Hè vừa qua, Google đã đề nghị đối thủ cạnh tranh Yahoo ký một hợp đồng quảng cáo. Điều này có thể giúp cho Yahoo tránh được tình trạng bị “nuốt” bởi đối thủ Microsoft. Nhưng thỏa thuận này đã vấp phải sự phản đối quyết liệt của những nhà thi hành luật chống độc quyền của chính phủ.

Thỏa thuận bị ngăn chặn

Google đã đề nghị đối thủ cạnh tranh Yahoo ký một hợp đồng quảng cáo mùa hè vừa qua: Một mối hợp tác sẽ đem đến cho Yahoo một lựa chọn khác thay vì phải bán toàn bộ hoặc một phần tập đoàn cho Microsoft.

Dự định kết hợp đó đã đổ vỡ do phải đối mặt với sự phản đối của những nhà thi hành luật chống độc quyền của chính phủ, đẩy Yahoo vào áp lực ngày càng nặng nề về việc phải vạch ra một kế hoạch phát triển mới.

Thỏa thuận kết hợp đó cũng đã đẩy Google, người đang thống trị ngành công nghiệp hái ra tiền trên Internet, trực tiếp rơi vào tầm ngắm của các nhà thi hành luật. Điều đó có thể khiến cho Google phải kìm hãm những mục tiêu mở rộng đầy tham vọng của mình.

“Thỏa thuận đó khiến Google bị chú ý” – Ngài David B. Yoffie, một giáo sư của Trường Đại học Harvard nói – “Nhưng hiện giờ vẫn chưa có những hậu quả nghiêm trọng nào. Nếu có sự can thiệp của chính phủ vào những thỏa thuận của Google, thì sẽ có những hậu quả không mấy tốt đẹp.”

Bộ Tư pháp Mỹ đã cảnh báo Google và Yahoo rằng họ đang chuẩn bị nộp đơn kiện để ngăn chặn thỏa thuận cho phép Google đặt quảng cáo bên cạnh những kết quả tìm kiếm của Yahoo giữa hai tập đoàn. Ngay sau đó, Google đã tuyên bố rằng họ sẽ từ bỏ thỏa thuận này. Các nhà thi hành luật đã tiến hành điều tra thỏa thuận này từ tháng 6, và thỏa thuận này đã bị phản đối bởi tập đoàn Microsoft và một số các hãng quảng cáo lớn.

“Nếu chúng tôi cố tình tiếp tục thỏa thuận thì sẽ gặp phải rủi ro. Những rủi ro đó không chỉ là một cuộc chiến pháp lý kéo dài mà còn là sự đổ vỡ trong mối quan hệ với các đối tác quan trọng,” David Drummond, trưởng phòng pháp lý của Google đã viết như vậy trong blog của tập đoàn. “Điều đó không nên tồn tại trong những mối quan tâm lâu dài của Google hay của những khách hàng của chúng tôi, vì vậy chúng tôi quyết định chấm dứt thỏa thuận.”

Google và Yahoo đã khẳng định rằng họ sẽ thiết lâp một thỏa thuận để đảm bảo rằng nó sẽ không làm giảm sự cạnh tranh trên thị trường quảng cáo tìm kiếm trên Web. Tuần trước, hai tập đoàn này đã đề xuất giới hạn một cách đáng kể phạm vi của thỏa thuận trong một nỗ lực cuối cùng để cứu vãn thỏa thuận này, nhưng ngay cả điều đó cũng không đem lại kết quả.

“Thỏa thuận này có vẻ sẽ ngăn cản lợi ích có được nhờ cạnh tranh của người sử dụng như giá cả thấp hơn, dịch vụ tốt hơn và những cải tiến mạnh mẽ hơn” – Thomas O. Barnett, trợ lý luật sư trưởng của bộ phận chống độc quyền của Bộ Tư pháp Mỹ đã phát biểu trên một tờ báo.

Hệ thống quảng cáo của Yahoo tạo ra lợi nhuận từ mỗi lần tìm kiếm ít hơn so với Google. Bộ Tư pháp Mỹ đã nói họ sợ rằng thỏa thuận này sẽ làm giảm động lực khuyến khích Yahoo đầu tư vào ngành quảng cáo tìm kiếm của mình, thay vào đó sẽ muốn từ bỏ một phần trăm thị trường quảng cáo tìm kiếm cho Google (thậm chí còn lớn hơn).


Thỏa thuận Google – Yahoo: nỗi sợ hãi của các nhà quảng cáo

“Ngoại trừ việc được soạn thảo rất kỹ lưỡng, thỏa thuận đã không không giúp cho 2 nhà kinh doanh quảng cáo tìm kiếm số 1 và số 2 trên thế giới có thể hợp tác được với nhau,” Jonathan Miller, cựu giám đốc điều hành của AOL đã phát biểu. Vào năm 2005, ngài Miller đã giúp đàm phán một mối hợp tác tìm kiếm và quảng cáo giữa AOL và Google.

Ngài Barnett nói rằng quyết định từ bỏ thỏa thuận giữa Google và Yahoo đã loại bỏ sự cần thiết phải can thiệp của chính phủ, và gợi ý rằng trong cuộc điều tra của họ, không có lí do gì cụ thể hơn để những nhà thi hành luật hành động chống lại Google.

