Người Việt Nam ở nước ngoài bởi Nguyễn Quang

Cách đây hàng trăm năm đã có người Việt Nam ra nước ngoài sinh sống. Vào thế kỷ thứ XII, do hoàn cảnh đương thời, một nhánh con cháu họ Lý sang Hàn Quốc lập nghiệp. Thế kỷ thứ XVII có người Việt Nam sang làm ăn tại Campuchia. Thế kỷ thứ XVIII đến đầu thế kỷ thứ XIX, người Việt Nam sang lánh nạn và làm ăn tại Campuchia, Lào, Thái Lan, Trung Quốc.

<!-- /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {mso-style-parent:""; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-font-family:"Times New Roman";} p {mso-margin-top-alt:auto; margin-right:0in; mso-margin-bottom-alt:auto; margin-left:0in; mso-pagination:widow-orphan; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-font-family:"Times New Roman";} @page Section1 {size:8.5in 11.0in; margin:1.0in 1.25in 1.0in 1.25in; mso-header-margin:.5in; mso-footer-margin:.5in; mso-paper-source:0;} div.Section1 {page:Section1;} -->

Sau chiến tranh
thế giới thứ nhất và thứ hai, một số người Việt Nam đi du học, làm công chức
tại Pháp hoặc bị động viên đi phu, đi lính tại một số thuộc địa của Pháp. Trong
thời kỳ chiến tranh, có thêm một số người ra đi lánh nạn, kiếm sống, theo chồng
hồi hương hoặc đi tu nghiệp, du học ở nước ngoài. Tuy nhiên, trước năm 1975 số
lượng người Việt Nam ở nước ngoài (NVNONN) không lớn, mới chỉ khoảng 160-200
nghìn người ở 10 nước, phần đông có tư tưởng sinh sống tạm thời, chờ điều kiện
thuận lợi trở về nước.

Từ sau năm 1975, đã có
sự thay đổi sâu sắc về số lượng, thành phần, tính chất cũng như địa bàn sinh
sống của cộng đồng NVNONN. Số người ra đi (di tản trước tháng 04/1975, vượt
biên trong các năm 1978-1980, theo chương trình ra đi có trật tự và các chương
trình nhân đạo 1980-1996)
đã lên tới khoảng 2 triệu người, chủ yếu tới Mỹ,
Úc, Canada, Nhật Bản, các nước Tây và Tây Bắc Âu… Thêm vào đó sau năm 1980,
một số khá đông sinh viên, thực tập sinh và lao động Việt Namở các nước Liên Xô và Đông Âu cũ ở lại làm ăn. 



 



Kiều bào được trao tặng danh hiệu “Vinh danh nước Việt” năm 2006 của báo điện tử Vietnamnet

 Đến
nay, theo thống kê chưa đầy đủ, có khoảng 3,5 triệu người Việt Nam đang
sinh sống ở khoảng 100 nước và vùng lãnh thổ, trong đó hơn 80% ở các
nước công nghiệp phát triển: Hoa Kỳ khoảng 1,5 triệu người; Pháp khoảng
300 nghìn người; Úc, Canada mỗi nước khoảng 250 nghìn; Campuchia, Thái
Lan, Đức, Nga – mỗi nước khoảng 100 nghìn; Đài Loan 100 nghìn; Anh,
Czech mỗi nước khoảng 40 nghìn; Ba Lan 30 nghìn; Lào 20 nghìn; Trung
Quốc, Bỉ, Thuỵ Điển – mỗi nước trên dưới 10 nghìn Phần
đông bà con có cuộc sống ngày càng ổn định và hòa nhập vào xã hội nơi
cư trú, có vị trí nhất định trong đời sống kinh tế, xã hội ở nước sở
tại. Cuộc sống của cộng đồng người Việt có ảnh hưởng ở mức độ khác nhau
tới mối quan hệ giữa các nước sở tại với Việt Nam.
Bên cạnh đó, trong những năm qua hàng trăm nghìn người Việt Nam đã ra
nước ngoài lao động, học tập, tu nghiệp, đoàn tụ gia đình, hình thành
các cộng đồng đáng kể người Việt tại một số địa bàn như Hàn Quốc, Đài
Loan, Nhật Bản, Malaysia…



