Theo nhận định của tờ Le Monde, cuộc chiến ở Gruzia đang thổi bùng lên vấn đề ảnh hưởng của Nga đối với nước láng giềng Ukraine, đặc biệt trong bối cảnh Tổng thống Ukraine Yushchenko nghi ngờ Thủ tướng Tymoshenko đã ký với Moscow một thoả ước nhằm “hạ bệ” ông.

Theo nhận định của một nhà ngoại giao phương Tây, Moscow không ủng hộ Tổng thống Yushchenko và phản đối việc ông này tìm cách đưa Ukraine gia nhập Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO). Do đó, Kremlin muốn loại bỏ ông này. Nhưng Moscow cũng chưa hẳn đã hướng sang Thủ tướng Tymoshenko.

Trên thực tế, cuộc chiến ở Gruzia vừa qua đã làm gia tăng thái độ cảnh giác của Tổng thống Yushchenko đối với nước Nga. Sau khi nghi ngờ rằng, Moscow đã nhúng tay vào vụ đầu độc suýt cướp đi mạng sống của mình hồi tháng 9/2004, Tổng thống Yushchenko hiện coi Moscow là “mối đe dọa” đối với Ukraine. Chính vì vậy, Tổng thống Yushchenko cho rằng, Nga đã dàn dựng lên cuộc khủng hoảng chính trị hiện nay vốn đang có nguy cơ chia rẽ “liên minh Cam” cầm quyền.

Theo chuyên gia Michelko thuộc Trung tâm nghiên cứu chính trị Razumkov có trụ sở tại Kiev, Nga không có khả năng lập ra hay lật đổ Chính quyền ở Kiev, song vẫn có thể gây ảnh hưởng. Chánh Văn phòng phủ Tổng thống V.Baloga cho rằng, Moscow có thể đã thành lập một quỹ trị giá 1 tỷ USD để ủng hộ ứng cử viên Tymoshenko trong cuộc bầu cử Tổng thống, dự kiến diễn ra vào cuối năm 2009 hoặc đầu năm 2010. Chính vì vậy, bà Tymoshenko có thể là một nhân vật nằm trong tầm ảnh hưởng của Nga.

Đáp lại lời cáo buộc trên, người phụ trách vấn đề hội nhập châu Âu bên cạnh Thủ tướng Tymoshenko cho rằng, những lời lẽ tấn công nhằm vào bà Tymoshenko là vô trách nhiệm. Trong khi đó, chuyên gia Michelko lại cho rằng, Thủ tướng Tymoshenko thể hiện quan điểm mềm dẻo và thực dụng đối với Nga, vì 3 lý do: đó là sự cần thiết phải thương lượng với Nga về giá năng lượng trong bối cảnh Tập đoàn Gazprom đe dọa sẽ tăng gấp đôi giá sản phẩm này; giành phiếu bầu tại các khu vực miền Đông Ukraine, nơi có đa số người nói tiếng Nga và nếu có điều kiện sẽ đối thoại với đảng Các khu vực nhằm hình thành một liên minh mới.

Bên cạnh đó, những nghi ngờ về một thoả ước giữa Thủ tướng Tymoshenko với Moscow được củng cố thêm thông qua cuộc gặp giữa bà với Chủ tịch Tập đoàn Gazprom của Nga Minlo tại Kiev ngày 22/7. Chuyến thăm này được quyết định ngay đêm trước trong cuộc điện đàm giữa Thủ tướng Tymoshenko và Thủ tướng Nga Putin.

Theo chuyên gia Michelko, tại một đất nước Ukraine vốn luôn bị chia rẽ sâu sắc giữa miền Đông thân Nga và miền Tây của người Ukraine, khối Tymoshenko cũng đang chuyển sang thu hút cử tri tại các khu vực biên giới giáp nước Nga. Khối Tymoshenko hiện đang ngày càng giành được sự ủng hộ tại các khu vực này. Cho dù không phải cứ nói tiếng Nga có nghĩa là thân Nga, song sẽ không vô ích khi hướng sang Moscow. Trong cuộc chiến Gruzia vừa qua, khác với Tổng thống Yushchenko, Thủ tướng Tymoshenko đã tỏ ra thận trọng trong việc ủng hộ quan điểm của Liên minh châu Âu (EU) cũng như trong một số vấn đề khác, như hoạt động của Hạm đội Biển Đen Nga tại bán đảo Crưm hay khả năng Ukraine gia nhập NATO trong tương lai.

Theo các nhà ngoại giao phương Tây, nếu Moscow chơi con bài Tymoshenko, sự ủng hộ của các phương tiện thông tin đại chúng Nga, vốn rất được chú ý tại miền Đông, có thể sẽ rất hữu ích đối với bà này. Tuy nhiên, điều này chỉ có thể diễn ra với điều kiện là tiến hành từ từ chứ không đột ngột như cuộc “cách mạng Cam” trước đây.

H.D.
theo Báo Đất Việt