Người giàu càng khóc to hơn bởi Nguyễn Quang

(DN.ODESA) – Các nhà cự phú “giảm cân” theo các cách khác nhau. Những toa thuốc giảm béo chung là các Công ty của họ bị mất giá trên thị trường chứng khoán. Rồi, các khoản vay tín dụng quá hạn vì mối quan hệ buôn bán căng thẳng với các nước láng giềng. Người giàu nhất Đông Âu, Rinat Akhmet, tài sản được đánh giá hồi mùa xuân là 31.1tỷ USD, chịu thiệt hại nhiều hơn cả. Tính từ đầu năm đến nay, giá trị tài sản của nhà tỷ phú Đônhet giảm đi một nửa. Tình trạng những người bạn tỷ phú cùng Câu lạc bộ của ông cũng chẳng khá gì hơn – Các nhà máy xí nghiệp của họ đang sống dở chết dở.

(Các doanh nghiệp lớn của Ucraina đang vật lộn trong điều kiện thị trường bị đổ vỡ, tài sản của họ bị mất lên đến con số 130 tỷ grivna)

Trong bài viết “Chân dung một tỷ phú người Ucraina” chúng ta hẳn không quên được câu nói của Pinchuk : Khủng hoảng – Đó là một cái gì đó rất hay. Có thể thắng đậm mà cũng có thể thua đậm”

Lời nói của ông quả có ý nghĩa tiên tri. Trong hai tháng khủng hoảng vừa qua, các đại gia Ucraina đã mất một khoản tiền khổng lồ, tương đương với ngân sách chi tiêu hàng năm của nhà nước: 130tỷ grivna.

Các nhà cự phú “giảm cân” theo các cách khác nhau. Những toa thuốc giảm béo chung là các Công ty của họ bị mất giá trên thị trường chứng khoán. Rồi, các khoản vay tín dụng quá hạn vì mối quan hệ buôn bán căng thẳng với các nước láng giềng. Người giàu nhất Đông Âu, Rinat Akhmet, tài sản được đánh giá hồi mùa xuân là 31.1tỷ USD, chịu thiệt hại nhiều hơn cả. Tính từ đầu năm đến nay, giá trị tài sản của nhà tỷ phú Đônhet giảm đi một nửa. Tình trạng những người bạn tỷ phú cùng Câu lạc bộ của ông cũng chẳng khá gì hơn – Các nhà máy xí nghiệp của họ đang sống dở chết dở.

“ Khủng hoảng lần này đánh chủ yếu vào nghành luyện kim, nơi tài sản các tỷ phú tập chung nhiều nhất” – Đấy là ý kiến của Vasili Uchisin, chuyên gia của trung tâm nghiên cứu chính trị và kinh tế Ucraina. Nhìn toàn cảnh, trong tuần cuối này, các doanh nghiệp lớn của Ucraina mất hơn 20% giá trị của các nhà máy. Trong mùa hè và mùa thu 2008, Tài sản chính của những người giàu nhất Ucraina bị sụt giá hơn 90% so với giá trị ban đầu.

Theo các số liệu được công bố của Tập đoàn Dragon Capital, tập đoàn hàng đầu của Ucraina và cũng là đứng hàng đầu về mất mát trong cuộc khủng hoảng này. Đây là Tập đoàn của tỷ phú Rinat Akhmet, tinh từ đầu năm đến nay đã mất đi 13.6 tỷ USD, nhà máy hàng đầu của Tập đoàn là Azovstal – trong vòng 6 ngày mất 30% giá trị. Trong toàn bộ quá trình khủng hoảng Dragon Capital bị mất 87% giá trị.

Tổng giám đốc Công ty Sistem Capital Menedzment Oleg Popov đã ra thống báo ngày 24 tháng 10 vừa qua : Ảnh hưởng của khủng hoảng thế giới khiến nhu cầu về sắt thép giảm và gây khó khăn đến việc tiếp cận các nguồn vốn”

Tài sản dưới sự kiểm soát của Tỷ phú, tổng giám đốc liện hiệp luyện thép Mariopol mang tên Ilich, Vlađimia Bôiko giảm 4.2 tỷ USD. Cổ phiếu hiện tại của Công ty là 0.75 grivna , mặc dù 1 tháng trước nó được đánh giá 1.99 grivna. Một trong những đòn nặng nữa mà nhà máy phải chịu là lệnh cấm xuất khẩu ống thép của Ucraina vào thị trường Nga. Cho đến thời điểm này, thực trạng của nhà máy là vô cùng nguy kịch, trong tương lai có thể dẫn đến việc ngừng hoạt động toàn bộ.

Nhà tỷ phú Ucraina trẻ tuổi nhất là Konstanchin Zevago, tổng tài sản trước khi khủng hoảng được đánh giá 5.2 tỷ USD. Để cứu nguy , nhà tỷ phú trẻ 34 tuổi buộc phải từ bỏ tham chiến tại các thị trường Canada, Bungari. Zevago bị “gầy” đi chỉ… 5 tỷ USD. Ngoài ra, đầu tháng 10 nhà tỷ phú đã buộc phải bán 21% cổ phần của Công ty Ferrexpo ( Công ty này đã được đem thế chấp nhà băng để trả lãi nhà băng Mỹ JP Morgan Chase) . Kết quả là cổ phần của Zevago trong công ty giảm xuống còn 51% còn chính công ty bị rẻ đi hơn 10 lần, từ 5.5 tỷ USD xuống còn 463 triệu USD. Tài sản lớn nhất của Zevago là liên hợp làm giầu quặng Pôltava chỉ trong vòng một tuần qua đã “ nhẹ đi ” 25%. Giá trị cổ phiếu chung của Khu liện hợp giảm 83% . Giá cổ phiếu của Liên hợp là 15grivna, trong khi tháng 9 là 32grivna.

Bán rẻ ! Chiến lược chính của các nhà đại gia Ucraina trong điều kiện khủng hoảng là bán rẻ các tài sản không có tính chuyên môn và mua những tài sản có tính chuyên môn. Theo ý kiến của các chuyên gia, ai nhanh tay bán được những tài sản như trên thì có cơ hội không bị nạn hồng thuỷ nhấn chìm. Chỉ có hai đại gia ít bị mất mát nhất là Victor Pinchuk 2.1 tỷ USD, trước khủng hoảng tài sản là 8.79 tỷ USD. Ông đã bán đúng lúc nhà băng Ucrsobank và Đnheprspestal. Người thứ 2 là Igop Kolômoiski : tài sản trước khủng hoảng là 6.55 Tỷ USD và chỉ mất 789 triệu USD sau khủng hoảng vì đã bán 6 nhà máy trong liên hợp mỏ và luyện kim vào năm 2007. Hai đại gia này đã thoát khỏi được những xí nghiệp đang chìm dần. Đnheprspestal của Pinchuk vừa bán xong thì trong khủng hoảng đã mất 80% giá trị. Còn Liên hiệp làm giàu quặng miền nam mà Akhmet mua lại của Kolômoiski đã mất ngay 20% giá trị.

Theo những con số thống kê ban đầu, trong đợt khủng hoảng này, tài sản của mỗi người dân Ucraina giảm đi 20% còn các nhà tài phiệt thì có khi lên đến 80%. Đúng là càng leo cao, ngã càng đau.

Trần Mai Tùng