Kiều bào ở Nhật đón Tết Nguyên Đán

 So
với các cộng đồng ngoại kiều khác, NVNONN là một cộng đồng trẻ, năng
động, nhanh chóng hoà nhập và đại đa số có xu hướng định cư lâu dài ở
những nước như Mỹ, Úc, Canada và các nước Tây Âu (khoảng 80% đã nhập quốc tịch nước cư trú, tuy hầu hết chưa thôi quốc tịch Việt Nam).
Trong khi đó, phần lớn người Việt tại Nga, Đông Âu vẫn coi cuộc sống ở
nước sở tại chỉ là tạm cư, khi có điều kiện sẽ trở về nước.

Cộng
đồng NVNONN là cộng đồng phức tạp về thành phần xã hội, xu hướng chính
trị và đa dạng về nghề nghiệp, tôn giáo… bị chi phối, phân hoá bởi sự
khác biệt về giai tầng, hoàn cảnh ra đi, địa bàn cư trú và đặc biệt là
chính kiến. Tính liên kết, gắn bó trong cộng đồng không cao, sinh sống
phân tán, khó khăn trong sinh hoạt cộng đồng ở quy mô lớn. Việc duy trì
tiếng mẹ đẻ và giữ gìn bản sắc văn hoá truyền thống đang là thách thức
lớn đối với tương lai của cộng đồng người Việt ở nước ngoài.

Chợ Việt ở Nga

 

<!-- /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {mso-style-parent:""; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-font-family:"Times New Roman";} p {mso-margin-top-alt:auto; margin-right:0in; mso-margin-bottom-alt:auto; margin-left:0in; mso-pagination:widow-orphan; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-font-family:"Times New Roman";} @page Section1 {size:8.5in 11.0in; margin:1.0in 1.25in 1.0in 1.25in; mso-header-margin:.5in; mso-footer-margin:.5in; mso-paper-source:0;} div.Section1 {page:Section1;} -->

Dù được coi là
hòa nhập và thành đạt nhanh ở Mỹ và phương Tây, tiềm lực kinh tế của cộng đồng
người Việt còn hạn chế, thu nhập nhìn chung còn thấp so với mức bình quân của
người bản xứ. Nhiều người Việt có cuộc sống ổn định song vẫn phải sống nhờ vào
trợ cấp xã hội. Qua nhiều con đường tiếp cận khác nhau, người ta cho rằng tiềm
lực chất xám, trí tuệ của cộng đồng người Việt ở nước ngoài là đáng kể, nhất là
ở Bắc Mỹ, Tây Âu, Nga, Đông Âu. Dù không có thống kê, một số tài liệu ước tính
có khoảng 300-400 nghìn NVNONN được đào tạo ở trình độ đại học, trên đại học
và công nhân kỹ thuật bậc cao, có kiến thức cập nhật về khoa học và công nghệ,
về quản lý kinh tế… Trên thực tế, nhiều người đã đạt được vị trí quan trọng
trong các viện nghiên cứu, trường đại học, bệnh viện, công ty kinh doanh và các
tổ chức quốc tế. Một thế hệ trí thức mới những người có nguồn gốc Việt Nam đang
hình thành và phát triển, chủ yếu ở Bắc Mỹ, Tây Âu và Úc trong nhiều lĩnh vực
khoa học chuyên ngành và kinh tế mũi nhọn như tin học, viễn thông, điện tử, vật
liệu mới, chế tạo máy, điều khiển học, sinh học, quản lý kinh tế, chứng
khoán… Tuy nhiên, sự đóng góp của bà con vào công cuộc xây dựng đất nước,
nhất là về tri thức chưa phản ánh đúng tiềm năng của cộng đồng NVNONN.  

Dù sống ở bất
cứ nơi nào trên thế giới, cộng đồng người Việt luôn có xu hướng duy trì mối
quan hệ gần gũi với quê hương, mong muốn đất nước phát triển và hội nhập quốc
tế nhanh chóng.


theo Quê hương