“Nút thắt” khí đốt bởi Nguyễn Quang

Châu Âu, Nga và cả Ukraine đều đang phải trả những cái giá không rẻ cho cuộc chiến khí đốt kéo dài hơn một tuần qua giữa Nga và Ukraine. Quan trọng hơn là chưa biết khi nào cuộc chiến này mới được giải quyết một cách cơ bản.

Ngay từ khi Ukraine dễ dàng chấp thuận thỏa thuận giữa Nga và Liên minh châu Âu (EU) về việc đưa các chuyên gia EU đến giám sát các trạm trung chuyển khí đốt đặt ở Ukraine, không ít người đã nghi ngờ “lòng tốt” của Kiev.

Trước đó ai cũng biết rằng một trong những nguyên nhân quan trọng khiến cuộc chiến khí đốt Ukraine-Nga bùng nổ là do Kiev chây ỳ trong việc trả nợ cũng như không chấp nhận mua khí đốt của Nga với giá thị trường. Sở dĩ Kiev có thể làm mình làm mẩy, ép giá với Nga là do họ ỷ vào việc có tới 80% lượng khí đốt Nga cung cấp cho châu Âu đi qua lãnh thổ Ukraine.

 Nắm “huyết mạch” khí đốt từ Nga chạy qua, Ukraine có thể biến hàng chục nước châu Âu phụ thuộc vào nguồn nhiên liệu quan trọng bậc nhất để sưởi ấm trong mùa đông băng giá thành “con tin” đắt giá. Nếu Nga hạn chế hay cắt cung cấp khí đốt cho Ukraine cũng đồng nghĩa với việc hạn chế và cắt khí đốt cho châu Âu.

Thực tế cho thấy hàng chục nước châu Âu đã phải trả giá đắt cho cuộc chiến khí đốt Ukraine-Nga. Có nhà bình luận đã thốt lên rằng: Ukraine và Nga “chiến tranh” khí đốt, châu Âu chết cóng.

Là nhà cung cấp nhưng Nga cũng đang phải chịu những thiệt hại lớn. Tập đoàn Năng lượng Gazprom của Nga đang xem xét kiện Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Naftogaz của Ukraine ra tòa vì ngăn chặn và bớt xén lượng khí đốt cung cấp cho châu Âu khiến Gazprom thất thu 1,2 tỷ USD.

Ngay cả Ukraine cũng không tránh khỏi những thiệt hại lớn. Thiệt hại trước hết là người dân Ukraine vốn cũng phụ thuộc rất nhiều vào nguồn khí đốt của Nga và thiệt hại tiếp theo là thất thu trong việc thu phí quá cảnh khí đốt từ Nga sang châu Âu.

Các bên đã, đang và sẽ có thể còn phải trả giá đắt trong cuộc chiến tranh khí đốt Ukraine-Nga nếu như không tháo gỡ được “nút thắt” quan trọng nhất. Đó là Ukraine phải trả cho Nga giá mua khí đốt theo giá thị trường, giá mà Nga bán cho các bạn hàng bình thường ở châu Âu.

Đúng là trước đây, Nga từng bán khí đốt cho Ukraine với giá rất “hữu nghị”. Hữu nghị bởi Kiev khi đó là thành viên trong Liên Xô hay đồng minh của Matxcơva trong Cộng đồng các quốc gia độc lập (SNG).

Tuy nhiên, nay khi đã ngả hẳn sang phương Tây, muốn gia nhập EU và NATO song Ukraine vẫn muốn mua khí đốt của Nga với giá “hữu nghị”. Đó là điều thật khó chấp nhận đối với không riêng Matxcơva.

Hoàng Hà
theo ANTĐ