Nắm trong tay công ty dot com ăn nên làm ra nhất Trung Quốc, nằm trong danh sách các tỷ phú trẻ châu Á của tạp chí Forbes với khối tài sản lên tới 1,4 tỷ USD, Ma Huateng – chàng trai sinh năm 1971 là minh chứng điển hình cho câu nói “tuổi trẻ tài cao”.

Dù nổi tiếng như thế trong thế giới những người giàu có nhưng khó ai có thể biết được tiểu sử hoàn chỉnh của Ma Huateng. Thời báo Bắc Kinh đã từng hé lộ Ma Huateng sinh năm 1971 ở đảo Hải Nam và chuyển đến thành phố Thẩm Quyến khi đang ở tuổi thiếu niên. Vào năm 1998, Ma Huateng cùng người bạn học thành lập nên công ty Tencent và giành được vốn đầu tư từ Tập đoàn Dữ liệu quốc tế (IDG).

Giới truyền thông thường mô tả Ma Huateng – vị Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc điều hành Tencent có một khuôn mặt trẻ con, thư sinh và là một người khá lặng lẽ nhưng thực tế, Ma Huateng lại là một trong những doanh nhân được kính trọng nhất Trung Quốc hiện nay. Mỗi khi vị chủ tịch này xuất hiện tại các hội nghị Internet ở Trung Quốc thì luôn có những đám đông toàn người trẻ mong muốn chụp ảnh cùng hoặc cố nhét danh thiếp của họ vào túi Ma.

Là thần tượng của giới trẻ Trung Quốc và được xem là “ông vua” của thế giới mạng nhưng thật chẳng dễ dàng gì để biết đầy đủ thông tin về Ma Huateng trên mạng Internet. Không chỉ có ông chủ của Tencent mà chính bản thân công ty này cũng rất “kín tiếng” đối với các phương tiện truyền thông đại chúng.

Ma Huateng từng tốt nghiệp khoa máy tính của trường Đại học Thẩm Quyến. Khi còn là sinh viên, anh được mệnh danh là “khắc tinh của các loại virus” và thường xuyên chơi trò khóa một số phần mềm trong máy tính. Ngay từ thời sinh viên anh đã đầu tư 50.000 nhân dân tệ để làm người đại diện website Huiduo ở Thâm Quyến và giành được nhiều món lợi. Ít ai biết rằng người đại diện lúc ấy chỉ mới hơn 20 tuổi. Trước khi gia nhập Tencent, Ma đã phụ trách bộ phận nghiên cứu và phát triển các hệ thống gọi điện Internet của nhà cung cấp sản phẩm và dịch vụ viễn thông Shenzhen Runxun Communications Co, Ltd. Đây chính là bước đệm khá chắc chắn của Ma Huateng cho việc xây dựng cũng như phát triển Tencent về sau này.

Quá trình khởi nghiệp của Ma Huateng được cho là có nhiều nét tương đồng với hai người đồng sáng lập Công ty Google là Sergey Brin và Larry Page.

Những ngày đầu mới thành lập Tencent chỉ hướng đến tin nhắn văn bản nhưng chẳng bao lâu sau nó đã trở thành một công ty cung cấp dịch vụ tin nhắn tức thời text và hình QQ cùng nhiều dịch vụ trực tuyến khác. Tất cả các dịch vụ của Tencent đều hướng đến phục vụ giới trẻ “Người sử dụng quan trọng nhất là những người trẻ tuổi”, Ma nói.

Sức mạnh của Tencent dưới sự lãnh đạo của Ma Huateng đã thực sự khiến các công ty khác cùng lĩnh vực phải kiêng nể. Không có công ty Internet nào khác trên thế giới, kể cả Google đạt được vị trí thống lĩnh thị trường nội địa như Tencent. Tencent hiện được biết đến với gói dịch vụ giải trí trực tuyến “tất cả trong một” và dịch vụ tin nhắn tức thời trên di động với thương hiệu QQ, www.qq.com. QQ đã trở thành một “hiện tượng văn hóa” ở Trung Quốc. Một số QQ là nhận diện ảo đối với người trẻ tuổi Trung Quốc, quan trọng như địa chỉ email hoặc số điện thoại di động vậy.

