Thị trường tín dụng đang ấm lên theo mùa xuân về. Tờ Dengi đã thăm dò 50 ngân hàng Ucraina để tìm hiểu xem ngân hàng nào đã mở lại tuyến tín dụng và điều kiện để được vay là gì.

Tín dụng mua nhà

Chỉ có 6 ngân hàng đồng ý cho vay để mua nhà. PrivatBank chỉ cho vay để mua nhà trưng thu của chính khách hàng vay tín dụng mất khả năng thanh toán của mình, cũng như nhà xây bằng tiền đầu tư của ngân hàng. Creditprombank chỉ cho vay để mua nhà tại khu chung cư “Brest-Litovski” (xây tại Kiev, đại lộ Chiến thắng, giá 1 m2 – gần 7300 grivna). Brokbusnesbank không có điều kiện về địa chỉ cụ thể mua nhà với khách hàng, nhưng chỉ đồng ý cho vay để mua nhà cũ và hứa xem xét đơn xin vay trong vòng 3 tháng!

Còn ba ngân hàng khác: Index-bank, Industrialbank, BM Bank cho vay mua nhà cũ với lãi suất: 15-19,8% (đô la) và 24-28% (grivna).

Thời hạn cho vay cũng dao động khác lớn, từ 10 đến 30 năm. Khoản góp đầu tiên chiếm 25-30% trị giá căn hộ và chỉ tính bằng grivna (ngoài PrivatBank).

Yêu cầu đối với người được vay thường được ngân hàng giấu sau câu “Tất cả phụ thuộc và quyết định của uỷ ban tín dụng”. Những gì chắc chắn đó là lương tháng của người đi vay phải là công khai hoặc được khẳng định bằng văn bản, còn thu nhập phải cao hơn khoản góp hàng tháng ít nhất 50%. Mô hình thành toán không co gì khác trước: hoặc là giảm dần (mô hình cổ điển) hoặc là chia đều.

Tín dụng mua xe

Ở tuyến tín dụng này tình hình cũng không sáng sủa hơn nhiều. Chỉ có 7 ngân hàng cho vay mua ô tô. Có nhiều loại hình tín dụng ô tô nhất là PrivatBank: ngân hàng này cho vay để mua xe mới, cũng như để mua xe trong danh sách hàng thế chấp phải thanh lý. Tại UkrSibBank chỉ có một vài chi nhánh tại Kiev và Khmelnhitski là có cho vay tín dụng. BrokBusnesbank không quy định nhà sản xuất và nhà đại lý cụ thể, còn VTV Bank chỉ hợp tác với salon auto Niko và “UA Holding”, vì vậy buộc phải chọn trong các mẫu hiện có tại các đại lý này (Mitsubishi, Hyundai, KIA, Daihatsu, Lada, Subaru, Isuzu).

Lãi suất tín dụng từ 20,5% đến 30%/năm đối với grivna và gần 16-17%/năm đối với đô la.

Mô hình thanh toán có thể là cổ điển (giảm dần) và có thể chia đều. Tiêu chuẩn đối với người đi vay vẫn là thu nhập chính thức đủ để thanh toán tín dụng và có công việc ổn định.

Tín dụng sinh hoạt

Mặc dù NBU đã có yêu cầu giảm thiểu cấp tín dụng bằng tiền mặt nhưng tuyến tín dụng sinh hoạt vẫn là tuyến sôi động nhất. Trong số 50 ngân hàng được hỏi có 16 ngân hàng sẵn sàng cấp tín dụng “trao tay” hoặc để mua đồ dùng sinh hoạt.

Tuy nhiên số lượng cho vay chỉ giới hạn trong 15-20 nghìn grivna. Chỉ có ngân hàng “Delta” và “UkrSibBank” có thể cho vay đến 30 nghìn, nhưng chỉ cho mục đích vay để mua đồ điện gia dụng. Còn “OTP Bank” hoàn toàn không quy lượng vay theo thu nhập chính thức của người vay, vì vậy có thể vay tương đương với 4 tháng lương.

Thời hạn vay rút ngắn còn từ 1-3 năm. Ngân hàng “Alfa-Bank” và “Brokbusnesbank” yêu cầu trả trước 10-20% trị giá hàng mua.

Lãi suất tốt nhất từ 36-43%/năm và bao gồm lãi suất, phí một lần (dưới 12%), tiền góp hàng tháng (1,99-2,7%) và thậm chí cả tiền bảo hiểm (dưới 6%/năm). Imex-bank đồng ý cho vay tiền mặt có thể chấp là bất động sản với 50% giá trị, nhưng trong vòng không quá 1 năm.

Dự báo nào cho tương lai

Dự báo là việc hiện nay các chuyên gia không mấy mặn mà, họ lo ngại tình hình có thể thay đổi trong vòng 1 tháng nữa. Chỉ có một điều họ cùng nhất trí: cho đến năm 2010 thì không thể chờ đợi tình hình khả quan trên thị trường tín dụng. “Các ngân hàng không có trữ lượng dài hạn, các khoản tiền gửi đều được huy động nắgn hạn (1-3 tháng). Vì vậy tôi nghĩ, nhiều khả năng đến cuối năm nay đa số các ngân hàng đều chưa quay lại thị trường tín dụng”, – trưởng phòng tín dụng ngân hàng “OTB Bank” Svetlana Spisyna cho biết.

Còn hiện nay các khách hàng chỉ có thể vay ở các ngân hàng không bị nguy cơ áp dụng chế độ quản trị lâm thời và có khả năng thu hút tiền từ nước ngoài.

“Một trong những tiền đề để bình ổn thị trường tín dụng là dòng vốn từ người dân quay trở lại ngân hàng. Mà điều đó chỉ diễn ra khi người dân đã có lại lòng tin vào hệ thống ngân hàng. Thị trường tín dụng sẽ không bao giờ còn trở lại như trước thời khủng hoảng nữa”, – giám điều phát triển và marketing doanh nghiệp ngân hàng “Forum” Bartosh Bjozovski.

Vậy chân dung thị trường tín dụng năm sau sẽ như thế nào? Nhiều khả năng tín dụng ngoại tệ sẽ giảm dần, vì loại hình tín dụng này giờ chỉ có lợi cho người nào thu nhập bằng ngoại tệ. Và điều kiện đối với người vay cũng siết chặt hơn. Trước hết là khoản góp đầu tiên (30-50%), khả năng trả nợ của người vay, lịch sử tín dụng của họ, tài sản thế chấp và bảo lãnh.

Phuong Anh
theo Dengi