Phản ứng với thuốc bởi Nguyễn Quang

Mỗi khi nhức đầu, sổ mũi, bạn đều tự mua thuốc về “xử”? Rất nhiều người đã phải trả giá do tự ý dùng hoặc ngưng thuốc.

Ngày đầu tiên của năm 2009, khoa Cấp cứu, bệnh viện Trưng Vương, Q.10, TP.HCM, đã tiếp nhận một ca bệnh khá lạ. Nằm bất động trên chiếc băng ca phủ drap trắng là một bệnh nhân nữ.

 

Sau khi bệnh nhân được đưa vào phòng cấp cứu, người nhà đứng ngoài hành lang với vẻ mặt lo lắng. Một người tâm sự: “Tối nay, gia đình tôi làm tiệc tất niên. Em tôi hay bị đau bụng nên trước khi ăn bất cứ thứ gì, nó đều “trấn an” dạ dày bằng vài viên aspirin. Không ngờ sau khi uống, chưa kịp ngồi vào bàn, nó đau bụng dữ dội, nôn thốc nôn tháo ra cả máu. Sợ quá, chúng tôi đưa em vào bệnh viện cấp cứu”.

 

Tự ý dùng thuốc theo cách của mình

 

Sau hơn một tiếng sơ cứu, thăm dò, các bác sĩ của bệnh viện Trưng Vương đã chẩn đoán bệnh nhân Hà Thanh Mai, 28 tuổi, Q.5, bị xuất huyết dạ dày. Đây là hậu quả từ thói quen uống aspirin trước khi ăn, trong lúc dạ dày còn trống. Bản chất của aspirin là a-xít salicylic, làm ăn mòn và hạn chế tiết chất nhầy muxin bảo vệ thành dạ dày.

 

Thông thường, trên toa thuốc đã có hướng dẫn sử dụng hoặc trước khi mua, bệnh nhân đã được bác sĩ chỉ dẫn kỹ càng. Thế nhưng vì chủ quan, tự tin mình có thể trị bệnh theo cách của mình, nhiều người đã sử dụng thuốc một cách tùy hứng, cảm tính. Kết quả là những nguy hại không lường trước được.

Để tránh những tác hại khó lường, trước khi sử dụng thuốc, tốt nhất, bạn nên có sự chỉ dẫn của bác sĩ và nhất mực tuân theo

 Trong quá trình khám, chữa bệnh, tiến sĩ – bác sĩ Nguyễn Anh Tuấn, khoa Phẫu thuật Tạo hình – Thẩm mỹ, bệnh viện Đại học Y dược TP.HCM, đã được chứng kiến nhiều trường hợp đến kêu cứu do tác hại của corticoid. Một bệnh nhân ở Long An tiêm corticoid để trị bệnh, vì thế làn da của cô ngày càng hồng hào, căng mịn.

 

Nhưng sau một thời gian sử dụng thường xuyên, corticoid chính là thủ phạm khiến cho bệnh nhân hay mệt mỏi, nôn ói. Da mặt nữ bệnh nhân này ngày càng phình ra, căng bóng như quả bong bóng. Tuy nhiên, tay và chân cô lại co rút, teo, trông rất mất thẩm mỹ. Để chữa trị, bác sĩ đã khuyên bệnh nhân ngưng tiêm thuốc. Thế nhưng, dường như bệnh nhân chưa thật sự tin tưởng vào những tác hại của loại thuốc chị đang dùng.

 

Khoa Cấp cứu của bệnh viện Chợ Rẫy gần đây cũng nhận nhiều ca bệnh bị phản ứng mạnh bởi thuốc do sử dụng không đúng cách. Trường hợp của bệnh nhân Thanh Ngọc, Q.6, là một điển hình.

 

Chị Ngọc có người thân sinh sống ở nước ngoài. Người ấy hay gửi nhiều loại thuốc bổ chống suy nhược cơ thể về cho chị. Do thuốc quý nên chị để dành, lâu lâu mới lấy một viên ra uống.

 

Chị nghĩ đó là thuốc bổ nên uống lúc nào chẳng được. Nhưng hộp thuốc nào cũng có hạn sử dụng. Một ngày gần đây, chị thấy hạn sử dụng trên tờ hướng dẫn sắp hết, nhưng hộp thuốc vẫn còn một nửa. Tiếc của, chị uống lấy uống để cho nhanh hết, đỡ phí phạm.

 

Thay vì mỗi lần uống một viên, chị dùng hai viên một lúc, cả sáng, trưa và tối. Khi hộp thuốc gần hết cũng là lúc chị Ngọc bị sốc nặng, phải vào bệnh viện trong tình trạng suy hô hấp.

 

Bỏ toa khi thấy bệnh vừa dứt

 

Không tiếc của như chị Thanh Ngọc, bệnh nhân Hoài Nam, 45 tuổi, Q.8, ngưng sử dụng thuốc khi bệnh hết. Một năm trước, anh Nam đi xét nghiệm mới biết mình mắc bệnh tiểu đường. Anh uống thuốc theo đơn hướng dẫn kỹ càng của bác sĩ và tuyệt đối ăn uống kiêng khem. Sau một năm miệt mài chữa trị, lượng đường trong nước tiểu hết hẳn. Vì nghĩ rằng mình đã dứt bệnh, anh Nam vứt luôn cả đống thuốc trị bệnh còn dang dở.

 

Anh vui mừng nghĩ rằng mình đã thoát khỏi cơn ám ảnh ăn rau muống và một bát cơm mỗi bữa. Vì thế, anh tha hồ ăn uống no say, bia bọt, thịt thà cùng bạn bè, đồng nghiệp cho bõ những ngày thèm một miếng thịt cũng không dám đụng đũa.

