Mới đây báo chí đưa tin đại diện khối “xanh-trắng” (đảng khu vực) và “trái tim trắng” (BYUT) tiến hành thương lượng sẽ sửa đổi Hiến pháp để không bầu tổng thống trong kỳ bầu cử toàn dân, mà bầu trong quốc hội. Trước đó chưa một nhà chính trị hàng đầu nào công nhận mong muốn tước của các đồng bào quyền được bầu người đảm bảo Hiến pháp cho mình.

Đảng khu vực đứng giữa?

Thủ lĩnh đảng khu vực Victor Yakunovich công khai phát biểu phản đối sáng kiến trên, tuy chính ông được “gán” cho chiếc ghế tổng thống đầu tiên được bầu trong quốc hội.

“Ứng cử viên của chúng tôi đúng là có tỷ lệ ủng hộ cao nhất, và vào thời điểm hiện tại thì hệ thống bầu cử trực tiếp tất nhiên là có lợi đối với lực lượng chính trị của chúng tôi hơn”, – đảng viên đảng khu vực Boris Kolesnhikov khẳng định với báo Delo. Trong đó cũng không loại trừ khả năng đảng khu vực có thể ủng hộ sáng kiến chuyển kỳ bầu cử vào trong phòng họp, như đã từng xảy ra, ví dụ, tại nước Đức phát triển.

BYUT suy tư

BYUT không xem xét sáng kiến chuyển kỳ bầu cử tổng thống vào phòng họp, vấn đề không có trong chương trình nghị sự, đại biểu khối BYUT Valery Pisarenko tuyên bố với báo Seychas. Mặc dù không loại trừ trong quá trình thương lượng BYUT có thể quyết định ủng hộ sáng kiến.

Nhưng trước mắt, theo ông Pisarenko, cần phải thay đổi mô hình chính quyền. nếu không người đứng đầu quốc gia được bầu trong quốc hội sẽ bị cắt giảm đáng kể các quyền hạn. “Với mô hình nước cộng hoà nghị viện-tổng thống hiện nay việc bầu tổng thống trong quốc hội sẽ được xem như là một tình thế chính trị, điều này còn làm trầm trọng hơn vấn đề khủng hoảng quyền hạn giữa các nhánh quyền lực”, – đại biểu khối BYUT nói.

Còn nếu mô hình nhà nước sẽ hoàn toàn thay đổi ngả về hướng cộng hoà nghị viện thì có thể đồng ý bầu tổng thống trong quốc hội, nhưng lại nảy sinh một vấn đề khác – Ucraina có còn cần chức vụ thủ tướng nữa hay không, ông Pisarenko đặt câu hỏi. Theo lời ông, nếu bầu cả tổng thống cả thủ tướng trong quốc hội thì người đảm bảo hiến pháp sẽ bị kiểm soát và mất đi tính chất độc lập của một chế định quyền lực.

Lý lẽ chính ngăn BYUT với cải cách là phán xét của công luận và tỷ lệ uy tín thấp của quốc hội đối với người dân. “Chưa chắc người dân Ucraina ngày hôm nay sẵn sàng chuyển từ bầu cử tổng thống toàn dân sáng bầu cử trong quốc hội. đề nghị này có thể bị xã hội đón nhận khá tiêu cực”, – ông Pisarenko kết luận.

Công nghệ mới – được và mất

bầu tổng thống trong quốc hội là cơ chế tự bảo toàn của đảng khu vực và BYUT, đại biểu Nu-NS Oles Donhi tuyên bố với Seychas. Theo ông, và hai phía đều hiểu tỷ lệ ủng hộ của họ đang giảm sút. “Có nghĩa là cần phải tìm ra các cơ chế mới, ngoài bầu cử, để baor toàn tỷ lệ cử tri của mình”, – ông Donhi giải thích động cơ của hai lực lượng chính trị lớn nhất.

Nhưng đồng nghiệp Yuri Grưmchak của ông thì lại bóng gió với Seychas rằng nhóm “An ninh nhân dân” có thể ủng hộ sáng kiến bầu tổng thống trong quốc hội. Động cơ của nhóm này là không để lặp lại một Maidan-2004 một lần nữa, đặc biệt là trong điều kiện khủng hoảng kinh tế hiện nay. “Trong thời điểm hiện tại đây là phương án an toàn nhất cho toàn xã hội, nó tìm ra được một nhân vật có thể trung hoà giữa các bên, có trách nhiệm giữ gìn đất nước”, – ông Grưmchak kết luận.

Giám đốc hãng xây dựng tình huống Vitaly Bala đồng ý với hiệu quả của cách bầu cử này, nhưng ông cũng cảnh báo đây có thể là biện pháp vượt qua khủng hoảng chính trị nguy hiểm nhất. “Thi hành cải cách hiến pháp bất ngờ và quy mô như vậy vào thời điểm đỉnh điểm của chủ nghĩa hư vô chính trị và niềm tin của nhân dân vào các thể chế quyền lực chạm đáy là thiếu cơ sở”, – ông nhận xét với báo Seychas.

Bầu tổng thống trong quốc hội – là công nghệ của phía thứ ba, ví dụ của đội ngũ Yushchenko hoặc Yasenhuk, những người muốn giảm ưu thế cạnh tranh của đảng khu vực, của BYUT như là các lực lượng chính trị chủ yếu. Nói đến thay đổi quy trình bầu cử là đánh vào BYUT, đang chìm dần trong con mắt cử tri “cách mạng cam”, cũng như vào đảng khu vực, đang mất dần hình ảnh của lực lượng đối lập.

Các chuyên gia nghi ngờ BYUT và đảng khu vực sẽ đồng ý thay đổi, vì tổng thổng do quốc hội bầu lên cũng sẽ bị xã hội xem là không chính thống. “Chúng ta sẽ có một Maidan mới, có thể không quy mô bằng, nhưng cũng sẽ rất đông người ủng hộ”, – giám đốc trung tâm nghiên cứu xã hội học “Sophia” Anđrây Ermolaiev dự báo.

Tổng thống Yushchenko về truyền thống là chống lại việc thay đổi quy trình bầu cử toàn dân. Quan điểm của riêng mình về cách bầu tổng thống Bankovaia hứa sẽ công bố trong thời gian tới. Theo phó trưởng ban thư ký tổng thống bà marina Stavnhichuk cho biết, ông Yushchenko có dự định đưa ra quốc hội xem xét các sửa đổi Luật bầu cử tổng thống theo hướng phù hượ với Hiến pháp.

Phuong Anh
theo Seychas

»Cùng chủ đề