Tờ Izvestia của Nga hôm nhận định, trước những ảnh hưởng của khủng hoảng tài chính, sự hòa hợp Mỹ – Trung đã trở thành đề tài “nóng” của các báo. Nhận định này được đưa ra sau khi Ngoại trưởng Mỹ Hillary công du châu Á và khẳng định ba nước mà Mỹ muốn kết giao đó là: Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc. Tờ Izvestia đồng thời cũng nhận định, hiện tại Nga nên “thận trọng” hơn trước sự kết giao thân mật Trung – Mỹ.

Nhận định này cũng được khẳng định  trên một tờ báo  Anh với bài viết “Những điểm tích cực trong quan hệ ngoại giao mới của Mỹ”. Bài báo đã trích dẫn nhận định của hai nhà ngoại giao chiến lược lừng lẫy nước Mỹ – Brzezinski Brzezinski và Henry Kissinger. Cả hai ông cùng đưa ra quan điểm đó là: Tân Tổng thống nên thay đổi các chính sách ngoại giao. Mặc dù các quan điểm về ngoại giao của hai ông có những bất đồng nhưng họ đều cho rằng trong tương lai nước Mỹ nên thay đổi các chính sách ngoại giao của mình, đặc biệt là duy trì ổn định mối quan hệ bền chặt với Trung Quốc.

Trong chuyến viếng thăm Bắc Kinh, cựu cố vấn an ninh Mỹ Henry Kissinger nói, Trung Quốc và Mỹ nên  thực hiện chiến lược kết thành đồng minh, hoặc ít nhất cũng nên duy trì mối quan hệ tốt đẹp hơn nữa. Lời phát biểu đó của ông Kissinger đã gây một tiếng vang lớn không chỉ đối với Trung Quốc và Mỹ, mà đặc biệt đã gây tâm lý “lo ngại” cho nước Nga.

Bước ngoặt trong những thay đổi chiến lược ngoại giao với Trung Quốc của Mỹ bắt đầu từ cuối những năm 70 của thế kỷ trước. Người khởi xướng cho chính sách này là ông Henry Kissinger – cố vấn an ninh Mỹ dưới thời cựu Tổng thống Nixon. Ông Kissinger hiện tại cũng chỉ ra rằng, nhiệm vụ tương lai của kinh tế Mỹ chính là giúp các nước trên thế giới thoát ra khỏi khó khăn và đương đầu với cuộc chiến chống chủ nghĩa khủng bố. Tất cả các vấn đề cần giải quyết không nên được bó hẹp trong phạm vi  một nước nước hay một khu vực. Để hoàn thành các chiến lược này, quan hệ Trung – Mỹ nên được đẩy lên một tầm cao mới. Ông Kissinger tin rằng, quan hệ Trung Mỹ sẽ quyết định trật tự của thế giới trong tương lai.



Ông Henry Kissinger

Một  chính trị gia nổi tiếng  khác  (Brzezinski Brzezinski) cũng đã chỉ ra những nguyên nhân khi nước Mỹ cần thay đổi. Thứ nhất, các chính sách về ngoại giao của Mỹ đã không thành công qua nhiều giai đoạn, vì vậy hy vọng đến thời Obama nó có thể được cải thiện. Thứ hai,  khủng hoảng tài chính không chỉ khiến cho mô hình kinh tế Mỹ mà cả mô hình chính trị của nước này thất bại. Thứ ba, ông cũng công nhận khi khủng hoảng tài chính nổ ra, Trung Quốc vẫn giữ được vị thế của mình trên trường quốc tế, thừa nhận Trung Quốc là nước bị tổn hại ít nhất khi khủng hoảng tài chính nổ ra.

  

Đáp lại trước những nhận định này, Bắc Kinh rất hoan nghênh sự đánh giá cao của ông Brzezinski đối với Trung Quốc trên trường quốc tế, và Trung Quốc cũng thấy mãn nguyện với nhận định rằng Trung Quốc “hòa hợp với thế giới”.

Tuy nhiên, thật khó có thể thực hiện việc đưa chính sách ngoại giao “độc lập tự chủ” của Trung Quốc”  vào nước Mỹ, và cũng thật “hão huyền”  khi hỵ vọng rằng Trung Quốc có thể thay Mỹ giải quyết các vấn đề của thế giới. Hiện tại, chính sách ngoại giao của Bắc Kinh cũng có thể tóm lược ở một số nhận định sau: bảo đảm cho tình hình trở nên ổn định, thành lập những điều kiện có lợi cho phát triển kinh tế của Trung Quốc. Không tùy tiện nhúng tay vào các xung đột quốc tế mà không liên quan đến việc vì lợi ích của Trung Quốc. Do đó, Trung Quốc cũng có một phần trách nhiệm trong tiến trình bảo vệ hòa bình thế giới, mà không phải “bám gót” theo các vai trò của nước Mỹ. Do đó, với vấn đề lớn là giải quyết kinh tế, Trung Quốc vẫn sẽ là đối tác của Mỹ. Tuy nhiên, cũng khó tưởng tượng được rằng, Trung Quốc sẽ  không “nhúng tay” vào các vấn đề xung đột Israel-Palestine, Ấn Độ-Pakistan.

Mặc dù nhận định của Brzezinski và Henry Kissinger có thể không  thành hiện thực, nhưng mối quan hệ Trung – Mỹ  sẽ ngày càng thân mật hơn. Đến lúc đó, Moscow cũng không thể hiểu: tại sao một nước được coi là dân chủ ở Phương Tây như Nga lại không thể  trở thành một người bạn “tâm giao” của Washington? Liên minh Trung – Mỹ có đem lại những tổn tại cho Nga?

Hiện tại, vấn đề đã trở nên rất cấp bách khi Trung Quốc và Mỹ đang tiến tới những bước đi quá gần. Moscow cũng đang tích cực tìm kiếm phương thức cho riêng mình, có thể là tìm cách để có thể tiến hành mối quan hệ hữu hảo với Washington hay tự phát triển và tìm các mối quan hệ với Bắc Kinh?

Lê Hùng
theo ce.cn