Ngày 1/10 là thời hạn các công ty chứng khoán phải chuyển tiền của nhà đầu tư sang ngân hàng quản lý theo quy định của Bộ Tài chính. Nhưng đến nay mới chỉ có 13 đơn vị thực hiện.

Đầu tư tốn kém, khó khăn trong quá trình kết nối, lo ngại rủi ro… được coi là nguyên nhân khiến việc thực hiện quy định gặp nhiều khó khăn.

Công ty Chứng khoán Hải Phòng đã triển khai mở tài khoản tiền gửi của nhà đầu tư tại ngân hàng. Tuy nhiên, ông Đoàn Văn Minh, Tổng giám đốc, cho biết, công ty đã phải chi không dưới 300 triệu đồng đề đầu tư cho hệ thống công nghệ phục vụ việc kết nối. Ông Minh cũng lo ngại những đại lý, chi nhánh của công ty chứng khoán ở vùng sâu, vùng xa khó kết nối với hệ thống ngân hàng. Mặt khác, chi phí này có thể khiến phí dịch vụ tăng lên và cuối cùng nhà đầu tư phải “gánh”.

“Điều chúng tôi e ngại nhất là rủi ro pháp lý bởi giữa công ty chứng khoán, đơn vị cung cấp phần mềm và ngân hàng hiện vẫn chưa có quy định cụ thể về trách nhiệm của từng bên. Trong trường hợp xảy ra trục trặc kỹ thuật, nhà đầu tư không nhập được lệnh thì thiệt hại này ai chịu?”, ông Minh nói.

Công ty Chứng khoán Đông Á cũng ở trong tình cảnh tương tự. Công ty này vừa chạy thử phần mềm với ngân hàng. Tuy nhiên sau đó, phía ngân hàng đề nghị tạm ngừng lại để họ nâng cấp hệ thống. Như vậy, trong quá trình triển khai thực tế, nếu có trục trặc thì công ty chứng khoán lại phải chịu trách nhiệm với nhà đầu tư.

Đại diện Công ty Chứng khoán Sài Gòn, ông Nguyễn Quang Bảo cũng chung quan điểm về trách nhiệm giữa các bên khi xảy ra sự cố. Theo ông Bảo, với hệ thống công nghệ còn thiếu đồng bộ như hiện nay thì khả năng “rủi ro” không hề nhỏ…

Với những khó khăn, nguy cơ rủi ro này, phần lớn các công ty chứng khoán đều muốn tạm dừng thực hiện quy định này.

“Kiểu gì cũng phải làm”

Tuy nhiên, phản bác lại kiến nghị này, ông Nguyễn Văn Dũng, Phó Giám đốc Trung tâm Giao dịch Chứng khoán Hà Nội, cho rằng “đây là chủ trương đúng và kiểu gì cũng phải làm”. Theo ông Dũng, khó khăn đã được nói nhiều nhưng giải pháp để tháo gỡ thì các công ty chứng khoán lại không đề cập đến. “Rõ ràng là ngân hàng cần, nhà đầu tư cần nhưng chỉ có công ty chứng khoán là có vấn đề về lợi ích”, ông Dũng nhấn mạnh.

Theo ông Dũng, để tháo gỡ, Hiệp hội Kinh doanh Chứng khoán Việt Nam VASB có thể đứng ra chọn một công ty cung cấp phần mềm chuẩn và làm việc với các ngân hàng để thống nhất.
“Phía” ngân hàng cũng có quan điểm là các bên phải hợp tác thì mới xử lý được khó khăn. Ông Dương Văn Cơ, Phó Giám đốc chi nhánh Hà Thành, Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam BIDV, cho biết, đơn vị này đã kết nối thành công phần mềm quản lý với 10 công ty chứng khoán.

Trong trường hợp đứt đường truyền thì BIDV có hệ thống dự phòng offline với những quy trình cụ thể nên vẫn hoàn toàn có thể kết nối, giao dịch được. Ông Cơ khẳng định: “Hệ thống mà chúng tôi hiện có hoàn toàn đáp ứng được cả triệu giao dịch cùng lúc. Còn rủi ro trong quá trình thực hiện thì bất cứ khoản thanh toán nào cũng có thể bị rủi ro chứ không riêng gì với công ty chứng khoán”.

Bà Thục Anh, Phó trưởng ban Kinh doanh, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, cho biết, qua khảo sát, các công ty chứng khoán đều có những cách rào chắn rủi ro rất tốt. Lỗi đường truyền cũng rất hãn hữu, chi phí không phải là vấn đề. Tới đây, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước sẽ phối hợp với ngân hàng để xây dựng mẫu chuẩn hợp đồng để các công ty chứng khoán thực hiện.

Như vậy, những rủi ro về pháp lý mà các công ty chứng khoán đề cập sẽ được hạn chế. Bà Thục Anh nhấn mạnh, việc tách bạch trong quản lý tiền là để bảo vệ người đầu tư trong bối cảnh hệ thống kiểm tra, giám sát của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước còn hạn chế. Vì vậy, các công ty chứng khoán cần thấy rõ điều đó để tuân thủ quy định.

Nguyên Lam