Mâu thuẫn khí đốt giữa Nga và Ucraina lại gia tăng. Matxcơva vẫn từ chối hỗ trợ việc bơm khí đốt vào hầm ngầm của Ucraina, Kiev không nhượng bộ. Các chuyên gia cho rằng mắc vào thế bí ở đây sẽ là Gasprom, và ghi nhận nguy cơ xảy ra mâu thuẫn khí đốt mới là rất lớn.

Cuộc thương lượng mới đây giữa Nga và Ucraina về khí đốt đã không mang lại kết quả. Tổng thống Nga D.Medvedev cảnh báo EU rằng rủi ro xảy ra chiến tranh khí đốt hiện đã xuất hiện, vì Ucraina cần phải bơm 19,5 tỷ m3 khí đốt vào hầm chứa ngầm trị giá “hơn 4 tỷ đô la” ngay bây giờ. “Nếu Ucraina có tiền thì không có vấn đề gì, nhưng chúng tôi có nghi ngờ về khả năng thanh toán của Ucraina”, – tổng thống giải thích và đề nghị EU tìm ra tiền cho Ucraina. Phó chủ tịch Gasprom Alechsandr Medvedev nói thêm, tình hình hiện nay có thể tiến triển thành “vấn đề công nghệ”. Vấn đề là việc chứa khí đốt vào hầm ngầm được thực hiện từ tháng 4 và hoàn tất vào tháng 10 khi bắt đầu mùa sưởi ấm. Các trạm nén khí được lắp đặt vào hầm ngầm từ thập kỷ 70-80, và được tính toán để bơm khí trong vòng nửa năm, thời gian này không thể rút ngắn.

Thủ tướng Vladimir Putin nói rằng Nga đã đề nghị UỶ ban châu Âu đồng tài trợ cho các hầm ngầm Ucraina, nhưng “bên đó trả lời rằng không có tiền cho Ucraina”. Thủ tướng nói thêm đã thảo luận với Kiev vấn đề chứa khí vào hầm ngầm thanh toán bằng phí vận chuyển của 5 năm. Nhưng ông nói thêm, rủi ro ở đây rất cao “do cuộc bầu cử tổng thống sắp đến và cơ cấu vấn chuyển khí đốt của Ucraina có thể thay đổi”. Theo nguồn tin cho Commersant biết, Nga muốn có đảm bảo rằng trong trường hợp phân tách hệ thống vận chuyển khí đốt GTS của Ucraina thành hệ thống vận chuyển và hệ thống tiêu thụ (theo điều khoản của gói năng lượng thứ ba ký với EU) thì các thanh toán và nghĩa vụ nợ sẽ được bảo toàn.

Nhưng đáp lại Ucraina chỉ khoét sâu thêm bất đồng nảy sinh hồi tháng 3 với Nga. đại diện tổng thống về vấn đề an ninh năng lượng Bogdan Sokolovski tuyên bố, công việc thực hiện Tuyên bố chung Brussels ngày 23-5 “đang được triển khai”. Văn bàn này được ký về dự án hiện đại hoá GTS với sự tham gia của EU. “Naftogas Ucraina, Bộ ngoại giao đang tích cực làm việc, chuẩn bị mọi điều kiện cần thiết để thực hịên các thoả thuận đã ký trong Tuyên bố chung”, – ông Sokolovski nói. Vài ngày trước đó ông còn nhắc đến việc Ucraina tham gia vào dự án đường ống dẫn khí Nabucco – đối thủ cạnh tranh chủ yếu của “Dòng chảy Nam” của Nga.

Chuyên gia phân tích công ty “Arbat Capital” Vitaly Gromadin cho rằng, trong tình hình này “Nga chắc chắn sẽ không chi ra những đồng tiền chịu rủi ro cao cho Ucraina”. Tổng thống Dmitri Međvedev ủng hộ ý kiến của ông: “Nga chưa đưa ra lời đảm bảo nào và sẽ không hứa gì cả. Hứa để làm gì? Phía chúng tôi không có vấn đề gì hết, mọi việc đều ổn, cả về khí đốt lẫn việc trả nợ. Cứ để người nào có nghĩa vụ trả tiền khí đốt đưa ra lời hứa”.

Trong lúc này, theo giám đốc East European Gas Analysis Mikhain Korchemkin, dù trong trường hợp nào thì giải quyết vấn đề vẫn là việc Gasprom phải lo, vì trong khuôn khổ hợp tác với người tiêu thụ châu Âu chính Gasprom là bên phải đảm bảo việc vận chuyển khí đốt. “Một lối thoát lô gích là Gasprom thực hiện việc bơm khí vào hầm ngầm dưới sự giám sát của các thanh tra châu Âu và thanh toán dịch vụ theo mức phí của châu Âu”, – chuyên gia này có ý kiến. Gasprom không bình luận gì.

Nhưng bởi vì các bên vẫn đang tiếp tục bất đồng nên “hệ quả rõ ràng nhất là chiến tranh khí đốt lần thứ ba”, ông Vitaly Gromadin phát biểu. Ý kiến này được giám đốc Quỹ an ninh năng lượng quốc gia Constantin Simonov đồng ý. “Nếu trước đây khủng hoảng khí đốt có nguy cơ xảy ra một năm một lần,
thì từ năm nay có thể chờ đợi mẫu thuẫn này vào các mùng 7 hàng tháng,
thời hạn Ucraina phải thanh toán tiền khí đốt”, ông nói.

Lê Tâm
theo Commersant

»Cùng chủ đề