Scandal tài chính tại NBU bởi Nguyễn Quang

Đây là scandal tài chính mang màu sắc chính trị – phó thống đốc NBU Alechsandr Savchenko buộc tội ban quản trị NBU tham nhũng và đệ đơn từ chức. Ngoài ra, còn có tuyên bố của bô trưởng nội vụ Yuri Lutsenko về các vụ gian lận lớn trong khu vực ngân hàng và đầu cơ ngoại tệ. Tuần trước phó chủ tịch thứ nhất NBU Anatoly Sapovalov đã bị gọi lên Bộ nội vụ để trả lời với tư cách là nhân chứng về vụ việc này. Và mọi động thái trên diễn ra trên nền tình trạng grivna tăng giá mạnh sau khi giảm giá cũng mạnh mẽ như vậy vào tuần trước đó.

Ông là người rất ít trả lời phỏng vấn và tham gia họp báo. Giới nhà báo còn nói đùa rằng, nếu những gì ông nói mà dễ hiểu tức là ông đã diễn đạt không đúng, và thậm chí họ còn không nhớ lần cuối cùng thống đốc NBU phát biểu trước máy quay là vào khi nào. Nhưng hôm thứ hai tuần trước ông Stelmach đã bất ngờ trở về từ kỳ nghỉ phép chỉ một ngày để tuyên bố về các biện pháp cứu vãn đồng grivna. Lúc đó trên thị trường liên ngân hàng đô la đạt mức giá 8,89.

Vladimir Stelmach, thống đốc NBU:
Chúng tôi có báo cáo, chúng tôi có thực không dưới 1 tỷ. Chúng tôi tổ chức đấu giá, và đấu giá sẽ kiềm giữ mục tiêu vụ lợi của các ngân hàng tích cực mua vào ngoại tệ.

Hôm thứ 3 tuần trước lần đầu tiên sau một thời gian dài NBU tiến hành bán ồ ạt ngoại tệ dự trữ của mình cho các ngân hàng. Và tỷ giá grivna đã tăng 8 cô pếch.

Cùng vào lúc đó tại trụ sở công ty “Ukrtelekom” diễn ra hội nghị hẹp của chính phủ về các vấn đề kinh doanh vừa và nhỏ. Sau hội nghị thì thủ tướng rời đi, duy có các nhà báo là được bộ trưởng nội vụ yêu cầu nán lại.

Yuri Lutsenko, bộ trưởng bộ nội vụ Ucraina:
Lãnh đạo Ngân hàng quốc gia Ucraina đã bao che cho hoạt dộng lợi dụng và tổ chức gian lận tài chính tại các ngân hàng thương mại, và tôi còn có cảm giác rằng tỷ giá ngoại tệ đã trở thành công nghệ chính trị nhằm làm mất ổn định tình hình tại Ucraina theo kịch bản của Ban thư ký tổng thống. Ngài tổng thống kính mến, hoặc là ngài phải lập lại trật tự trong ban lãnh đạo NBU, ổn định giá ngoại tệ hoặc là mời ngài hãy lo đi nắm cơm (tù) cho cấp dưới của ngài.

Sang sáng hôm thứ 4 – các ngân hàng lũ lượt giảm giá bán ngoại tệ tiền mặt, cứ như có mệnh lệnh vậy. Đô la hạ một lúc 30 cô pếch. Hôm thứ 5 đô la tiếp tục hạ giá thêm 8 cô pếch nữa.

Đến đây có một sự kiện nữa xảy ra. Phó chủ tịch thứ nhất NBU Anatoly Sapovalov bị gọi lên thẩm vấn tại bộ nội vụ, ông là người đứng đầu NBU trong khi ông Stelmach vắng mặt. Cùng ngày hôm đó cuộc họp hội đồng NBU được triệu tập.

Mối quan tâm này của các điều tra viên đối với nhân vật số một trong giới ngân hàng của đất nước dường như khiến cả ban lãnh đạo Hội đồng giám sát NBU phải choáng váng.

