Chánh Văn phòng của Tổng thống Ucraina, ông Vichtor Baloga đã đệ đơn từ chức và đã được Tổng thống V.Yuschenko chấp nhận. Cựu chánh văn phòng của Tổng thống đã giải thích việc từ chức của mình bởi nguyên nhân là ông phản đối việc tái tranh cử Tổng thống của V.Yuschenko vào nhiệm kỳ mới. Một trong những người lãnh đạo đảng “Trung tâm thống nhất” đã nói như vậy với hãng tin ‘UNIAN’.

Trong đơn từ chức của mình ông Baloga đã giải thích rằng, quyết định từ chức đã được suy nghĩ kỹ và bước quyết định này là không thay đổi. Ông hứa sẽ giải thích công khai về nguyên nhân của việc từ chức, bởi vì nó liên quan không chỉ đến quan hệ cá nhân với Tổng thống.

Nguyên nhân chính mà ông Baloga nói là sự kiên quyết không nhất trí với quyết định của V.Yuschenko tái ứng cử Tổng thống lần hai. “Tôi tin là Ông không có quyền lương tâm nào để tham gia tranh cử Tổng thống. Chí ít thì tôi cũng không phải là chiến hữu của ông trong vấn đề này”. Ông Baloga giải thích rằng, trong thời gian trên cương vị cao nhất của nhà nước Vichtor Yuschenko đã không thực hiện được những lời hứa với xã hội mà ông ấy đã nói với hàng triệu người  trong thời gian tranh cử năm 2004. Trong đơn ông đã viết: “Hồi đó nhân dân Ukraine trong cao trào chưa từng có đã giao phó cho ông (Tổng thống) số phận của đất nước mình. Người ta đã tin ông. Hàng triệu người Ukraine đã hy vọng trong từng lời tuyên thệ nhậm chức của ông, rằng cùng với Tổng thống mới sẽ có một Ucraina mới – không có chính quyền vô liêm, một quốc gia đáng tự hào và giàu mạnh. Người ta đã trao cho ông toàn quyền để ông tiến hành những cải tạo cần thiết đối với quốc gia. Người ta đã sẵn sàng ủng hộ ông trong tất cả những đổi thay can đảm nhất”. “Không một hy vọng nào đã được thực hiện và thời gian đã bị mất không còn quay lại nữa. ‘kế hoạch mười bước đến với con người’ cũng chỉ còn là một chuyện thần thoại đẹp, không thực hiện được bất cứ một cải cách có hệ thống nào. Nạn tham nhũng và bao che trong chính quyền, bệnh lưỡng chuẩn khi thông qua những quyết sách quốc gia vẫn là việc hàng ngày xảy ra. Thật đáng trách khi ý thức được như vậy nhưng ông không hề thực hiện một bước để làm trong sạch chính quyền”.

Nhân sự kiện thoái vị của ông Baloga các chuyên gia phân tích chính trị đã xem xét các kịch bản khác nhau của sự phát triển các sự kiện tiếp theo.

Giám đốc ‘TT nghiên cứu nnhững vấn đề xã hội dân sự’, ông V.Kulik cho rằng, sự thoái vị của Baloga sẽ “làm yếu thế của Yuschenko một cách đáng kể với tư cách là một tay chơi chính trị. Mặc dù Bloga có những điểm ưu, điểm khuyết nhưng cũng cần lưu ý là ông ấy đã từng là một quản trị gia dành cho Tổng thống. Với sự ra đi của ông ấy thì tình hình sẽ thay đổi căn bản do sự ra đi của một tay chơi đáng nể”. Còn chuyện Bà V.Ulyanchenko được cử làm chủ tịch Hội đồng chính trị của đảng ‘Nasha UCraina’ thì chuyên gia này cho là không cứu vãn được tình hình là đảng này sẽ chết như một cơ cấu chính trị. Đến thời điểm này ở đó còn lại quá ít cán bộ và khả năng thực tế để phục hồi đảng. Tôi muốn nói là việc nhậm chức của Bà này sẽ không mang lại một sức sống mới cho đảng. Ở đây đã có một sai lầm phương pháp của V.Yuschenko, bởi vì cần phải tìm không chỉ cán bộ đã qua thử thách mà là những gương mặt mới cho đảng. Chẳng hạn, gương mặt mới có thể là Yuri Pavlenko, Marina Stavnhychuk hoặc những người khác, mà có thể đứng đầu đảng và được công chúng tán thưởng và không có chỉ số uy tín tiêu cực. Còn Bà Ulyanchenko thì chỉ số  tiêu cực có ở khu vực Kyiv.

Ngoài ra, “cùng với sự lên ngôi của Bà V.Ulyanchenko có thể nói về sự có mặt của một kịch bản biến đảng thành ban chỉ huy bầu cử của Yuschenko”. Khi đã đảng hóa ‘thương hiệu Yuschenko’ thì không cần phải nói đến sự liên minh các lực lượng chính trị xung quanh ông ta.

