Chỉ trong sáu tháng tính đến ngày ông Specter bỏ đảng, đảng Cộng hoà liên tục thất bại. Đảng Cộng hoà thua lớn trong cuộc bầu cử thượng, hạ viện và thống đốc. Ông John McCain thất bại nặng nề trong cuộc đua vào Nhà Trắng. Cử tri độc lập, giới trẻ và ngay cả cử tri cấp tiến Cộng hoà cũng bỏ phiếu cho ông Barack Obama

“Đâu có gì mà phải làm ồn lên”, nhà báo nói Rush Limbaugh bảo thủ của đảng Cộng hoà chia sẻ quan điểm của ông trước tin nghị sĩ Arlen Specter bỏ đảng. “Arlen Specter đâu phải thuộc cánh ôn hoà (moderate), phải nói ông ta là thành phần cấp tiến (liberal), nên chuyện ông ta nhảy từ bên này sang bên khác đâu có gì lạ. Bây giờ những ai không đủ bảo thủ để ở lại với đảng sẽ ra đi, và số còn lại sẽ làm cho đảng mạnh hơn, dù số đảng viên có ít đi chút ít”.

Chiến lược gia Steve Schmidt nghĩ khác. Trong email gửi cho các nhà báo đi sát với ông trong cuộc bầu cử tổng thống vừa rồi, Schmidt, nhân vật trẻ tuổi từng đóng vai hoạch định sách lược tranh cử cho ông McCain tin rằng sự kiện ông Specter phải được xem là tiếng chuông cảnh tỉnh giới lãnh đạo đảng. Schmidt viết: “Đã đến lúc đảng Cộng hoà phải đi sát với dân chúng hơn nữa. Chuyện ông Specter bỏ sang đảng Dân chủ vì không được đảng Cộng hoà chia sẻ suy nghĩ và hành động của ông là thực tế cho thấy chúng ta đang mất dần người, trong khi đáng lý chúng ta phải giữ được người và tăng thêm người”.

Cũng có người cho rằng chuyện ông nghị sĩ đại diện bang Pennsylvania nhảy sang hoạt động chung với phe Dân chủ “không ảnh hưởng gì đến sinh hoạt của đảng Cộng hoà cả”. Đứng đầu danh sách những người có quan điểm này là chiến lược gia Kevin Madden, thành viên ban cố vấn trung ương. Ông bảo: “Trong quá khứ, chẳng ai có thể đoán biết nghị sĩ Specter sẽ bỏ phiếu như thế nào. Bây giờ để cho bên Dân chủ tha hồ ngồi đoán mò, chúng ta chẳng phải mất công suy nghĩ về ông ta nữa”.

Nhưng ông Madden vẫn xin được đánh tiếng chuông nhắc nhở uỷ ban lãnh đạo đảng: “Nên có cái nhìn chiến lược xa hơn kẻo trễ”. Trong email gửi riêng cho những nhân vật đang nắm quyền lãnh đạo, ông viết rằng: “Tất cả chúng ta nên xem đây là một bài học để từ đó hoạch định chiến lược mới để tái xây dựng lại đảng, để một lần nữa đưa ra những tư tưởng và xây dựng một tầng lớp lãnh đạo mới, thu hút không chỉ những người cùng đảng mà cả những người thuộc thành phần cử tri độc lập, cũng như những người có ý nghĩ giống chúng ta nhưng đang hoạt động bên Dân chủ”.

Nhắc nhở của hai ông Madden và Schmidt khiến giới quan sát chính trị ở thủ đô Washington phải nghĩ đến những gì đảng Cộng hoà đang phải đương đầu. Bốn năm trước đây, 35% cử tri Mỹ cho hay họ là người của đảng Cộng hoà, bây giờ con số đã tụt xuống chỉ còn 21%. Kết quả đầu phiếu năm ngoái cho thấy khá rõ đảng đã mất miền tây, không còn thu hút được cử tri miền nam, và hầu như cử tri miền đông bắc giờ đây đã nghiêng hẳn về phía Dân chủ. Chẳng hạn như bang Pennsylvania từng có thời là cứ địa của đảng Cộng hoà, nhưng cuối năm ngoái đã dồn phiếu giúp đưa ông Obama vào Nhà Trắng. Ngay sau khi kết quả kiểm phiếu ở Pennsylvania được công bố với phần thắng nghiêng hẳn về ông Obama, các chuyên gia bầu cử Mỹ đồng thanh nói thật to: “Nước Mỹ đã chọn xong tổng thống”, dù lúc đó những thùng phiếu ở các bang miền tây vẫn chưa đóng cửa.

Theo ông Reihan Salam, tác giả quyển sách nhan đề Một đảng Cộng hoà mới: Làm sao thu hút được cử tri và cứu nguy nước Mỹ, điều đáng ngại nhất là “đảng Cộng Hoà vẫn tin họ đang đại diện cho tập thể đa số thầm lặng” và khi thấy cần thiết, tập thể này sẽ lên tiếng bày tỏ quan điểm chính trị của họ. Ông Salam bảo khi nghĩ như thế, đảng Cộng hoà thấy không cần bắt tay làm việc với người dân và cứ tiếp tục lên tiếng chống đối một cách ồn ào, như đang làm trong những tháng qua.

Mà chống đối ồn ào lại không ích lợi gì. Mới đây, đài truyền hình ABC và CNN cho thực hiện những cuộc thăm dò khác nhau, nhưng kết quả lại giống nhau. 60% cử tri Mỹ tin ông Obama đi đúng đường, chỉ có 21% hài lòng với sách lược các vị dân cử Cộng hoà đang thực hiện. Một cuộc thăm dò khác do nhật báo The New York Times và đài truyền hình CBS thực hiện chung cho thấy hơn 70% người Mỹ tin đảng Cộng hoà lên tiếng chống đối mọi chính sách ông Obama đề ra vì mục đích chính trị, chứ không phải các vị ấy thật lòng nghĩ ông Obama đi sai hướng.

Một số đảng viên Cộng hoà cũng nghĩ và đổ lỗi cho cựu tổng thống George W. Bush là người đã tạo nên trở ngại mà đảng đang phải giải quyết. Mới đây trên đài CNN, cựu ngoại trưởng Collin Powell bảo trở ngại của đảng Cộng hoà “nghiêm trọng hơn nhiều”, không phải chỉ đổ lỗi cho một người mà đủ. Ông Powell tin trở ngại này “phải được giải quyết từ gốc rễ” và phải làm ngay, đừng để trễ hơn để chuyện trở thành “quá muộn”.

Tuấn Vũ
theo sgtt/WDC