Tuy nhiên, những chuyên gia pháp lý nói rằng sự đe dọa nhằm ngăn chặn thỏa thuận của Bộ Tư Pháp Mỹ là sự khởi đầu cũng như là một dấu hiệu rằng Google sẽ bị theo dõi ngày càng sát sao hơn trong tương lai.

Dưới quyền ông Barnett, thi hành luật chống độc quyền của chính quyền Bush đã được nương nhẹ. Ví dụ như những hợp đồng sáp nhập đã hoàn toàn được bật đèn xanh. Và như Google đã chỉ ra, việc kết hợp giữa họ với Yahoo ở mức độ thấp hơn rất nhiều so với việc mua lại. Nghĩa là sự kết hợp này chỉ là một hợp đồng thương mại để Google quản lý một số hoạt động quảng cáo tìm kiếm của Yahoo mà thôi.


Thỏa thuận có vấn đề

“Với tất cả những điều chúng ta đã nói về các thị trường công nghệ cao sẽ thay đổi nhanh ra sao, thì nhưng người chơi chính – Google trong ngành công nghiệp quảng cáo tìm kiếm trên mạng, Microsoft trong ngành phần mềm máy tính cá nhân, và Intel trong ngành linh kiện điện tử – sẽ dường như vẫn là những tập đoàn lớn” – theo như Herbert J. Hovenkamp, một giáo sư luật của trường Đại học Iowa nói – “Đối với Bộ Tư pháp, một thị trường mà ở đó Google và Yahoo cạnh tranh với nhau trong ngành quảng cáo tìm kiếm trên mạng xem chừng có vẻ tốt hơn là một thị trường mà ở đó họ hợp tác với nhau. Điều đó chắc hẳn phải là ẩn ý.”

Việc Bộ Tư pháp dưới chính quyền mới sẽ nhìn nhận sức mạnh phát triển của Google như thế nào vẫn chưa có gì rõ ràng. Đảng Dân chủ nhìn chung mạnh tay hơn đảng Cộng hòa trong các vấn đề chống độc quyền. Tuy nhiên, chính quyền sắp lên cũng chưa chắc đã thiên về việc hỗ trợ Google, mặc dù giám đốc điều hành của tập đoàn này, ông Eric E. Schmidt đã vận động tranh cử cho ông Obama.

Khi Google đã mở rộng sức mạnh của họ vào mọi ngóc ngách của Internet, thậm chí còn xa hơn thế, việc chạm chán với các nhà thi hành luật là không thể tránh khỏi. Và một số nhà phân tích đã nói rằng Google đã thực sự tính toán đến rủi ro họ gặp phải trước khi đưa ra lời đề nghị hợp tác với Yahoo.

“Tôi cho rằng Google đã nghiên cứu và phán đoán tình hình một cách đúng đắn và đã xác định rằng việc đề nghị hợp tác sẽ là tình huống không có thất bại đối với họ” – theo như Rebecca Arbogast, một nhà phân tích của Stifel Nicolaus nói – “Dù họ tiến hành thực hiện hợp đồng với Yahoo, điều sẽ rất tốt đối với họ, hay là chính phủ có ngăn chặn hợp đồng này, thì họ vẫn khiến Yahoo tránh khỏi nguy cơ bị thôn tính bởi Microsoft, và kết quả này vẫn còn tốt hơn nhiều.”

Đối với Yahoo, ảnh hưởng của việc này mới thực sự quan trọng và cấp bách.

Tập đoàn này nói họ rất thất vọng với quyết định của tòa án tước bỏ chứ không bảo vệ thỏa thuận giữa họ với Google. Tuy nhiên Yahoo nói rằng họ cũng đã có vị thế tốt để tiếp tục cạnh tranh.

Kể từ khi thỏa thuận giữa Google được công bố, “chúng tôi đã tiếp tục chứng kiến thị trường tìm kiếm của mình phát triển mạh mẽ” Jerry Yang, giám đốc điều hành của Yahoo đã phát biểu tại San Francisco vào tối thứ 4.

Hợp đồng đã có thể mang lại cho Yahoo từ 250 triệu đô la đến 450 triệu đô la dòng tiền bổ sung trong năm đầu tiên. Nhiều nhà phân tích và các nhà đầu tư cho rằng không có hợp đồng này, Yahoo sẽ buộc phải cân nhắc một trong hai lựa chọn: một hợp đồng với Microsoft hoặc là sáp nhập với AOL. Cùng có kết quả kinh doanh đã giảm xuống trong vài tháng vừa qua, Yahoo và AOL đã bàn bạc việc sáp nhập trong nhiều tháng.

“Từ góc nhìn của một nhà đầu tư, điều đó chắc chắn làm tăng mức độ cần thiết của việc Yahoo tìm hiểu kỹ hơn hai lựa chọn này,” chuyên gia phân tích của Citigroup, ngày Mark Mahaney đã nói.

Cổ phiếu của Yahoo đã tăng đáng kể thêm 10% ngay khi những tin đồn về thỏa thuận với Microsoft sắp diễn ra, tuy nhiên những người thân thiết với cả hai công ty đã nói rằng hiện tại vẫn chưa có cuộc nói chuyện nào giữa 2 công ty này. Cổ phiếu của Yahoo đóng cửa ở mức giá 13,92 đô la, tăng hơn 4%. Mức giá đó vẫn còn thấp hơn nhiều so với mức 33 đô la/cổ phiếu mà Microsoft đã đề nghị với Yahoo vào tháng 5.

– Bài viết của Miguel Helft và Steve Lohr trên HBS In the New –


theo InTeVes