mình là những người lao động bình thường ít có cơ hội học tập và giao tiếp rộng vời người bản xứ. Điều đó có thể chấp nhận và bỏ qua, nhưng điều không thể chấp nhận và bỏ qua là có một vài sinh viên dù có điều kiện học tập và giao tiếp không chịu học đã đành lại còn thi nhau nói những câu tục để chứng tỏ tiếng Tây của mình “dài” thế nào!

Một điều hạn chế nữa  trong việc học của sinh viên Việt là mục đích học tập và phấn đấu  chưa rõ ràng. Trong học tập phải có niềm đam mê thích thú thực sự thì mới gặt hái được thành tích tốt và hướng phấn đấu cho tương lai. Nhưng tự hỏi trong số các bạn sinh viên có bao nhiêu người thực sự vì niềm đam mê mà học tập? Trong số các bạn có bao nhiêu người học cốt chỉ kiếm lấy tấm bằng sau này tiến thân trong cuộc sống. Hẳn biết là cuộc sống không dễ dàng gì, nhưng cũng không vì thế mà có sinh viên chạy chọt điểm số, mua điểm để qua các kì sát hạch. Nếu là có lí do nào tốt để giải thích thì còn có  thể cảm thông, nhưng có bạn lí do duy nhất là lười nhác không chịu học hành và kết quả là phải chi tiền “ngu” cho cái lười của mình. Chính những điều đó đã làm các bạn dần đánh mất mình và nhiều hơn thế là mất hình tượng của sinh viên Việt trong con mắt bạn bè và thầy cô.

Ngoài việc học là nhiệm vụ chính của người học sinh, sinh viên, việc “Hành” của sinh viên Việt ở Odessa cũng có muôn màu muôn vẻ. Sinh viên vừa học vừa làm không còn là chuyện lạ nữa mà nghe thường xuyên trên các phương tiện thông tin đại chúng. Ở Odessa sinh viên có những kiểu “Hành” rất đa dạng. Có bạn bỏ thời gian và công sức để làm thêm ngoài chợ 7-km như những người kinh doanh thực sự hay đơn giản chỉ là làm thêm ngoài giờ. Được tiếp xúc với những hoàn cảnh thực trong cuộc sống mà không sách vở nào có, chỉ ra rằng trong trường đại học chỉ dạy 25% cách bạn vươn tới thành công, còn lại 75% là do cuộc sống nói cho bạn biết. Sự từng trải và kinh nghiệm quý báu là điều mà những người bạn này thu hoạch được sau những giờ làm thêm hay kinh doanh đó.

Còn có nhiều bạn lại chọn cho mình còn đường làm thêm là nghề gia sư. Với mỗi tiếng đi dạy các bạn lại có thêm một khoản tiền không nhỏ so với hầu bao của sinh viên. Và vì thế những bạn sinh viên này có thể rủng rỉnh tiền cho các kế hoạch của mình.

Một cách làm có tổ chức hơn đó là việc tập hợp nhóm để nhận làm các dịch vụ liên quan đến nghành học của nhiều bạn như việc mua bán cài đặt máy vi  tính hay dịch vụ du học, dịch vụ bưu chính viễn thông… Thêm vào đó để phục vụ cho công việc “kinh doanh” nhiều bạn bằng kiến thức của mình đã lập nên những trang website để quảng cáo và marketing dịch vụ. Từ  đó các bạn sinh viên ấy có kinh nghiệm làm việc  theo nhóm và có khả năng phục vụ khách hàng. Kết quả hầu hết các bạn sinh viên có mức độ “Hành” đáng khâm phục này là có thu nhập khá cao từ vài trăm đôla đến cả nghìn đôla một tháng. Và các bạn dễ dàng mua sắm những phương tiện phục vụ cho việc học tập, “kinh doanh” của mình như vi tính, điện thoại, quần áo, thậm chí cả xe hơi… mà không cần xin tiền từ gia đình. Thậm chí có bạn đã hàng tháng gửi tiền về cho bố mẹ anh chị em nhằm giúp đỡ thêm gia đình lúc khó khăn. Câu hỏi đặt ra ở đây là may mắn đến với người thành công hay là người thành công tìm ra may mắn?  Với những người bạn hay “Hành” thì câu trả lời là các bạn ấy đã tìm ra may mắn cho mình

Ăn chơi như sinh viên

Nói đến ăn chơi hẳn nhiều người đã nghĩ ngay đến những điều xấu, nhưng xin thưa là có cả những việc ăn chơi rất đẹp và lành mạnh nữa. Sinh viên Việt cũng có những cách ăn chơi riêng của mình.

