Từ chối đề xuất của Tổng thống Putin, cho thấy Mỹ và những chính trị gia Maidan quyết “lấy chiến tranh để nuôi dưỡng hoà bình” cho Ukraina..

Sputnik ngày 20/7 đưa tin, phát biểu tại Câu lạc bộ Quốc tế Valdai, Đại sứ Nga tại Mỹ Anatoly Antonov cho biết các đề xuất cụ thể về giải pháp cho cuộc xung đột ở miền Đông Ukraina đã được đưa ra tại cuộc gặp Thượng đỉnh Nga-Mỹ vừa qua.

Động thái này được coi là nhằm gạt bỏ những nỗ lực hòa bình của châu Âu đối với khủng hoảng Ukraina và gia tăng áp lực với chính phủ Ukraina trong xung đột với phe ly ở khu vực Donbass.

Mặc dù vậy, ông Antonov lại không cung cấp cụ thể thông tin thảo luận, còn Tổng thống Trump thì viết trên Twitter rằng ông và người đồng cấp Nga Putin đã bàn về Ukraina, nhưng cũng không tiết lộ chi tiết nội dung.

Sao My-Ukraina gat phat trung cau y dan ve quy che Donbass?
Tổng thống Putin và Tổng thống Trump tại Helsinki tháng 7/2018

Tuy nhiên, hãng tin Mỹ Bloomberg dẫn hai nguồn thạo tin cho biết tại cuộc gặp riêng ở Helsinki hôm 16/7 vừa qua, Tổng thống Putin đã đề nghị với Tổng thống Trump về việc tiến hành trưng cầu dân ý về quy chế của vùng Donbass.

Bloomberg cũng cho hay ông Trump đã yêu cầu ông Putin không công bố ý tưởng này sau Hội nghị Thượng đỉnh Nga-Mỹ để cho lãnh đạo Mỹ có thời gian cân nhắc. Hai bên cũng đã thỏa thuận không công khai về đề xuất này.

Song không cần nhiều thời gian cân nhắc, Washington – và cả Kiev – đã cho biết là không ủng hộ trưng cầu dân ý về quy chế của Donbass. Tại sao Washington và Kiev lại dứt khoát với đề xuất của Tổng thống Putin?

Thứ nhất, qua đề xuất của Putin, Mỹ phải tham gia trực tiếp công khai vào việc giải quyết vấn đề xung đột tại vùng Donbass nói riêng, khủng hoảng Ukraina nói chung, từ đó ngăn chặn nhiều hành động lệch chuẩn của Mỹ làm hại Nga.

Có thể thấy, việc Washington không tham gia vào định dạng Normandy, nhưng lại liên tục can thiệp vào tình hình Ukraina, đứng sau nhiều hành động của chính quyền Kiev, là một mưu đồ rất nguy hiểm.

Nó không những vô hiệu hoá cơ chế Normandy, mà còn tạo động lực cho giới chính trị Maidan thực hiện phương châm “lấy chiến tranh nuôi dưỡng hoà bình”, biến khu vực ly khai thành vùng đệm nguy hiểm với Nga.

Điều đó thể hiện rõ qua việc Washington giúp Kiev luật hoá tái hoà nhập Donbass,  luật hoá khái niệm “nước Nga xâm lược” – nước đi theo giới quan sát là để NATO có thể nhanh chóng cắm cờ trên biên giới Nga, mà không cần kết nạp Ukraina.

Khi ông Putin đề xuất trưng cầu dân ý về quy chế của Donbass thì sẽ phải có cơ chế và Mỹ sẽ tham gia vào cơ chế này – gồm cả việc tổ chức và triển khai kết quả – khi đó các hành động lệch chuẩn của Washing sẽ bị vô hiệu bởi chính cái cơ chế ấy.

Sao My-Ukraina gat phat trung cau y dan ve quy che Donbass?
Đại sứ Nga tại Mỹ Anatoly Antonov

Thứ hai, đề xuất của ông Putin sẽ vô hiệu hoá Luật tái hoà nhập Donbass, mà theo giới quan sát thì chỉ là một cách giúp hợp pháp hoá hành động quân sự của Kiev trong việc lấy lại Donbass, còn phe ly khai không được phép đáp trả.

Có thể thấy Washington-Kiev thúc đẩy việc luật hoá Donbass đã gạt bỏ việc quốc tế hoá trong giải quyết xung đột tại miền Đông Ukraina, dù cả Mỹ và Ukraina đều cho rằng Luật tái hoà nhập Donbass là nhằm thực thi Thoả thuận hoà bình Minsk.

Thoả thuận hoà bình Minsk – cơ sở pháp lý cao nhất trong giải quyết vấn đề xung đột tại Ukraina – là thoả thuận đa phương, được bảo trợ bởi định dạnh Normandy – một cơ chế quốc tế chịu trách nhiệm về giải quyết vấn đề xung đột tại Ukraina.

Trong khi Luật tái hoà nhập Donbass nằm trong hệ thống luật pháp Ukraina, phải chịu sự điều chỉnh cao nhất của Hiến pháp Ukraina, chứ không phải Thoả thuận hoà bình Minsk – mà đã thể hiện qua việc luật hoá khái niệm “nước Nga xâm lược”.

Khi thực hiện trưng cầu dân ý về quy chế của Donbass đồng nghĩa Luật tái hoà nhập Donbass mất hiệu lực, việc tái hoà nhập Donbass diễn ra trong hoà bình, khi đó Kiev không thể tìm cách ban bố tình trạng chiến tranh để thực hiện mưu đồ chính trị.

Thứ ba, đề xuất của ông Putin đảm bảo sự an toàn cho người nói tiếng Nga tại Ukraina, đặc biệt là tại Donbass, bất chấp Kiev thực hiện chính sách bài Nga cực đoan, đồng thời hợp pháp hoá các thực thể chính trị ly khai, vốn đang bị xem là quân phản loạn.

Việc trưng cầu dân ý về quy chế cho Donbass, trong trường họp Washington đồng thuận và Kiev chấp thuận, chắc chắn sẽ diễn ra trên toàn đất nước Ukraina, vì nếu chỉ thực hiện tại khu vực ly khai thì  kết quả sẽ bất lợi với Kiev và cả phương Tây.

Khi đề xuất trưng cầu dân ý, chắc chắn Tổng thống Putin đã tính tới tình huống này, song nước đi của nhà lãnh đạo Nga là hướng tới hoà bình cho đất nước Ukraina và đảm bảo an toàn cho người nói tiếng Nga tại Ukraina.

Sao My-Ukraina gat phat trung cau y dan ve quy che Donbass?
chia sẻ
Phóng to
Chính sách bài Nga của chính quyền Kiev là nguyên nhân chính khiến miền Đông nước này rơi vào cảnh chiến tranh, loạn lạc

Bởi dù được tổ chức dưới bất cứ hình thức nào thì chắc chắn một quy chế cho người nói tiếng Nga sẽ được xác lập – một hành lang pháp lý được tạo ra và trở thành rào cản cho mọi mưu đồ chính trị – điều chưa có được trước khi EuroMaidan diễn ra

Đất Việt

»Cùng chủ đề