Ngày 17/10 Đuma Quốc gia Nga thảo luận lần hai ngân sách các năm 2009 – 2011. Trước đó một ngày giá dầu mỏ mác Urals của Nga tụt dưới “giới hạn tâm lý” 70 USD/thùng (66,7 USD). Đây là “tin xấu” vì có nghĩa là ngân sách quốc gia năm 2009 sẽ bị thâm hụt. Các nhà phân tích còn dự đoán rằng sắp tới giá dầu sẽ giảm còn gần 60 USD/thùng.

Theo tờ “Thương gia” (“Kommersant”, Nga), nguy cơ giá dầu Urals sụt tới mức 50 – 60 USD/thùng sẽ khiến đồng rúp suy yếu ngay trong tháng 11 – 12 năm 2008. Hiện tại giá dầu trên thế giới hạ thấp nhất trong 13 tháng qua do cuộc khủng hoảng kinh tế khiến nhu cầu tiêu thụ giảm. Các chuyên gia Nga cho rằng triển vọng các nền kinh tế phương Tây nhanh chóng phục hồi chưa hé mở. Dầu Urals tụt xuống “đáy” nào vẫn là câu hỏi để ngỏ. Song chuyên viên phân tích của hãng đầu tư Nga “Bộ ba Đối thoại” (“Troika Dialog”) Valery Nesterov nhận định giá khó có thể tụt dưới 60 USD/thùng bởi các nước OPEC sẽ không khoanh tay ngồi nhìn (giảm sản lượng để giữ giá).

Dầu Urals trở nên rẻ rúng trên thực tế không tác động đến ngân sách của năm 2008 được định hướng vào giá dầu trung bình cả năm là 90 – 95 USD/thùng. Nhưng nếu mức giá dưới 70 USD/ thùng được giữ trong 3 – 4 tháng nữa thì ngay trong tháng giêng, tháng hai, ngân sách Nga năm 2009 sẽ bị thâm thủng.

Dầu mỏ mất điểm cũng gây đau đầu cho Ngân hàng Trung ương Nga: Cuối năm 2008 xuất siêu trong cán cân thương mại sẽ giảm mạnh bởi dầu mỏ và các sản phẩm dầu chiếm quá nửa thu nhập từ xuất khẩu. Dầu Urals chỉ còn bán được 50 – 60 USD/thùng có nghĩa mỗi tháng xuất khẩu của Nga giảm gần 10 tỷ USD. Như vậy xuất siêu sẽ gần như bằng không. Trong khi đó nhập khẩu vẫn tăng nhanh như cũ dẫn đến việc Ngân hàng Nga buộc phải bán ngoại tệ từ nguồn dự trữ quốc tế. Đồng rúp suy yếu sẽ là điều tất yếu. Tỷ giá đô la so với rúp ngày 16/10 do Ngân hàng Trung ương Nga ấn định là 26.134 trong khi ở ngoài thị trường 1 USD có thể “ăn” 26,7, thậm chí 27 rúp. Vào những ngày đầu tiên của tháng 9 năm nay 1 USD ở “chợ đen” chỉ đổi được 23 rúp. Như vậy là trên thực tế đồng rúp đang suy yếu khá nhanh.

Có một số yếu tố khiến đồng rúp chậm mất giá là cơn khủng hoảng tài chính buộc các doanh nghiệp và người dân ít vay tín dụng hơn, nhu cầu tiêu dùng và hàng nhập cũng giảm.

Tuy nhiên, những lời đồn đại về việc phá giá đồng rúp trong tháng 10, tháng 11 năm nay khiến cho đồng rúp đang yếu thế so với đô la và euro. Khả năng này đang được bàn luận râm ran trong các ngân hàng đầu tư Nga. Bên cạnh đó, Ngân hàng Trung ương cho rằng phá giá đồng rúp như là một chính sách có chủ đích thì cực kỳ nguy hại.

Theo hãng tin RIA “Novosti”, triển vọng các nguồn năng lượng thay thế sẽ xuất hiện trong vài năm tới có thể phá vỡ vị thế đặc quyền của Nga trên thị trường năng lượng châu Âu và toàn cầu. Gal Goldshtein, chuyên viên kinh tế của nhóm nghiên cứu phi thương mại có uy tín Conference Board, cho biết: “Chỉ cần giá một Kw điện từ năng lượng thay thế bằng giá năng lượng sản sinh từ dầu mỏ thì thị trường dầu – khí sẽ suy sụp. Điều này sẽ xảy ra trong khoảng thời gian 2 – 5 năm. Kinh tế Nga sẽ không chịu được cơn phá giá (dầu mỏ) bởi nó gắn quá chặt với đường ống dầu và khí đốt. Khi dầu có giá 145 USD/thùng thì thật là tuyệt vời đối với các nhà xuất khẩu, nhưng Nga sẽ rơi vào vị trí nào nếu sau 5 năm dầu chỉ có giá, chẳng hạn, dưới 20 USD?”.

Theo ông, Nga chưa nhận thức đầy đủ khả năng xuất hiện nguồn năng lượng thay thế và trong triển vọng ngắn hạn nó có thể tác động ra sao đối với giá dầu thế giới. Ông nói: “Tôi có cảm tưởng Chính phủ Nga quan tâm đến vấn đề Abkhazia và Ossetia hơn là việc cần phải nhanh chóng đa dạng hóa nền kinh tế cho dù đô la dầu mỏ là nguồn thu chủ yếu”. Ông dự đoán giá dầu mỏ trên thế giới năm 2009 sẽ ở mức 80 – 90 USD/thùng./.

Trần Quang Minh