Như (DN.ODESA) đã đưa tin, Quốc hội Ucraina (QH) đã thông qua quyết định ngày bầu cử Tổng thống nhiệm kỳ mới là ngày 25 tháng 10 năm 2009. Sau quyết định này đã có những phản ứng khác nhau trong thượng lưu chính trị Ucraina, kể cả Tổng thống V.Yushenko.

Bỏ phiếu thuận thông qua quyết định này có 401 phiếu trong tổng số 422 đại biểu có mặt tại phiên họp QH ngày hôm nay, 01.04.2009. Có 174 đại biểu đảng Regiony, 155 – khối BYUT, 27 – đảng cộng sản, 19 – khối V.Litvin đã bỏ phiếu thuận cho quyết định này của QH.

Tổng thống V.Yushenko đã có phản ứng ngay về quyết định này của quốc hội. Tổng thống nói: “Đây là một quyết định không hợp hiến, là một quyết định mang tính chính trị. Những người đề xướng tiếp tục trò chơi của mình không phải bắng con đường hợp pháp để đưa đất nước đi về phía trước, mà để bắt 47 triệu người nhìn đất nước và chính quyền Ucraina qua lăng kính lợi ích đảng phái”. Ông nói tiếp: “Tôi với cương vị Tổng thống muốn nói một cách cứng rắn rằng, bầu cử Tổng thống sẽ diễn ra đúng thời hạn Hiến pháp quy định”.

 Oleg Zarubinsky, phó phụ trách khối Litvin: Quyết định tiến hành bầu cử tổng thống vào ngày 25.10.2009 làm giảm nguy cơ quốc hội bị giải tán. Theo Hiến pháp thì V.Yushenko không có quyền giải tán QH muộn hơn nửa năm trước khi bầu cử tổng thống xảy ra, nghĩa là ngày cuối cùng có thể giải tán QH là ngày 25 tháng tư.

Marina Stavnhichuk, phó chánh văn phòng Tổng thống: Tổng thống sẽ tranh kiện lên Tòa pháp hiến về ngày bầu cử tổng thống mà QH đã thông qua.

Anatoly Gritsenko, chủ tịch ủy ban về các vấn đề an ninh cuả QH, đảng viên đảng “NUNS” của Tổng thống: “Tôi ủng hộ quyết định này vì tôi không muốn bất kỳ một phương án giải tán QH nào, đồng thời tôi rất không tán thành hoạt động của Văn phòng tổng thống, đồng đội của V.Yushenko”. Theo ông A.Gritsenko thì cần phải nhanh chóng xác định ngày bầu cử tổng thống để ngăn chặn những tình huống đột xuất như bầu cử QH trước thời hạn, phong tỏa hoạt động của QH, như một số cái “đầu nóng” đang toan tính trong tưởng tượng.

Arseny Yatsenhuk, người cầm đầu phong trào “Mặt trận đổi thay”, cựu chủ tịch QH: Tôi không loại trừ khả năng quyết định ngày bầu cử tổng thống phải hủy bỏ. Điều rõ ràng là quá trình chính trị và tư pháp đã bắt đầu, cuộc đua tranh cử tổng thống cũng bắt đầu. Chứng cứ là cuộc bỏ phiếu ngày hôm nay. Sự phát triển những kịch bản chính trị đã trở nên không thể, chẳng hạn như thay đổi Hiến pháp và từ bỏ định chế bầu cử tổng thống bằng phổ thông đầu phiếu trực tiếp.

Các nhà chính trị học nghi ngờ rằng, QH ủng hộ đề xuất thay đổi Hiến pháp và cải cách hệ thống công quyền.

Ygor Zhdanov, chủ tịch TT “chính trị mở”: Việc thông qua thay đổi Hiến pháp phụ thuộc vào hai đảng lớn ở QH là “Regiony” và “BYUT” của Yanukovich và Timoshenko. Mặc dù cả hai đảng phái này đều đồng ý thay đổi Hiến pháp nhưng hiện nay “Regiony” đã lựa chọn con đường bầu cử khi họ tổ chức biểu tình. Tuy nhiên, bầu cử, ít ra là bầu cử tổng thống lại cần thiết đòi hỏi thay đổi Hiến pháp. Nhưng hiện nay Tổng thống không có dự trữ tương ứng nào để tiến hành việc thay đổi đó. “Regiony” kiên quyết tiến tới bầu cử mà những đảng khác thì không đủ lá phiếu để thông qua những thay đổi đó.

Vichtor Nhebozhenko, giám đốc TT “ Hàn thử biểu Ucraina”: QH sẽ không ủng hộ những đề xuất của Tổng thống để thay đổi Hiến pháp. Không thể hiểu tại sao khi Tổng thống đang có nguy cơ mất quyền lực lại bắt đầu thể hiện lo lắng về nghị viện Ucraina? Trước hết, ngay cả khi TT có đề xuất rất lý tưởng thì cũng cần có lực lượng chính trị ủng hộ dự án của ông ta, mà ở QH ông ta chỉ có tối đa 15 lá phiếu.


Ghi chú:Theo điều 103 Hiến pháp Ucraina cuộc bầu cử tổng thống thường kỳ được tiến hành vào chủ nhật cuối cùng của tháng cuối cùng của năm thứ năm nhiệm kỳ tổng thống Ucraina.

Hoàng Xuân Kiểm