Theo nhận định của một số chuyên gia, thực chất nền kinh tế Mỹ đã có mầm mống khủng hoảng từ hồi tháng12 năm ngoái. Khi khủng hoảng tài chính nổ ra, cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) trở thành một trong những lực lượng cứu trợ kinh tế trọng tâm.

Sau khi khủng hoảng tài chính nổ ra, ngân hàng trung ương các nước cùng lần lượt tung ra các chính sách tiền tệ của riêng mình.

Theo Cơ quan Nghiên cứu Kinh tế Quốc gia Mỹ NBER, nền kinh tế lớn này đã có mầm mống khủng hoảng từ hồi tháng 12 năm ngoái, và điều đó đồng nghĩa với việc khủng hoảng kinh tế Mỹ đã kéo dài được 1 năm. Từ sau đại chiến thế giới thứ hai, nền kinh lớn này đã trải qua 10 lần khủng hoảng tài chính và thời gian mỗi lần kéo dài khoảng 10 tháng, trong đó giai đoạn năm 1973 và 1981 được coi là chua chát nhất với thời gian là 16 tháng. Mỗi khi khủng hoảng tài chính nổ ra nó đều kìm hãm đến sự phát triển của thể chế kinh tế và làm thay đổi các tiêu chí phát triển của kinh tế Mỹ.

Khi khủng hoảng tài chính nổ ra, cục Fed trở thành một trong những lực lượng cứu trợ trọng tâm. Trải qua hai năm, từ khủng hoảng tài Fed đã làm được ba việc:

Thứ nhất, tiếp tục thực hiện các chính sách cắt giảm lãi suất. Sau khi khủng hoảng tài chính nổ ra từ hồi tháng 8 năm ngoái, để có thể ổn định lại thị trường niềm tin, Fed vẫn tiếp tục chính sách cắt giảm lãi suất, từ mức 5,25% hồi tháng 9 năm ngoái xuống còn 1%.

Thứ hai, Fed đã áp dụng một loạt các phương thức ngắn hạn như TAF(công cụ bán đấu giá ngắn hạn), PDCF(công cụ giao dịch hoạt động tín dụng), TSLF (công cụ cho vay các khoản chứng khoán ngắn hạn), MMIFF (cơ cấu tiền tệ của các nhà đầu tư). Ngoài ra, Fed cũng cùng phối hợp cùng với 14 ngân hàng trung ương các nước khác, để trong một khoảng thời gian ngắn cơ cấu tiền tệ các nước cùng có thể liên minh với nhau, đồng thời tăng thêm vị thế của đồng đô-la ra thị trường các nước. Từ đó, việc nước Mỹ dựa vào đồng đô-la để vực dậy nền kinh tế là hoàn toàn có lợi.

Thứ ba, tăng cường tính ổn định cho môi trường tiền tệ, đặc biệt đó là tăng cường cứu trợ đối với các cơ cấu tiền tệ có vấn đề. Minh chứng rõ nét nhất cho nhận định này đó là lần lượt các tập đoàn lớn như AIG, Citigroup và hai đại gia tài chính Fannie Mae và Freddie Mac lần lượt được giải cứu.

Xét một cách tổng thể, hình thái hiện tại của kinh tế Mỹ đang nghiêng theo các chính sách của Fed. Thứ nhất, hiện tại đối tượng quan tâm của Fed đó là làm thế nào để có thể ứng phó với khủng hoảng. Thứ hai, xét đến cùng, khủng hoảng tài chính chủ yếu là nằm ở vấn đề niềm tin, khi bắt đầu bàn đến vấn đề khôi phục kinh tế cũng không thể giúp cho niềm tin được khôi phục trong chốc lát. Thứ ba nữa đó là, ngoài bộ tài chính Mỹ thì hieejn tại các chính sách của Fed đóng một vài trò vô cùng quan trọng cho nền kinh tế Mỹ lúc này.

Sau khi ngân hàng đầu tư lớn thứ 4 của phố Wall là Lehman Brothers tuyên bố phá sản, chính phủ Mỹ đã nhanh chóng thông qua “phương án ổn định kinh tế trong năm 2008” (EESA), tức là chính phủ sẽ mua lại những tài sản xấu từ các cơ cấu tài chính, đồng thời nó cũng có lợi cho việc cải tổ lại tình trạng nợ nần.

Đồng thời, theo tuyên bố của cơ quan tiền gửi Liên bang Mỹ, việc tăng cường bảo hiểm trên phạm vi lớn hơn đối với các khoản tiền gửi vào lúc này sẽ khiến cho trách nhiệm của Fed ngày càng lớn mạnh.

Theo tiết lộ của chủ tịch Fed-Ben Bernanke, có thể trong cuộc họp vào ngày 15/12 sắp tới, Fed sẽ có thể tiếp tục cắt giảm thêm 50 điểm lãi suất cơ bản. Tuy nhiên Fed cũng cho biết, vẫn còn nhiều các lỗ hổng trong các chính sách tiền tệ, vì thế nó ảnh hưởng đến các chính sách cắt giảm lãi suất của Fed. Thời gian gần đây Fed liên tục khẳng định rằng, họ sẽ áp dụng một phương thức mà đã từng là rất có lợi cho kinh tế Nhật đó là phương thức “ nới lỏng số lượng”.

Việc cắt giảm lãi suất quá mức của Fed là nhằm mục đích ổn định lại mức lạm phát, tuy nhiên phương thức này có thể khiến mức lạm phát đang bị co hẹp quá mức. Và việc mức lạm phát bị co hẹp quá mức sẽ để lại những hậu quả nghiêm trọng hơn là khi mức lạm phát tăng lên. Bởi thực chất việc lạm phát co hẹp có thể khiến giá cả hàng hóa giảm sút, kéo theo kim ngạch xuất khẩu và mức tiêu dùng giảm, chỉ số giá tiêu dùng đi xuống. Phản ảnh một thực trạng đó là nó sẽ kìm hãm sự phát triển của nền kinh tế.

Hải Hà
theo THX