Có nhiều người còn hình dung là cuộc sống của sinh viên như thế nào? Xin thưa cuộc sống của sinh viên diễn ra trong ba từ cơ bản: Học, Hành, Ăn chơi. Đó là với sinh viên tốt toàn diện còn sinh viên chưa tốt lắm sẽ thiếu đi Hành, còn với sinh viên tồi sẽ thiếu đi cả Học và Hành.

Cuộc sống sinh viên thật nhiều ý nghĩa và đẹp với công việc hàng ngày rất sinh viên.Có nhiều sinh viên hàng tuần vẫn đi chợ mua đồ ăn rồi làm đồ ăn cho cả tuần. Các bạn còn biết chi tiêu tiết kiệm rủ nhau năm bảy bạn góp gạo thổi cơm chung cho vừa đỡ tốn lại khỏi mất  thời gian nấu nướng. Chia lịch trực nhật dọn phòng sạch sẽ gọn gàng ngăn nắp. Phân bổ thời gian cho việc học hành và nghỉ ngơi giải trí một cách khoa học. Tất cả công việc của các bạn đó đều diễn ra trôi chảy. Cuối kì học thường là các bạn đó sẽ qua dễ dàng không phải có chuyện thi lại hay nợ môn đến kì sau mới trả. Các bạn đó còn có đời sống tinh thần phong phú như tập chơi các loại nhạc cụ đơn giản như ghita, sáo, đàn organ,… nghe nhạc,… Thậm chí các bạn còn tổ chức những buổi tiệc nhỏ bằng tiền tiết kiệm hay làm việc của mình như sinh nhật, các ngày lễ kỉ niệm… Mỗi lần tụ họp là mỗi lần tiếng cười rộn vang vui vẻ và thắm tình đoàn kết. Ngày Tết các bạn quây quần đón Tết cùng nhau như một gia đình lớn, ngày Trung thu các bạn lại tập hợp ở công viên ngắm trăng cùng chơi các trò chơi vui vẻ, ngày quốc tế phụ nữ hay là ngày lễ đàn ông là mỗi phái lại giành tặng cho nhau những món quà đặc biệt thể hiện tình cảm chân thành của phái mình cho phái kia, và còn nhiều ngày đặc biệt nữa. Không ai có thể quên được những ngày  tháng như thế. Ăn chơi như sinh viên có làm mọi người ghen tị không?

Tuy nhiên, từ Ăn chơi sẽ mang ý nghĩa xấu nếu như bên cạnh nó là các thú chơi không lành mạnh. Và sinh viên cũng có những thú chơi không đẹp một chút nào. Việc ăn chơi quá mức của các bạn sinh viên có điều kiện như để thế hiện mình một cách phóng khoáng và giàu có. Tiệc sinh nhật có bạn rủ đi nhà hàng sang  trọng với đồng tiền  tất nhiên là đòi hỏi bố mẹ cung phụng, hay là có nhiều bạn đánh đồng nhà hàng đồ ăn nhanh Mc Donald với bữa sáng hay bữa trưa. Đi lại thì một bước taxi, hai bước cũng taxi. Mặc quần áo đồ hiệu, điện thoại sài hàng xịn. Và các bạn cho rằng đó là sành điệu và đẳng cấp… Tất nhiên tất cả những điều trên không phải tất cả là xấu hết với những gia đình có điều kiện và đó là mong muốn của cả gia đình. Nhưng thử hỏi trong số các bạn đó có bao nhiêu người biết quý trọng giá trị của lao động và đồng tiền? Có nhiều bạn lại coi cuộc đời mình gắn liền với chiếc máy vi tính mà ở đó bạn có thể chơi game online ngày đêm không biết chán, việc của bạn hàng ngày là game online và ăn ngủ. Thử hỏi liệu thế giới ảo mang lại cho các bạn cơm ăn hàng ngày? Hay là hàng tháng ngoài tiền ăn tiêu sinh hoạt bạn còn yêu cầu bố mẹ một khoản khác liên quan đến game online?

Thêm vào nữa là thái độ sống buông thả của một số bạn sinh viên. Có bạn có cách sống như Tây và rất Tây về cách quan hệ nam nữ. Điều này có nhiều bài bào đã phản ảnh và réo lên một tiếng chuông cảnh báo cho cách sống đang bị Tây hóa của các bạn trẻ trong đó có sinh viên. Ngoài ra còn một điều đáng lưu ý thực sự đó là một vài bạn có máu me cờ bạn, rủ rê lôi kéo các bạn khác vào trò đỏ đen. Và trò chơi mang tính chất giải trí bỗng chốc trở thành sát phạt nhau, không phải ai xa lạ mà chính là những người bạn học những người cùng trường, cùng lớp. Sau trò đỏ đen đó liệu còn tình bạn? Và sau sự cay cú hay hả hê sẽ là điều gì? Con người lúc nào cũng có những dục vọng đen tối nhưng làm sao để kiểm soát được dục vọng đen tối đó và hướng mình vào điều có ích lại tùy thuộc vào mỗi người và mỗi gia đình.