Mặt khác, theo lời V.Kulik “trong điều kiện đảng hóa ‘thương hiệu Yuschenko’ bởi một đảng và Bà Ulyanchenko lại kiêm nhiệm cả chánh văn phòng của Tổng thống và trưởng ban chỉ đạo bầu cử Yuschenko thì điểm của Yuschenko cũng không tăng lên được. Trong khi đó tôi không loại trừ trong nội bộ đảng này sẽ xuất hiện những xung lực mới và bắt đầu đời sống mới trong đảng bởi vì đồng đội của Bessmertny sẽ quay trở lại và tôi gắn triển vọng của đảng ‘Nasha Ucraina’ với nó”.

Bởi vì người ta gọi ra một số ứng cử chức chánh văn phòng của Tổng thống,”nhưng rõ ràng là trong số đó thì Y.Tarasyuk là triển vọng hơn cả bởi vì ông này không liên lụy nhiều và cân bằng với các bè phái xung quanh Tổng thổng và có thể trở thành một quản trị gia có hiệu quả để chịu đựng áp lực từ nhiều phía. Tôi cũng không loại trừ sự trở lại của Bessmertny, người đã chẩn bị quan hệ cho Bà Ulyanchenko và có thể bây giờ sẽ lãnh đạo Văn phòng Tổng thống”.

Giám đốc ‘TT khu vực thứ ba’, ông A.Zolotarev thì nói rằng, “trong thời gian gần đây rất khó phân biệt trên thực tế đường lối của Tổng thống là gì, và đường lối của Baloga là gì. Điều đó tất nhiên là không thể không làm cho Yuschenko lo lắng và như một người nào đó đánh giá ‘họ đã mệt mỏi vì nhau’”.

Ngoài ra, chuyên gia này cho rằng, “trong vòng năm năm lại đây Bà Ulianchenko là một nhân vật chính trị mạnh âm thầm, không hề tỏ thái độ tham vọng của bản thân và với sự xuất hiện của Bà trong tình hình chính trị phức tạp noí lên việc V.Yuschenko nhớ lại đồng đội cận vệ già”. Hiển nhiên là Y.Taracyuk là một ứng viên chánh văn phòng tổng thống thì logic hơn cả. “Khả năng Bà Vera Ulyanchenko lãnh đạo chánh văn phòng Tổng thống là ít, bởi vì sự kiêm nhiệm trong đảng và nhà nước là không hợp lý. Y.Tarasyuk chưa tỏ thái độ tham vọng chính trị và quyền lực, luôn luôn thực hiện đường lối chiến lược một cách cố gắng và nhất quán, không có xì-căng-đan nào. Khả năng nhiều là Tổng thống nhớ lại và sẽ đưa ứng viên này lên ghế chánh văn phòng của ông.”

Giám đốc của TT “Hàn thử biểu Ucraina”, ông V.Nebozhenko thì nói rằng, “sự quay trở lại của Ulyanchenko nói lên một điều rằng, văn phòng Tổng thống có thể do một người gần gũi với bà này lãnh đạo. Đó có thể là một người thuần túy kỹ thuật, hoặc là ngược lại, một người có liên hệ quen biết với V.Yuschenko trước đây, có nghĩa là người mà chúng ta đã biết và trong thời kỳ Baloga ông ta không có tham vọng chính trị. Người đó có thể là trong một nửa số tỉnh trưởng bây giờ, hoặc ai đó trong khối NUNS”. Trong mọi trường hợp thì người này sẽ cảm ơn Bà Ulyanchenko về thành công chính trị bất ngờ”.

Chuyên gia này không cho tình hình hiện tại là xung đột giữa Ulyanchenko với Baloga. Ông nói, “Xung đột này là xung đột giữa hai dự án chính trị đứng trên cùng một nền tảng tư tưởng và dự trữ -‘Nasha Ucraina’ và ‘Edyny Centr’”. Bây giờ xung đột này lộ ra ngoài. Hoàn toàn có thể là sẽ có sự xét lại ‘Edyny Centr’, những gì mà lực lượng chính trị này đã chiếm của ‘Nasha Ucraina’ để củng cố bản thân.

Giám đốc các chương trình chính trị-tư pháp “Razumkov”, ông Yuri Yakymenko đánh giá rằng, “việc bầu V.Ulyanchenko là chủ tịch hội đồng chính trị của ‘Nasha Ucraina’ chứng tỏ là Tổng thống cố phục hồi sức mạnh cho lực lượng chính trị này, và rõ ràng lực lượng này sẽ là sự ủng hộ ông ta trong cuộc bầu cử tới. Như vậy, chúng ta có thể nói những dự án chính trị khác, thí dụ, ‘Edyny Centr’ mà Baloga liên lụy sẽ không có ưu tiên trong cuộc tranh cử tới. Mặc dù cũng không loại trừ cả hai sẽ đều đứng về phía Tổng thống trong cuộc đua này.”

Chuyên gia này nhận xét, sự thay đổi trong văn phòng tổng thống có nghĩa là Tổng thống muốn “thay đổi những tiêu cực liên quan đến ông ta vì có sự tham gia của Baloga trong những cuộc tranh cãi chính trị với các lực lượng chính trị khác. Có nghĩa là, điều đó sẽ hỗ trợ cho việc tri giác hình ảnh Yuschenko và tăng chỉ số uy tín của ông ta”.

Hoàng Xuân Kiểm
theo Unian