Bằng việc cắt đứt các nguồn cung cấp khí đốt cho châu Âu đi qua Ucraina, Nga càng có cớ để xây dựng các đường ống dẫn khí đốt mới đi vòng qua nước này. Nhưng cũng có thể Mátxcơva đã làm mất lòng tin của châu Âu đối với họ.

Theo nhận định của giới phân tích, người tiêu dùng châu Âu – bị thiếu khí đốt nghiêm trọng trong 2 tuần khi Mátxcơva ngừng cung cấp khí đốt cho họ – hiện sẽ phải đẩy nhanh kế hoạch phát triển các loại nhiên liệu thay thế và thiết lập một mạng lưới cung cấp khí đốt được trang bị tốt hơn trong khu vực nhằm đối phó với những gián đoạn nguồn cung từ phía Đông.

Mátxcơva có thể cũng nhận ra rằng ảnh hưởng chính trị của họ ngày càng suy giảm ở Đông Âu, khu vực bị cuộc khủng hoảng vừa qua tác động mạnh nhất, khi các chính phủ châu Âu đang quay sang trông đợi nhiều hơn vào sự giúp đỡ của Liên minh châu Âu (EU). Julian Lee, nhà phân tích năng lượng cao cấp thuộc Trung tâm nghiên cứu năng lượng toàn cầu tại Luân Đôn, nói: “Châu Âu khá cay đắng về cách thức mà Nga đã hành xử trong 2 tuần qua, khi họ không đạt được một thỏa thuận hợp lý nào. Người ta có cảm tưởng Gazprom đã hành động để khiến Ucraina lúng túng, chứ không phải để nối lại việc cung cấp khí đốt cho châu Âu”. Cuộc tranh cãi về khí đốt giữa Nga và Ucraina đã khiến phương Tây nghi ngờ Mátxcơva sẽ là nhà cung cấp năng lượng lâu dài cho họ. Nhiều nhà ngoại giao cho biết Gazprom – công ty độc quyền xuất khẩu khí đốt quốc doanh của Nga – lo ngại về các chính sách “chống Nga” của EU, theo đó sẽ giảm nhập khẩu khí đốt của Nga. Giới phân tích cho biết châu Âu sẽ đẩy nhanh kế hoạch xây dựng kho dự trữ khí đốt mới và hệ thống đường ống dẫn khí đốt chung ở châu Âu. Châu lục này cũng sẽ ráo riết hơn trong việc tìm kiếm các loại nhiên liệu hạt nhân và thay thế khác.

Trong khi đó, phát biểu tại lễ ký thỏa thuận kéo dài 10 năm với Ucraina nhằm chấm dứt cuộc tranh cãi về khí đốt, Thủ tướng Nga Vladimir Putin cho biết Nga sẽ theo đuổi các dự án đường ống dẫn Dòng chảy Phương Bắc và Dòng chảy Phương Nam, đồng thời tìm cách phân phối khí đốt tự nhiên hóa lỏng.

Nga đã quyết tâm xây dựng đường ống Dòng chảy Phương Bắc, sẽ không đi qua Ucraina bằng cách bơm 55 tỷ m3 khí đốt ngầm dưới Biển Bantích cho Đức mỗi năm, từ năm 2011. Chris Weafer, nhà chiến lược của ngân hàng UralSib, nói: “Nhu cầu về các tuyến đường nhập khẩu thay thế một lần nữa càng trở nên cấp thiết do tình trạng gián đoạn dòng chảy khí đốt gần đây. Chắc chắn rằng việc phê chuẩn và xây dựng dự án Dòng chảy phương Bắc sẽ được đẩy nhanh”.

Dòng chảy Phương Nam, dự kiến vận chuyển 30 tỷ m3 khí mỗi năm, mà trong đó tập đoàn năng lượng khổng lồ của Italia ENI Spa cũng có cổ phần, có thể là một dự án khó khăn hơn. Theo dự kiến, tuyến đường ống này sẽ đi qua các nước Bancăng. Một nhà ngoại giao yêu cầu giấu tên nói với Reuters: “Nga đã làm thất vọng nhiều đồng minh ở Đông Nam châu Âu, những nước vốn rất quan trọng đối với Dòng chảy phương Nam”.

Đối với Mátxcơva, việc bị mất lòng tin có thể tạo ra sự chia rẽ về chính trị, đặc biệt là khi EU dường như sẽ thống nhất hành động, ít nhất là trong một số trường hợp, về vấn đề an ninh năng lượng.  Bà Julian nhận xét: “Về mặt tài chính, việc mất 30% thị trường khí đốt Bungari, không phải là tổn thất lớn đối với Gazprom. Cái quan trọng hơn là về mặt chính trị, Nga sẽ mất vị thế của một nhà cung cấp khí đốt độc quyền cho Bungari”. Còn Jonathan Stern thuộc Viện nghiên cứu năng lượng Oxford thì cho rằng người ta sẽ mãi ghi nhớ sự gián đoạn cung cấp khí đốt của Nga cho châu Âu vừa qua./.


theo Reuters – Mátxcơva 22/1