Petr Porosenko, người đứng đầu Hội đồng giám sát NBU:
Tôi không đồng tình công khai vụ việc, vì đây là việc cơ quan bảo vệ pháp luật thực thư chức năng của mình, và khi nào vụ việc chưa được khẳng định thì tôi không muốn thổ phồng nó thành vụ giật gân và sẽ không bình luận gì cả.

Hôm thứ sáu phó chủ tịch hội đồng NBU Alechsandr Savchenko đã lên tiếng. ông tuyên bố từ chức và buộc tội các đồng nghiệp đã tham nhũng với tỷ giá – vậy là công chúng phải hiểu rằng NBU nguy đến nới rồi. Sau tuyên bố ông Savchenko đã có ăn năn:

Tôi muốn xin lỗi những người đã tin tôi khi nghe tôi kêu gọi gửi tiền tiết kiệm vào Ngân hàng trung ương. Bước đi này của tôi (xin từ chức) cũng là thêm một nỗ lực đưa tỷ giá trở lại tình trạng cân bằng.

Mô hình lạm dụng của NBU qua cách kiến giải của ông Savchenko như sau:
NBU chủ động tạo ra các điều kiện này, sao cho chỉ một số các ngân hàng thương mại được mua đô la rẻ từ nguồn dự trữ (của NBU), sau đó đem bán lại với giá đắt hơn – nói đơn giản là đầu cơ. Và điều đó không giúp giảm giá ngoại tệ Mỹ mà khiến đồng grivna mất giá. Ngoài ra, các hoạt động gian lận còn diễn ra trong khu vực tính dụng tái đầu tư – NBU cho các ngân hàng vay để mở tín dụng cho nền kinh tế, còn ngân hàng thì đưa bán ra thị trường và kiếm lời.

Ông Sapovalov đã nhận được giấy gọi đến thẩm tra với tư cách là nhân chứng. Đồng thời ông cũng chưa nhìn thấy đơn từ chức của ông Savchenko. Lời buộc tội do ông Savchenko đưa ra được ông Sapovalov đánh giá là vô lý, vì chính ông Savchenko chịu trách nhiệm về thị trường ngoại tệ trong NBU. Còn việc chi hàng chục tỷ grivna tái đầu tư cho các ngân hàng thương mại ông giải thích rất đơn giản. Người dân rút hàng chục tỷ grivna tiền gửi ra, nên cần phải có cách để giải cứu các ngân hàng. Tuyên bố của bộ trưởng nội vụ và của ông Savchenko được ông Sapovalov coi là có sức ép chính trị từ phía chính phủ.

Anatoly Sapovalov, phó chủ tịch thứ nhất NBU:
Lại một nỗ lực tìm kiếm kẻ thù. Thực chất thì động cơ rất đơn giản – đó là làm sao để khởi động được cỗ máy in tiền, và giải quyết mọi vấn đề hiện nay nhờ vào in tiền. Tôi muốn nói rằng ban lãnh đạo NBU sẽ hỗ trợ chính phủ trong khuôn khổ thực hiện chức năng chính của NBU là ổn định đồng nội tệ, ổn định hệ thống ngân hàng.

Tổng thống Victor Yushenko cũng khẳng định chính xác như trên khi trả lời phỏng vấn báo “Financial Times”: “đất nước bị áp đặt một ngân sách không chuyên nghiệp, không hiệu quả, thực hiện ngân sách này chỉ có thể thông qua quyền kiểm sáot NBU, tức là thông qua phát hành tiền, thông qua máy in tiền”.

Cùng lúc này, vào thứ sáu, lần đầu tiên trong suốt tuần grivna chuyển khoản giảm giá. Đô la tăng giá 7 cô pếch.

Mặc dù vậy, dự báo điều gì vào lúc này là rất khó. Ít nhất là từ nay cho đến khi bầu cử.

Phuong Anh
theo Podrobnosti

»Cùng chủ đề