Cũng chính Tencent đã đưa người dùng Internet ở Trung Quốc chuyển mối quan tâm của họ từ đọc tin tức sang xây dựng khoảng không cá nhân, tham gia vào mạng xã hội ảo và thiết lập các quan hệ xã hội trực tuyến.

Vào năm 2007, lượng khách hàng sử dụng dịch vụ của Tencent lên tới hơn 100 triệu người, chiếm gần 80% thị phần Trung Quốc – một con số khiến tất cả các công ty đối thủ phải thèm muốn.

Tuy nhiên, chắc hẳn Tencent cùng ông chủ Ma Huateng chưa muốn dừng lại ở đó. Tencent đã mở rộng tầm ảnh hưởng của mình bằng việc đưa tin về các sự kiện lớn như Thế vận hội hay trận động đất của Tứ Xuyên. Những nội dung này đưa vào “túi” Tencent và Ma Huateng số tiền khổng lồ từ quảng cáo. Ma Huateng đã từng thề sẽ trở thành người đưa tin số một về Thế vận hội Bắc Kinh 2008 và quả thật Tencent đã giành “huy chương vàng” trong đưa tin về Olympic Bắc Kinh. Trong thời điểm diễn ra Thế vận hội, có hơn 50% người dùng web Trung Quốc cập nhật tin tức mới nhất từ Tencent. Số người vào thăm trang Thế vận hội của Tencent tăng đến 10 lần với tổng số 10 triệu người mỗi ngày. Rõ ràng, Tencent đã khẳng định được ưu thế vượt trội của mình so với Sohu – nhà tài trợ chính thức sự kiện đó và Sina – một cổng thông tin điện tử lớn của Trung Quốc.

Theo con số báo cáo tài chính, thu nhập nửa đầu năm nay của Tencent khoảng 3.033 tỷ nhân dân tệ (1 nhân dân tệ = 0,146 USD), tăng 84,8% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó, thu nhập quý II/08 của Tencent cao hơn của Baidu 99% và cao hơn Sohu 128%. Lợi nhuận ròng của Tencent cao hơn Sohu 136% và cao hơn Baidu 146%.

Doanh thu của Tencent gia tăng chủ yếu dựa vào các trò chơi trực tuyến và việc giới thiệu các trò chơi mới. Song doanh thu từ mảng dịch vụ viễn thông giá trị gia tăng và di động của công ty cũng tăng mạnh.

Sự “am hiểu” thị hiếu của khách hàng được xem là một trong những nguyên nhân chính đưa đến thành công đáng kinh ngạc của Tencent và vị chủ tịch Ma Huateng. Khác với người Mỹ, sử dụng Internet để gửi email và lướt web tìm thông tin trên máy tính cá nhân của mình, những người trẻ tuổi ở Trung Quốc chơi game, tải video và nhạc vào di động, máy nghe nhạc MP3 của họ và tham gia vào thế giới ảo nơi họ có thể trao đổi hàng hóa ảo và sống cuộc sống ảo. Tencent kiếm lời từ các dịch vụ giải trí họ bán qua Internet và di động.

Ma Huateng đã thể hiện khả năng nhanh nhạy bản năng của người Trung Quốc khi biết kết hợp các yếu tố của trang mạng xã hội MySpace, trang web chia sẽ YouTube và thế giới ảo Second Life. Tờ New York Times của Mỹ từng trích lời nhà phân tích Richard Ji thuộc ngân hàng Morgan Stanley: “Ở Trung Quốc, ưu tiên số một đối với người tiêu dùng Internet là giải trí; ở Mỹ đó là thông tin. Đó là lý do tại sao Google thống lĩnh thị trường Mỹ, nhưng Tencent lại trị vì thị trường Trung Quốc”.

Ở tuổi 36, Ma Huateng đã trở thành một trong những thành viên của một nhóm đẳng cấp riêng biệt của những người trẻ tuổi và gây ảnh hưởng mạnh nhất tại châu Á.

Võ Hiền