Thứ khiến cho người dân bức xúc, phẫn nộ, thứ gây mất mát niềm tin lớn nhất, lại là thứ mà đôi khi chẳng mấy cơ quan chống tham nhũng để ý: Tham nhũng vặt.

Không thể “đầu voi đuôi chuột”

Mới
đây, Trưởng ban Nội chính TƯ Nguyễn Bá Thanh phát biểu đề nghị Ban Nội
chính các tỉnh “Hành quân và phát động thi đua tìm kiếm các vụ việc
(tham nhũng) mới… Từ nay đến cuối năm phát hiện ít nhất một vụ việc
tham nhũng để xử lý”. Bởi theo ông “cứ ngồi than vãn thì không bao giờ
đạt được kết quả”.

Chống tham nhũng có cần “hành quân” như ra trận không?


chứ. Tại diễn đàn QH, tham nhũng được mô tả như “giặc nội xâm” trên mặt
trận không có tiếng súng, nhưng ác liệt hơn ngoài chiến trường. Và thứ
mà chúng phá hoại là những rường cột xã hội được gọi là niềm tin. Như
chính Trưởng ban Nội chính cũng đã nói “cái khó nhất chính là đụng chạm
trực tiếp đến người thân, bạn bè, đồng chí, đồng nghiệp và không loại
trừ cả cấp trên”.

Chống tham nhũng có cần phát động thi đua không?

Có.
Thi đua để từ đó, chống tham nhũng để trở thành thái độ xã hội. Để
người ta không chặc lưỡi hay mũ ni che tai khi nhìn thấy những tiêu cực
quanh mình. Để ít nhất những người chống tham nhũng, như chị Oanh Hoài
Đức chẳng hạn, không phải rơi nước mắt tủi phận trong chính ngày mà họ
được biểu dương, khen thưởng.

Chống tham nhũng có cần chỉ tiêu không?

Câu
trả lời cũng là có. Chống tham nhũng không thể chỉ là hô hào, để rồi
sau đó là tình trạng đầu voi đuôi chuột mà ví dụ thời sự nhất vừa được
Ủy viên thường trực Ủy ban Tư pháp Nguyễn Mạnh Cường nêu ra: “Có những
tỉnh như Ninh Bình, hai năm xử được 9 bị cáo về tội tham nhũng thì 8 vị
được hưởng án treo”. 9 bị cáo, 8 án treo. Hay “hai năm xử 3 vụ, và 2
trong đó là án treo”. Hoặc tệ hơn: Có nơi 100% án treo.

 

{keywords}

Trưởng Ban nội chính trung ương Nguyễn Bá Thanh. Ảnh: Lê Anh Dũng

Đưa tham nhũng vặt

Nhưng câu chuyện chống tham nhũng, có lẽ
không chỉ là phát động, là thi đua, là hành quân, là chỉ tiêu. Lại càng
không phải chỉ là những vụ lớn, đong đếm bằng “hàng ngàn tỷ”. Thứ khiến
cho người dân bức xúc, phẫn nộ, thứ gây mất mát niềm tin lớn nhất, lại
là thứ mà đôi khi chẳng mấy cơ quan chống tham nhũng để ý: Tham nhũng
vặt.

Đài tiếng nói Việt Nam vừa đưa ra dư luận một vụ việc khiến dư luận sững sờ trước nỗi truân chuyên của một vị giám đốc.

Để có được một dự án Chợ Kim Nỗ (Đông
Anh, Hà Nội), “đối tác” đã phải “bắn” hơn 130 con dấu và 8 sở, ban,
ngành. “Hơn 130 con dấu của tất cả các cơ quan công quyền, mỗi con dấu
là một cái “bốt”, nếu không “bắn” vào đó thì không thể qua được”. Và
“phí bôi trơn” được kê lên tới hơn 18,2 tỷ. Mở ngoặc nói thêm, toàn bộ
dự án có tổng mức đầu tư vào khoảng 40 tỷ đồng.

Một chi tiết không tình cờ: Vị doanh
nhân khổ chủ nọ tuy là người Việt nhưng từ lâu đã định cư nước ngoài. Và
một cái chép miệng: Việt Nam mình nó thế.

Câu chuyện khốn khổ này cho thấy nhiều
thực tế. Rằng chính những cái “bốt” đang hủy hoại những nỗ lực của Chính
phủ trong việc xây dựng môi trường đầu tư hấp dẫn. Liệu vị doanh nhân
khốn khổ nọ sẽ còn dám một lần quay lại để đầu tư về quê hương? Để yêu
nước?

Năm 2007, trong một cuộc tiếp xúc cử
tri, Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết cho biết: “Bản thân tôi cũng bị
hành” khi nghe cử tri phản ánh kêu than trước việc hành dân của cán bộ
nhà nước.

Người dân, trong sự bất lực với cái chép
miệng “Việt Nam mình nó thế”, còn thấm thía hơn rằng sự cau có, gắt
gỏng, coi thường, làm khó đó sẽ ngay lập tức trở thành một nụ cười nếu
họ biết điều. Điều gì? Là “Việt Nam mình nó thế”. Là “không phải nói một
là một, hai là hai”. Là phải “bắn” thật mạnh mới có thể qua “bốt”.

Có lẽ, cơ quan chức năng sẽ phải mất rất
nhiều thời gian trước những vụ như thế này. Cũng như còn cần nhiều năm
nữa để làm giảm bớt được tình trạng “Việt Nam mình nó thế”, ngay từ
trong tư duy của cả những nạn nhân của tham nhũng.

Một cách vui tính, bạn đọc VietNamNet
vừa đề nghị ông Thanh nên công khai địa chỉ email, dù ngay sau đó, họ lo
lắng rằng mail của trưởng ban Nội chính sẽ nghẽn. Nghẽn vì giờ đây tham
nhũng không còn là chuyện con sâu nữa, mà đã là chuyện “nồi đầy sâu”.
Nghẽn vì dẫu sao, trong mắt dân chúng, ông Thanh vẫn là người thẳng
thắn, bộc trực, là người nói đi đôi với làm, và họ tin vẫn còn có người
chống tham nhũng.

Nhưng tham nhũng đâu có vô hình, đâu có
thiên biến vạn hóa. Nó hiển hiện ngay trong các tòa công sở, trong mồ
hôi nước mắt, nỗi bức xúc, tức giận của người dân mỗi khi lâm cửa quan.

Hôm 4/9, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê
Thị Nga nói rằng “chỉ cần chú tâm quan sát hiện tượng, hành vi… ở một
vài cơ quan hay giao tiếp với dân là sẽ dễ dàng thấy ngay”.

ĐBQH Nguyễn Bá Thuyền từng bảo: “Chống
tham nhũng phải như quét cầu thang, quét từ trên quét xuống chứ không
phải quét từ dưới quét lên”. Những vụ tham nhũng lớn cần được xử lý
nghiêm minh và công khai, để người dân thấy rằng có thể tin vào quyết
tâm chống tham nhũng.

Tuy nhiên, cũng xin đừng xem tham nhũng
vặt là chuyện “Việt Nam mình nó thế”. Bởi số tiền hàng chục ngàn đô hay
hàng tỷ đồng mà một vị quan chức tham nhũng chắc chắn sẽ không gây bức
xúc dư luận, không làm mất niềm tin bằng câu chuyện nhan nhản những cái
“bốt” có thể nhìn thấy hàng ngày, bằng mắt thường.

Phải mở rộng “tầm ngắm” để dân được nhờ, thưa ông Nguyễn Bá Thanh!

Duy Tường
theo vietnamnet.vn