Trong khi nền công nghiệp quốc phòng Ukraina đang “lao dốc không phanh” thì Mỹ lại “mạo hiểm” khi quyết định mua động cơ tên lửa đẩy do Kiev sản xuất.

Cách Mỹ giảm lệ thuộc vào Nga

Nhằm giảm lệ thuộc vào Nga trong khi chưa sản xuất được động cơ tên lửa đẩy đủ mạnh và tin cậy, Tập đoàn Boeing của Mỹ vừa đạt được thỏa thuận với Ukraina về việc mua tên lửa và động cơ được chế tạo bởi Phòng thiết kế “Yuzhnoye” và sản xuất tại nhà máy “Yuzhmash”, thông tin này được Lenta dẫn nguồn tin từ TSN cho biết.

Theo Lenta, các bên đã đạt được thỏa thuận trong chuyến thăm của đoàn đại biểu Ukraina tại Mỹ vừa qua. Và theo ké hoạch, việc ký kết chính thức sẽ được thực hiện trong tháng 10 hoặc tháng 11/2015, trong khuôn khổ chuyến thăm của đoàn đại biểu Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Hoa Kỳ (NASA) đến Ukraina.

Ông Lubomir Sabodash, người đứng đầu Cơ quan vũ trụ quốc gia Mỹ cho biết, để bản hợp đồng được ký kết thuận lơn Mỹ đã ra một điều kiện với Ukraina.

Theo đó, Kiev không được phép hợp tác với các quốc gia đang chịu lệnh trừng phạt. Các bên cũng thông báo về khả năng hồi sinh của dự án “Sea Launch”, cũng như việc mua sắm linh kiện cho tên lửa Antares. Ngoài ra, Mỹ có thể tạo vệ tinh viễn thông cho Ukraina.

Trong số những sản phẩm mà phòng thiết kế “Yuzhnoye” chế tạo có tên lửa vũ trụ seri “Zenit”, “Dnepr” (“Satan” – theo cách gọi của Mỹ), vệ tinh quan sát Trái đất, động cơ tên lửa seri RD và một số thiết bị khác.

Trong khi đó, công ty “Yuzhmash”, nơi sản xuất công nghiệp các thiết bị hàng không vũ trụ cũng nằm trong thành phố này của Ukraina.

Mỹ đặt niềm tin đúng chỗ?

Quyết định mua hàng Ukraina thay sản phẩm cùng loại của Nga cho thấy bước chuyển mới mang ý nghĩa chiến lược của Mỹ, tuy nhiên người Mỹ có đi đúng hướng trước thực trạng công nghiệp quốc phòng Ukraina hiện nay.

Theo bản báo cáo về thực trạng nền công nghiệp quốc phòng Ukraina năm 2014, Tờ “Tin vắn quốc phòng Moscow” (Moscow Defense Brief) chỉ rõ, kể từ khi cuộc khủng hoảng chính trị trên quảng trường Madai nổ ra khiến quan hệ giữa Kiev và Moscow xấu đi nghiêm trọng, nền công nghiệp quốc phòng Ukraina đã xuống dốc không phanh.

Các công ty trực thuộc Tổng công ty Công nghiệp quốc phòng Ukraina Ukroboronprom không còn khả năng xuất khẩu vũ khí, lại còn phải nhập khẩu số lượng lớn vũ khí phương Tây, phá vỡ quan hệ hợp tác kỹ thuật quân sự truyền thống với Nga, chấm dứt nhiều thỏa thuận và hiệp định đã đạt được.

Sau khi Crimea sáp nhập vào Nga cùng với việc cuộc nội chiến ở đông nam Ukraina bùng phát, nền công nghiệp quốc phòng nước này đã mất đi hàng chục công ty nên không còn khả năng hoàn thành rất nhiều hợp đồng, khiến lợi nhuận của đại đa số công ty sản xuất vũ khí sụt giảm và lâm vào tình trạng nguy ngập về tài chính.

Cựu Tổng thống Viktor Yanukovych bị lật đổ, Crimea sáp nhập vào Nga, Donbass đòi ly khai, nội chiến bùng nổ – những sự kiện này đã gây ra những biến động lớn cho nền công nghiệp quốc phòng Ukraina, mà trước hết là việc mất đi mấy chục công ty quốc phòng.

Tổng cộng ngành công nghiệp quốc phòng Ukraina đã mất 13 doanh nghiệp ở bán đảo Crimea về tay Nga, 12 nhà máy chế tạo vũ khí khác ở Donetsk và Lugansk hoặc đã nằm trong tay quân ly khai miền đông nước này hoặc cũng đã đóng cửa hoàn toàn. Trong số này có rất nhiều cơ sở sản xuất hoặc viện nghiên cứu kỹ thuật quan trọng.

Ví dụ như trên bán đảo Crimea, Ukraina đã mất Nhà máy đóng tàu Biển Đen – cái nôi đóng tàu duy nhất đặt tại Ukraina có khả năng chế tạo được hàng không mẫu hạm cho hải quân Liên Xô. Nó cũng là cơ sở đã giúp Trung Quốc cải tạo lại tàu sân bay Liêu Ninh, chế tạo cáp hãm đà và máy phóng hơi nước.

Còn công ty cổ phần “Nhà máy đóng tàu Feodosia” – thành phố Feodosia là cha đẻ của tàu đổ bộ đệm khí hạng nặng Zubr (Ukraina gọi là Project 958 Bizon), Cục thiết kế trung ương Chernomorets – trọng điểm thiết kế động cơ hơi nước của Ukraina nằm ở thành phố cảng Sevastopol.

Ngoài ra, công tác bảo sửa chữa, nâng cấp, bảo dưỡng trực thăng Ka-27/Ka-28 đều được tiến hành ở nhà máy sửa chữa máy bay Sevastopol-57 thuộc Crimea, công tác sửa chữa động cơ TV3-117 sử dụng cho phiên bản đời đầu của Mi-8/17 do Nhà máy sửa chữa hàng không Lugansk phụ trách…

Cho dù Phòng thiết kế “Yuzhnoye” và sản xuất tại nhà máy “Yuzhmash” không nằm trong những khu vực kể trên nhưng với tiềm lực của những nhà máy này cùng thực trạng kinh tế Ukraina hiện nay thì chưa lấy gì để đảm bảo rằng Ukraina có thể hoàn thành hợp đồng với Mỹ sau khi được ký kết.

Đất Việt

»Cùng chủ đề