 

Ai ngờ, chỉ sau một tháng ham chơi, chủ quan, lượng đường trong nước tiểu tăng vọt khi anh đến bệnh viện thăm khám lại. Hơn thế nữa, anh còn có triệu chứng lượng cholesterol trong máu cao. Lúc cấp lại toa thuốc cho anh, bác sĩ chỉ biết gào lên: “Bệnh tiểu đường mà lơ là, bỏ ngang giữa chừng sẽ rút ngắn tuổi thọ của anh đấy! Lượng đường đã ổn định rồi, sao anh còn làm cho nó tăng hả?”.

Mỗi viên thuốc là một liều thuốc độc



Sự phát triển của kinh tế kéo theo rất nhiều điều kiện, cơ hội để cải thiện sức khỏe cho mọi người. Thay vì phải xếp hàng, chờ đợi đến đỏ cả mắt mới được phát một viên kháng sinh, thì nay, hàng trăm các cửa hàng dược phẩm, hiệu thuốc mọc lên như nấm. Do đó, mọi người có nhiều lựa chọn hơn.

 

Tuy nhiên, cũng chính điều kiện thông thoáng khiến việc dùng thuốc tùy tiện lại càng tăng cao hơn. Chẳng hạn nhiều người có triệu chứng đau họng, ho, họ sẽ tự chẩn bệnh cho mình: viêm họng và dùng đơn thuốc cũ hoặc tự mua kháng sinh để uống. Không ít người dựa vào tờ hướng dẫn sử dụng và không màng đến những lời chỉ định của bác sĩ.

 

Đây quả là một việc làm liều lĩnh vì mỗi viên thuốc sẽ là một liều thuốc độc nếu không đúng bệnh. Nghe mọi người kháo nhau uống thuốc ngừa thai sẽ giúp da mịn màng, Tiểu Nguyệt, 23 tuổi, chưa lập gia đình, cứ đắn đo suy nghĩ mãi. Làn da của Nguyệt lúc nào cũng xuất hiện những “vị khách không mời” khiến cô chẳng dám hò hẹn cùng ai. Thế là Nguyệt nhắm mắt uống liều. Kết quả: Da cô có bóng mịn, nhưng cơ thể ngày càng to béo do tác dụng phụ của thuốc.

 

Còn trường hợp lạm dụng thuốc chứa corticoid, nếu sử dụng lâu dài sẽ gây suy tuyến thượng thận, tăng huyết áp, tiểu đường, cơ thể bị giảm sức đề kháng, có thể dẫn đến các bệnh nhiễm trùng, lao phổi, nấm da rất nguy hiểm.

 

Nhiều phụ nữ muốn cơ thể thon thả nên hay săn lùng những dược phẩm giảm cân quý hiếm, không cần bác sĩ tư vấn. Tuy nhiên, không phải thể tạng nào cũng thíc hợp để dùng thuốc giảm cân. Nếu sử dụng không đúng thuốc hoặc nhầm phải loại thuốc y khoa kiêng cấm, người bệnh có thể chán ăn, gặp các nguy cơ tai biến mạch máu não, hại cho tim mạch.

 

Theo nghiên cứu đăng tải trên một số tạp chí nước ngoài, việc lạm dụng quá nhiều thuốc bổ chứa vitamin A, E sẽ làm gia tăng nguy cơ tử vong ở người sử dụng.

 

Việc ngưng dùng thuốc giữa chừng trong khi bệnh chưa dứt hẳn cũng mang lại những ảnh hưởng xấu không kém bởi nếu ngưng giữa chừng, bệnh không những không thuyên giảm mà còn kéo dài và phát sinh những biến chứng khác.

 

Nhất mực tuân theo chỉ dẫn của bác sĩ

 

Để tránh những tác hại khó lường, trước khi sử dụng thuốc, tốt nhất, bạn nên có sự chỉ dẫn của bác sĩ và nhất mực tuân theo.

 

Tùy vào từng loại thuốc, bạn có thể uống vào thời điểm trước, trong hoặc sau khi ăn. Không nên khăng khăng loại thuốc nào cũng có thể uống cùng một thời điểm.

 

Theo tiến sĩ – bác sĩ Anh Tuấn, người bệnh dùng thuốc có chứa corticoid nên uống vào buổi sáng, thuốc ngủ và thuốc an thần sử dụng vào buổi tối, aspirin và các thuốc giảm đau khác nên dùng sau khi ăn no. Hơn thế, bạn cần bỏ thói quen đau khi nào dùng thuốc khi đó.

 

Nên dùng nước lọc để uống thuốc. Nếu bạn sử dụng sữa, nước trà, nước ép hoa quả, vô tình sẽ gây phản ứng hóa học với thuốc. Không những thế, nước hoa quả, sữa còn làm tăng phản ứng phụ của thuốc chữa bệnh.

 

Không nên uống nhiều loại thuốc trong cùng một lúc. Chẳng hạn như thuốc bổ dùng chung với thuốc trị bệnh, bởi mỗi loại thuốc đều có chức năng khác nhau. Vì thế, nếu sử dụng trong cùng một thời điểm sẽ làm cho việc đào thải diễn ra nhanh chóng.

 

Người có nhiều bệnh phải uống nhiều thuốc cùng lúc nên sắp xếp thời gian và phân bổ loại thuốc nào dùng trước, dùng sau để cơ thể có thời gian thích nghi, hấp thụ.

 


theo Nguyên Cao