Nhân ngày Độc lập của Ukraina, 24 tháng 8, Báo “Người Việt Ukraina” trân trọng giới thiệu bài trả lời phỏng vấn của tổng thống đầu tiên của Ukraina, người từng tham gia ký hiệp ước giải tán Liên Xô và thành lập nên cái gọi là “Cộng đồng các quốc gia độc lập” (SNG), về các vấn đề lịch sử Ukraina liên quan tới nền độc lập và quan hệ với nước Nga. Hy vọng chúng tôi đáp ứng được nguyện vọng của đông đảo bạn đọc của báo “Người Việt Ukraina” muốn biết rõ hơn về lịch sử nền độc lập Ukraina và xu thế lịch sử mới. Bài được đăng tài trên báo “Novoye Vremia” (Thời mới, Nga).

PS: Bài báo này Báo “Người Việt Ukraina” đăng tải cách đây một năm, đúng 24 tháng 8 năm ngoái, cũng bài phỏng vấn tổng thống đầu tiên của Ukraina Leonid Kravchuk. Nhân Kỷ niệm 25 năm Ngày độc lập Ukraina chúng tôi đảng tải lại để bạn đọc có thể quan tâm và so sánh với những gì ông nói trong lần này để hiểu biết hơn về Ukraina. 

Video của tổng thống Poroshenko nhân Ngày cờ quốc gia và Ngày độc lập Ukraina >>

PV: – Bao giờ ông và ông Boris Eltsin bắt đầu thảo luận cụ thể biên giới mới của Ukraina? Ở Minsk hay trước đó?

– Ở Minsk, trong rừng Belovezhskiy chúng tôi chẳng còn nghi ngờ nào về biên giới. Khi chúng tôi ký hiệp định Belovezhskiy thì biên giới được xem như là nó đang có từ thời trước xô-viết – biên giới hành chính trước xô-viết. Không hề có nỗ lực nào để thay đổi biên giới. Kể cả bán đảo Crimea, cả tp Sevastopol cũng không thảo luận gì. Không. Chúng tôi thỏa thuận ngay từ đầu rằng tài liệu chính – đó là thành lập nên Cộng đồng các quốc gia độc lập (SNG/CIS), những vấn đề còn lại sau đó sẽ thảo luận bằng các văn bản mới trong khuôn khổ SNG. Vì vậy ở đó không có vấn đề nào về vấn đề Crimea và việc chuyển nó vào tài phán của Ukraina năm 1954. Không phải như người ta bây giờ lại đưa nó ra và cố chứng minh là Hiệp định ở Minsk (Belovezhskiy) là bất hợp pháp. Nếu như Hiệp định Belovezhskiy không hợp pháp thì hiệp định thành lập Liên Xô năm 1922  cũng không hợp pháp. Cần phải lấy tất cả các tài liệu ký vào năm 1922 ra mà xem là bất hợp pháp, bởi vì Liên Xô quả thật là đã được thành lập nên một cách bất hợp pháp.

Nó không hề được dựa trên nền tảng Hiến pháp. Tập trung Hội đồng công nhân và binh lính lại và đưa ra quyết định mà không hề có nền tảng pháp lý nào – pháp lý trong nước cũng như pháp lý ngoài nước. Nhưng chẳng ai đưa ra sự ngờ vực một quyết định như thế bởi vì thời đại hồi đó là như thế. Thế mà chúng ta cũng sống bấy nhiêu năm (70 năm). *)Xem thêm tư liệu >>

PS: *) – Tư liệu Wikipedia tiếng việt: 1)Nước Nga Xô viết thành lập vào ngày 7 tháng 111917 sau khi Cách mạng tháng Mười thắng lợi và vào ngày 7 tháng 10 năm 1918Hiến pháp 1918 được chấp thuận. Nó trở thành một phần của Liên bang Xô viết vào năm 1922, một hành động được chuẩn hóa bằng Hiến pháp Liên Xô 1924. Đối với quốc tế, nó chỉ được duy nhất một quốc gia công nhận là Quốc gia độc lập Ireland. Trong tiếng Việt, thuật ngữ Nga Bolshevik chủ yếu dùng cho giai đoạn 1917–1922. 

Ngày 30 tháng 12 năm 1922 những vùng lãnh thổ còn lại của Đế quốc Nga (trừ Ba Lan, Phần Lan và các nước Baltic giành được độc lập) rơi vào sự kiểm soát của phe cộng sản và lấy tên là Liên bang Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Xô viết.

2) Hiệp định thành lập SNG được ký kết tại Minsk (sau khi thảo luận bí mật trong rừng Belovezhskiy ở ngoại ô Minsk) bởi các thủ lĩnh 4 quốc gia cộng hòa chủ yếu của Liên Xô: Nga, Belarus, Ukraina và Kazakhstan, sau đó được thông qua với các quốc gia khác trong cuộc gặp gỡ ở Alma-Ata.

PS: – Khi ký hiệp định Minsk thì ông Eltsin có nói Crimea là của Nga, thuộc nước Nga hay không, thưa ông?