Tham gia công tác cộng đồng như sinh viên

Hàng năm Đảng ủy hội người Việt Nam, Hội doanh nghiệp thành phố Odessa vẫn thường xuyên tổ chức các sự kiện quan trọng của cộng đồng nhằm tập hợp và đoàn kết bà con đang sinh sống làm việc tại đây. Đoàn cơ sở Odessa luôn là cánh tay phải đắc lực nhất trong các phong trào đó của Hội. Và hơn ai hết các bạn sinh viên luôn là lực lượng nhiệt tình hăng hái tham gia các phong trào của cộng đồng bên cạnh việc học hành của các bạn.

Mỗi khi Hội tổ chức các sự kiện trọng thể như Đại hội toàn thể người Việt Nam thành phố, hay các buổi biểu diễn văn nghệ quy mô lớn có các đoàn nghệ sĩ nổi tiếng từ Việt Nam qua là khi các bạn sinh viên lại sẵn sàng nhận các nhiệm vụ do Hội yêu cầu để tổ chức thành công các sự kiện đó. Từ các công tác phục vụ hay xây dựng ý kiến các bạn  trẻ là sinh viên luôn được đánh giá cao và hoàn thành các nhiệm vụ được giao. Còn rất nhiều các sự kiện cộng đồng lớn của toàn thể bà con ta như mỗi khi có dịp lễ tết mừng các ngày quốc tế thiếu nhi, quốc tế phụ nữ, ngày kỉ niệm quốc khánh, phục vụ các giải bóng đá của cộng đồng và giao hữu,… các bạn sinh viên đều là những người đi tiên phong  dưới sự chỉ đạo của Hội trong công  tác xây dựng cộng đồng.

Không thể không nhắc đến các chú các bác lãnh đạo Hội người Việt Nam, Hội doanh nghiệp thành phố Odessa ngày trước đều là tầng lớp trí thức và sinh viên. Chú Nguyễn Văn Khanh hiện là trưởng khoa  bệnh viên lao thành phố Odessa, là chủ tịch danh dự hội người Việt Nam thành phố Odessa ngày trước từng là sinh viên của trường Y của thành phố. Chú cũng là người sáng lập ra hội đồng hương Việt Nam mà nay là hội người Việt Nam thành phố Odessa, Chú Nguyễn Như Mạnh – chủ tịch Hội người Việt Nam thành phố Odessa là cựu sinh viên của trường Y. Anh Nguyễn Văn Hùng – phó chủ tịch Hội – bí thư tổ chức Đoàn cơ sở cũng là cựu sinh viên của trường đại học Thủy văn, các chú các bác trong hội doanh nghiệp thành phố cũng có rất nhiều người là những cựu sinh viên, những người trí thức từng học tại Odessa và những thành phố khác…Nhìn vào các tấm gương các chú, các anh đã xây dựng cộng đồng ta từ thuở còn trứng nước đến ngày nay ta mới một lần nữa khẳng định tầm vóc của người trí thức. Họ thực sự là những người đi tiên phong và có tầm ảnh hưởng lớn tới công tác xã hội. Họ cũng chính là lực lượng lao động có tay nghề chuyên môn cao và có óc sáng tạo lớn. Tin tưởng rằng dưới sự lãnh đạo của Hội người Việt Nam, Hội doanh nghiệp, cộng đồng của chúng ta tại thành phố Odessa sẽ ngày càng lớn mạnh, đoàn kết, và thịnh vượng.

Qua bài viết nhỏ này hi vọng rằng có thể cùng những bạn sinh viên đang sinh sống và học tập tại thành phố nhìn nhận nhiều vấn đề của du học sinh Việt tại Odessa. Những vấn đề còn đang nhức nhối cần giải quyết sớm và những điều tốt đẹp cần phát huy. Có nhiều bạn sau khi học xong sẽ có quyết định khác nhau trên con đường lập nghiệp của mình nhưng tin rằng có 1 giá trị dù có trải qua thời gian bao lâu ở hoàn cảnh nào cũng không mất đi trong mình đó là giá trị của người trí thức, người sinh viên.

                                                                                                     
                                                                  

»Cùng chủ đề