– Không bao giờ. Ông ta chỉ nói có mỗi câu: “Chúng tôi rất đau đớn, Leonid Makarovich, người nga đau đớn bởi thành phố Sevastopol là thành phố vinh quang nga, không còn thuộc chúng tôi nữa. Nhưng khi tình cảnh đã đến thế này thì chúng ta sẽ không xem xét lại các quyết định năm 1954 nữa”. Ông ta hiểu và không bao giờ nghi ngờ điều này. Vấn đề đã được quyết định (bằng văn bản) bởi Xô-viết tối cao LB Nga, xô-viết tối cao Ukraina và Chủ tịch đoàn xô-viết tối cao Liên Xô, và khi đó là các cơ quan đã có thể thông qua các quyết định tương ứng. Và bây giờ đừng có bịa ra chuyện gì cả. Đây là những cơ quan tối cao của nhà nước đã thông qua quyết định (nghĩa là hợp hiến – ND).

Bây giờ những người thợ cả của chế độ độc tài, thợ cả của sự đối đầu lớn của nước Nga với Thế giới, những người uy hiếp không chỉ có Ukraina, mà còn đề xuất các quốc gia khác sẽ đưa vấn đề ra và muốn nói gì thì nói. Đây chỉ là giả hiệu, là “chém gió”.

Cái chính là có tài liệu đã thông qua. Chẳng hạn, có tài liệu được gọi là Hiệp định lớn mà chính Eltsin đã đề xuất cho Leonid Kuchma ký (Hiệp định lớn về hữu nghị và hợp tác giữa LB Nga với Ukraina ký kết vào năm 1997 – ND). Trong tài liệu này nói (ghi ngay ở đầu hiệp định) rằng, “Ukraina và Nga thừa nhận đường biên giới hiện tại và không bao giờ đưa ra vấn đề tranh chấp về lãnh thổ với nhau” *).

PS: – *) – Trước khi thôn tính Crimea một năm quốc hội Nga đã thông qua dự luật bổ sung điều khoản do Đảng công sản Nga đề xuất: “Trừng phạt bất kỳ hành động nào nhằm thay đổi đường biên giới hiện tại của LB Nga”. Nếu chiếu theo điều luật này thì chính tổng thống và quốc hội Nga đã vi phạm ngay điều luật mà chính họ đã thông qua trước đó một năm khi quyết định thôn tính bán đảo Crimea vào thành phần LB Nga bởi quyết định này đã thay đổi đường biên giới LB Nga vào thời điểm đó.  

Nhiều người ở Nga ngày hôm nay nói rằng Hiệp định Budapest (1994) không phải là một hiệp định như thế, không có hiệu lực như thế và có thể không cần phải thực hiện nó. Không phải hiệp định quốc tế nào cũng phải thực hiện. Tốt thôi, giả sử nước Nga cho là như thế. Vậy thì Hiệp định ký kết giữa Kuchma và Eltsin (1997) thì sao? Hiệp định mà đã được quốc hội LB Nga và quốc hội Ukraina phê chuẩn hẳn hoi thì sao? Nó cũng bị hủy bỏ chứ? Còn cuộc xâm lược của nước Nga đơn giản là đã dẫm đạp lên Hiệp định mà họ đã ký và quốc hội của họ và quốc hội của Ukraina đã phê chuẩn dưới những tràng vỗ tay. Mặc dù chúng ta không thể hiểu nổi là nước Nga chẳng bao giờ thực hiện bất kỳ điều gì. Thì đó chẳng phải là quốc gia, không phải nhân dân và cũng chẳng phải là chính quyền nữa. Họ chỉ thực hiện cái mà họ có lợi, chứ không phải những gì mà luật pháp và thực tiễn quốc tế đòi hỏi. Bởi vậy mà cộng đồng quốc tế cần phải hiểu: Nước Nga ngày hôm nay tiến hành chính sách nguy hiểm chống lại cả thế giới.

PV: – Với tư cách là tổng thống thì ông hiểu như thế nào khi có quan điểm xây dựng của ông Eltsin như thế mà Ukraina vẫn cứ có những vấn đề về hạm đội biển đen, với Sevastopol?

– Khi mà bắt đầu thảo luận những vấn đề này chúng tôi đưa Hạm đội Biển đen ra chương trình nghị sự. Bởi vì vấn đề Hạm đội Biển đen là rất gay gắt. Tôi đã ra sắc lệnh về việc Hạm đội Biển đen phải phục tùng Ukraina, sau 2 giờ thì Eltsin ra sắc lệnh về việc Hạm đội Biển đen phục tùng Nga, và bắt đầu những sự đối kháng chính trị, chính trị-quân sự. Tàu của Ukraina ra khỏi Sevastopol vào Odessa bị chặn bởi pháo của Nga. Chúng ta khi đó bên bờ của cuộc xung đột quân sự. Tôi gọi điện cho Eltsin và nói: “Boris Nhikolayevich, tình hình là như thế”. Ông ấy nói: “Làm gì bây giờ?”. Tôi nói: “Tôi sẽ hủy sắc lệnh của mình, còn ông thì hủy sắc lệnh của ông, và chúng ta cùng đồng thời hủy sắc lệnh của mình vào một thời điểm. Và chúng ta bắt đầu xây dựng mới, xuất phát từ những khả năng thực tế”. Cần phải nói là Boris Nhikolayevich hiểu được tình hình, và chúng tôi đã đồng thời hủy bỏ sắc lệnh và bắt đầu xây dựng các quan hệ mới cả trên hạm đội và ở Sevastopol.

»Cùng chủ đề